Acıbadem Maslak Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Dr. Kristine Koyunseven, influenza hakkında, “İnfluenza, temel olarak A ve B tipleriyle mevsimsel gribe neden olan ve genetik yapısı zaman içinde değişebilen bir virüstür. Bu değişken yapı, influenza virüslerinin toplumda her yıl yeniden dolaşıma girebilmesinin ve grip aşılarının düzenli olarak güncellenmesinin önemli nedenlerinden biridir” diyor.

Ani ateş ve kas ağrısına dikkat

Influenza; ani başlayan ateş, kuru öksürük ve kas ağrılarıyla kendini gösterebiliyor. Bu belirtilere boğaz ağrısı, baş ağrısı, burun tıkanıklığı ve bulantı da eşlik edebiliyor.

Dr. Koyunseven, influenzanın özellikle 65 yaş üzerindeki bireyler, gebeler, kronik hastalığı bulunanlar ve obezitesi olan kişilerde daha ağır seyredebildiğini belirtiyor. Uzman, bazı basit ancak etkili önlemlerle influenzadan korunmanın mümkün olabildiğine dikkat çekiyor.

Yıllık grip aşınızı olun

Influenzadan korunmada en etkili yöntemlerden biri yıllık grip aşısı olarak öne çıkıyor. Virüsün zaman içinde değişebilmesi nedeniyle aşı içeriği, dolaşımdaki virüslere ilişkin küresel veriler doğrultusunda her yıl güncelleniyor.

Genel olarak 6 ay ve üzerindeki, aşıya engel bir durumu bulunmayan kişilerin yıllık influenza aşısı yaptırmasında büyük fayda bulunuyor. Özellikle komplikasyon riski yüksek kişilerde aşılama, hastalığın ağır seyretme ve ciddi sonuçlara yol açma riskinin azaltılması açısından önem taşıyor.

Antikor korumasının en yüksek seviyeye ulaşması yaklaşık 2 hafta sürüyor. Kuzey Yarımküre’de aşının influenza aktivitesi başlamadan önce, tercihen ekim ayı sonuna kadar uygulanması öneriliyor. Ancak bu dönemi kaçıran kişiler de influenza sezonu devam ettiği sürece aşı olabiliyor.

Aşının koruyuculuğu kişiye ve dolaşımdaki virüslerle aşıdaki virüs türlerinin uyumuna göre değişebiliyor. Bununla birlikte influenza gelişmesi durumunda hastalığın şiddetini, yoğun bakım gereksinimini ve ölüm riskini azaltabiliyor.

Dengeli beslenmeye önem verin

Sağlıklı ve dengeli beslenme, bağışıklık sisteminin normal işlevlerini destekleyerek vücudun enfeksiyonlara karşı doğal savunmasına katkı sağlıyor.

Taze sebze ve meyvelerden zengin, yeterli ve dengeli bir beslenme düzeni; bağışıklık yanıtı için gerekli vitamin, mineral ve diğer besin öğelerinin karşılanması açısından önem taşıyor. Öğün atlamak veya aşırı kısıtlayıcı diyetler uygulamak yerine yeterli ve dengeli beslenmenin sürdürülebilir bir yaşam biçimi haline getirilmesi gerekiyor.

Ancak sağlıklı beslenmenin tek başına influenzadan korumadığı, aşılama ve diğer koruyucu önlemlerin yerini tutmadığı unutulmamalı.

Uyku düzeninizi koruyun

Uyku, beyin fonksiyonlarından bağışıklığa kadar vücudun temel bakım süreçlerinde önemli rol oynuyor. Yetersiz ve kalitesiz uyku, bağışıklığı zayıflatarak enfeksiyon riskini artırabiliyor.

Özellikle sonbahar ve kış aylarında influenza gibi solunum yolu enfeksiyonlarının daha sık görüldüğü dönemlerde düzenli ve yeterli uyku, bağışıklık savunmasına destek olarak enfeksiyonlardan korunmada önem taşıyor. ABD Hastalık Kontrol ve Korunma Merkezleri (CDC) de influenza önlemleri arasında yeterli ve kaliteli uykunun önemine dikkat çekiyor.

El hijyenini ihmal etmeyin

El hijyeni, influenza virüsünün eller aracılığıyla göz, burun ve ağız mukozasına taşınmasını önlemeye yardımcı oluyor.

Ellerin su ve sabunla düzenli olarak yıkanması veya uygun durumlarda alkol bazlı el antiseptiği kullanılması bulaş riskinin azaltılmasına katkı sağlıyor. Özellikle öksürme, hapşırma veya ortak yüzeylere temas sonrasında ellerin temizlenmesi ve yıkanmamış ellerle göz, burun ve ağıza dokunulmaması önem taşıyor.

Hasta kişilerle yakın temastan kaçının

Influenza, öksürme ve hapşırma sonrasında ortaya çıkan solunum parçacıklarıyla kolayca bulaşabiliyor. Bu nedenle hasta kişilerle yakın temastan mümkün olduğunca kaçınmak gerekiyor.

Hastalık belirtileri olan kişilerin dinlenerek evde kalması da bulaşın azaltılmasında önemli rol oynuyor. Özellikle kapalı ve kalabalık ortamlarda yakın temasın azaltılmasına dikkat edilmesi gerekiyor.

Kapalı ortamları havalandırın

Kapalı ve kalabalık ortamların düzenli olarak havalandırılması, havadaki solunum parçacıklarının yoğunluğunu azaltarak influenza gibi solunum yolu enfeksiyonlarının bulaşma riskinin düşürülmesine yardımcı olabiliyor.

Ev, iş yeri, sınıf ve diğer kapalı alanlarda pencerelerin sık sık açılması ve temiz hava girişinin sağlanması önemli korunma önlemleri arasında yer alıyor.

Maskeyi doğru kullanın

Maskeler; öksürme, hapşırma, konuşma ve solunum sırasında çevreye yayılan solunum parçacıklarının yayılımını azaltarak hem hastalığın başkalarına bulaşmasını hem de kişisel maruziyeti azaltmaya yardımcı oluyor.

Etkili korunma için maskenin ağız ve burnu tamamen kapatacak şekilde doğru kullanılması önem taşıyor. İnfluenzadan korunmada maskenin tek başına yeterli olmayabileceği, el hijyeni, ortamların düzenli havalandırılması, hasta kişilerle yakın temastan kaçınma ve aşılama gibi diğer önlemlerle birlikte uygulanması gerektiği belirtiliyor.

İlk 48 saat tedavi açısından önemli

Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Dr. Kristine Koyunseven, influenza tedavisinde antiviral ilaçların önemine dikkat çekiyor.

Dr. Koyunseven, “İnfluenza tedavisinde antiviral ilaçlar, hastalık süresinin kısaltılmasına ve özellikle risk grubundaki kişilerde komplikasyonların azaltılmasına katkı sağlayabilir. Tedaviden en yüksek yararın sağlanabilmesi için antiviral ilaçlara, belirtilerin ortaya çıkmasından sonraki ilk 48 saat içinde başlanması önemlidir. Bununla birlikte ağır seyreden veya hastaneye yatış gerektiren durumlarda, 48 saat geçmiş olsa dahi hekim değerlendirmesiyle antiviral tedavi gündeme gelebilir” diyor.

Çarşamba günü kuzey, iç ve güney kesimlerde yer yer sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışların görüldüğünü aktaran Tekin, bazı bölgelerde yağışların kuvvetli olacağını ifade etti.

Marmara ve Akdeniz için kuvvetli yağış uyarısı

Tekin, İstanbul başta olmak üzere Marmara Bölgesi'nde bugün etkili olacak yağışların, yarın sabah saatlerine kadar Kastamonu ve Bartın çevrelerinde de kuvvetli olacağını belirtti.

Hatay'ın batı kesimleri, Adana'nın kuzey ve doğusu, Osmaniye çevreleri ile Antalya'nın doğu kesimlerinde de bugün gece saatlerine kadar kuvvetli yağış beklendiğini dile getiren Tekin, şöyle konuştu:

"Özellikle bugün, çarşamba günü İstanbul başta olmak üzere Marmara Bölgesi, yarın sabah saatlerine kadar Kastamonu ve Bartın çevrelerinde yağışlar kuvvetli olacak. Özellikle bugün yine Hatay'ın batı kesimleri, Adana'nın kuzey ve doğusu, Osmaniye çevreleri ile Antalya'nın doğu kesimlerinde de bugün gece saatlerine kadar yağışlar kuvvetli olacak. Kuvvetli yağışların sebep olabileceği ani sel, su baskını, yıldırım, yağış anında kuvvetli rüzgar ve ulaşımda aksamalara karşı dikkatli ve tedbirli olunmalı"

Perşembe günü yağışlar doğuya çekilecek

Yağışlı sistemin perşembe günü doğu kesimlere doğru ilerleyeceğini belirten Tekin, Batı Karadeniz, Orta ve Doğu Karadeniz, İç Anadolu'nun güney ve doğusu, Doğu Anadolu'nun batısı ile Orta ve Doğu Akdeniz'de yağış görüleceğini söyledi.

Tekin, özellikle Samsun-Artvin hattı ile Gümüşhane, Amasya ve Tokat çevrelerinde yağışların kuvvetli olacağını belirterek Adana'nın kuzey ve doğusu ile Osmaniye'nin batı kesimlerinde de kuvvetli yağış beklendiğini ifade etti.

"Özellikle perşembe günü Samsun-Artvin hattı boyunca bunun yanında Gümüşhane-Amasya ve Tokat çevreleri ile Adana'nın kuzey ve doğusu, Osmaniye'nin batı kesimlerinde yine yağışlar kuvvetli olacak. Kuvvetli yağışlara karşı dikkatli olmakta fayda var. Cuma gününe bakıldığında artık bu yağışlı sistem ülkemizi terk edecek. Cuma günü Orta ve Doğu Karadeniz ile Sivas'ın kuzey kesimlerinde yağışlar görülecek ve bu yağışlı sistem ülkemizi terk edecek. Diğer yerler parçalı ve az bulutlu olacak. Hafta sonu ise ülkemiz yeni bir yağışlı sistemin etkisi altına girecek. Cumartesi günü Trakya'da başlayacak yağışlar. Pazar günü Marmara, Ege, Batı Akdeniz, İç Anadolu, Batı Karadeniz ve Orta Karadeniz'in kıyı kesimlerine kadar ulaşacak. Yeni haftada ise bu yağışlı sistem ülkemizde yağış bırakmaya devam edecek. Hava sıcaklığına bakıldığında özellikle ülkemizin kuzey iç ve batı kesimleri yağışlı sistemle birlikte mevsim normalleri altına inecek. Diğer yerler ise mevsim normalleri civarında seyredecek."

Üç büyük şehirde hava nasıl olacak?

Üç büyük şehir için önümüzdeki üç güne ilişkin tahminleri de paylaşan Tekin, Ankara'da üç gün boyunca parçalı ve az bulutlu havanın etkili olacağını, yağış beklenmediğini söyledi.

Ankara'da hava sıcaklığının perşembe günü 20, cuma günü 22, cumartesi günü ise 25 derece olması bekleniyor.

İstanbul'da perşembe ve cuma günlerinin parçalı ve az bulutlu geçeceğini belirten Tekin, cumartesi günü Avrupa Yakası ve Boğaz çevresinde yağış görüleceğini ifade etti. İstanbul'da sıcaklıkların sırasıyla 20, 22 ve 24 derece olması bekleniyor.

İzmir'de ise üç gün boyunca havanın az bulutlu ve açık geçeceğini belirten Tekin, sıcaklıkların 26 ile 27 derece arasında seyredeceğini kaydetti.

Sürecin en hareketli noktalarından biri olan YENİ Parti Çeşme İlçe Örgütü'nde, 4 Ekim Pazar günü gerçekleştirilecek ilçe kongresi öncesinde tarihi bir adımla doğrudan demokrasi örneği sergileniyor. Bütün delegasyon anlayışını rafa kaldıran parti, ilçe başkanını belirlemek üzere 1113 üyesini sandık başına davet etti.

Çeşme'de büyük bir coşku ve yoğun katılımla gerçekleşen ön seçimde, tüm üyelerin oy kullanma hakkı bulunuyor. Bugün saat 17.00'de sona erecek oy verme işlemine ilgi umulanın da üzerine çıkarken, ön seçime tek aday olarak giren Av. Seyit Dolunay Onur, parti üyelerinin güçlü desteğiyle sandığa gitti.

Lal Denizli: "Rotayı halk çiziyor, biz onların arkasından yürüyoruz"

Ön seçim alanındaki yoğun katılımı değerlendiren Çeşme Belediye Başkanı Lal Denizli, partinin tabana dayalı demokrasi anlayışına dikkat çekerek şunları söyledi:

"Pazar günü olmasına rağmen çok yoğun bir katılım var. Bu kalabalığı biz yaratmıyoruz; biz sadece bir şeylerin önünü açmak için aracıyız. İnsanlar artık geçim sıkıntısı ve ülkenin geldiği noktada geleceklerine dair söz sahibi olmak istiyorlar.
YENİ Parti’nin artık belli seçkin grupların veya delegelerin inisiyatifinde değil; başkanların, hatta genel başkanın dahi tüm üyelerin oylarıyla seçilecek olması, memleketimizin hak ettiği demokratik değerlerin en büyük göstergesidir. Genelde iktidar olmak istiyorsak bunun yerelden başlaması lazım. Tepeden aşağı inen değil, aşağıdan yukarıya çıkan bir anlayışla Türkiye değişebilir."

Av. Seyit Dolunay Onur: "Üyelerimiz tabiri caizse koşarak geliyor"

YENİ Parti Çeşme Kurucu İlçe Başkanı ve İlçe Başkan Adayı Av. Seyit Dolunay Onur ise Çeşme demokrasisi adına tarihi bir gün yaşandığını belirterek hislerini şöyle dile getirdi:

"Bugün bizim ve Çeşme’nin demokrasisi için o kadar kıymetli bir gün ki... İlk defa tüm üyelerimiz doğrudan sandık başına giderek ilçe başkanını seçiyor. Kurucu ilçe başkanı olduğum bu örgütte tek aday olarak üyelerimizin huzuruna çıkmak benim için tarif edilemez bir onur.
Katılım umduğumuzun da üzerinde, üyelerimiz adeta koşarak sandığa geliyor. Bu tablo, halkımızın partimize olan teveccühünün en net kanıtıdır. Üye sayımızı daha da artıracağız. Yolun sonu iktidar olacak!"

Sandıkların saat 17.00'de kapanmasının ardından oy sayımına geçilecek ve YENİ Parti Çeşme İlçe Örgütü, 4 Ekim'deki kongreye tabanın tam desteğini almış olarak girecek.

İnternet üzerinden canlı yayınlanan programda Araştırma Görevlisi Nur Bağrı Polat’ın sorularını yanıtlayan Kamanlı; yapay zekânın gelişimi, fiziksel yapay zekâ, AGI (Yapay Genel Zekâ), süper zekâ ve üniversitelerin değişen rolü hakkında açıklamalarda bulundu.

“Mesleklerin tanımı değişecek”

Yapay zekânın çalışma hayatına etkisinin, mesleklerin dönüşümü üzerinden değerlendirilmesi gerektiğini belirten Kamanlı, yapay zekânın doğrudan işlerin yerine geçmesinden ziyade mesleklerin yapılış biçimini değiştireceğini ifade etti.

Kamanlı, “Yapay zeka işinizi elinizden almayacak, yapay zekayı kullanan biri işinizi elinizden alacak. Yapay zeka da yeni meslekler getirecek. Gelecekte en küçük kuru temizlemecinin, restoranın veya eğitim firmasının bile yapay zeka entegrasyonuna ve bu alanda uzmanlaşmış insanlara ihtiyacı olacak. Araştırmalara göre önümüzdeki 15 yılda mesleklerin yüzde 60'ı kaybolacak ama bir o kadar yeni meslek türeyecek ve mevcut mesleklerin tamamı şekil değiştirecek. Siz bir inşaat mühendisi, elektrik-elektronik mühendisi veya sağlık çalışanı olabilirsiniz. Yapay zekayı alanınızda kullandığınız an yanınıza bir sıfır eklemiş olursunuz. Yapay zekayı bir beyin fırtınası arkadaşı veya istişare meclisi gibi kullanmalıyız. Ancak yapay zekanın sunduğu her şeyi sorgulamadan doğru kabul etmek, sert yiyecekler yemediğimizde çene kaslarımızın zayıflaması gibi insanın düşünme kabiliyeti zayıflatabilir” dedi.

“Yapay zeka henüz gelişim evresinde”

Yapay zekânın giderek hayatın daha fazla alanında kullanılmaya başladığını belirten Kamanlı, teknolojinin henüz gelişiminin başında olduğunu söyledi.

Kamanlı, “Şu an henüz işin başlangıcındayız. Yapay zeka dönüşümü bir süreçtir. Bebeklikten çocukluğa geçiş, yavaş yavaş gençlik ve büyütme evrelerini de göreceğiz. ChatGPT bizim için farklı bir milat oldu. Sonraki aşamalarda bunun sahaya, akademik hayata ve öğrencilerin alışkanlıklarına yansımasının dünyayı değiştirdiğini gördük. Tasarım, kod yazma ve proje geliştirme alışkanlıklarımızın tamamı dönüşüyor” ifadelerini kullandı.

“Kendi verilerimizle çalışmak zorundayız”

AGI ve süper zekâ konusundaki tartışmalara da değinen Kamanlı, yapay zekâ teknolojilerinde yerli veri kullanımının önemine dikkat çekti.

Türkiye’de yapay zekâ kullanımına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Kamanlı, “Türkiye'de şu an aktif yapay zeka kullanan sayısı 85 milyonda 6-7 milyon civarında. Cumhurbaşkanlığımızın Eylem Planı ile 5 milyon vatandaşımıza eğitim verilmesi ve 10 bin nitelikli mühendisin yetiştirilmesi hedefleniyor. Yapay zekanın taraflı olmaması için kendi verilerimizle çalışmak zorundayız. Örneğin Cezeri'yi yapay zekaya biz öğretmezsek, robotiği sorduğumuzda Cezeri cevabını alamayız. O yüzden kendi dokümanlarımızı ve birikimimizi bu modellere tanıtmalı ve biz üretmeliyiz” dedi.

“Önemli olan algoritmanın mantığını çözmek”

Yapay zekânın kod üretebilmesinin yazılım alanındaki temel bilgilerin önemini ortadan kaldırmadığını belirten Kamanlı, özellikle algoritma ve sistem mantığının öğrenilmesi gerektiğini vurguladı.

Kamanlı, “Siz sistemi, algoritmayı ve mimariyi bilmezseniz yüzlerce kişinin kullanacağı bir projede kontrolü kaybedersiniz. Kod yazarken noktalı virgül koymak önemsizleşmiş olabilir ama algoritmayı kurmak ve mantığı yürütmek tamamen insana aittir. Bu yüzden öğrencilerimiz kolaylığa kaçmadan işin mantığını ve algoritmasını öğrenmek zorundadır” diye konuştu.

Araştırmada yaklaşık 30 bin retina taramasıyla eğitilen yapay zeka modeli, yaklaşık 15 bin farklı göz taraması kullanılarak test edildi. Modelin, kişilerin kronolojik yaşını 2,5 ila 2,7 yıllık hata payıyla tahmin ettiği aktarıldı.

Retina yaşı ile kronolojik yaş arasındaki fark incelendi

Çalışmada, kişinin takvim yaşı ile retinasının gösterdiği biyolojik yaş arasındaki farkı ortaya koyan “Retina Yaş Farkı” değeri ele alındı. Bu değerin yaşam tarzı ve kronik hastalıklarla doğrudan ilişkili olduğu belirlendi.

Araştırma verilerine göre diyabet hastalarının retina yaşı, takvim yaşından ortalama 2,52 yıl daha yüksek çıktı. Sigara kullanımının retina yaşına yaklaşık yarım yıl, sarı nokta hastalığının ise 0,6 yıl eklediği tespit edildi.

Retina, erken uyarı göstergesi olabilir

Araştırmacılar, retinanın damar yapısı açısından beyin ve kalp-damar sistemiyle doğrudan bağlantılı bir doku olduğuna dikkat çekti. Bu nedenle yapay zeka destekli retina taramasının rutin göz muayenelerinde kullanılabileceği ifade edildi.

Uzmanlara göre göz dibi incelemeleri, görme bozukluklarının yanı sıra vücuttaki erken yaşlanma, kardiyovasküler riskler ve henüz klinik belirti göstermemiş sistemik iç hastalıkları konusunda da erken göstergeler sunabilir.

Teknik direktör Stanimir Stoilov yönetimindeki antrenman, ısınma ve pas çalışmalarıyla başladı. Dar alanda oyunla devam eden idman, şut çalışmasının ardından tamamlandı.

Sakat oyuncular takıma dönüyor

Sezon başından bu yana özellikle savunma hattında yaşanan sakatlıklar nedeniyle sıkıntı yaşayan sarı-kırmızılılarda, tedavileri süren futbolculardan olumlu haber geldi.

Sezon başından bu yana takımdan ayrı kalan Gambiyalı stoper Sonko Sundrberg ile 2’nci haftada sakatlanan Brezilyalı savunma oyuncusu Allan Godoi ve son 2 karşılaşmada forma giyemeyen orta saha oyuncusu Novatus Miroshi’nin tedavilerinde sona gelindi.

Miroshi ve Sundberg çalışmalara başladı

Novatus Miroshi ve Sonko Sundberg, takımla birlikte antrenmanlara katılmaya başladı. Allan Godoi’nin ise tedavisini kısa süre içerisinde tamamlayarak takıma dahil olması bekleniyor.

Göztepe, milli ara sonrasında deplasmanda Eyüpspor ile karşı karşıya gelecek.

Özellikle MR ve diğer görüntüleme sonuçlarının yapay zekâ üzerinden tek başına değerlendirilmesinin yanlış yönlendirmelere yol açabileceğine dikkat çeken Karaaslan, tanı ve tedavi kararlarının hastanın klinik durumuyla birlikte ele alınması gerektiğini ifade etti.

Yapay zekâ tanı koyamaz

Yapay zekânın hastalıklarla ilgili sunduğu bilgilerin kesin tanı olarak görülmesinin önemli bir yanılgı olduğunu belirten Karaaslan, ortopedi polikliniklerinde bu durumla karşılaşılabildiğini söyledi.

Bazı hastaların yapay zekâdan aldıkları yanıtları doğrudan tanı olarak değerlendirdiğini aktaran Karaaslan, "Yapay zekâya sordum, menisküsüm yırtıkmış; ameliyat gerekebilirmiş" şeklindeki ifadelerin bu duruma örnek olduğunu belirtti.

Karaaslan, bu noktada teşhisi yapay zekânın değil, hastanın koyduğunu vurguladı. Yapay zekâ tarafından sunulan bilgilerin sesli veya yazılı şekilde aktarılmasının, kullanıcıların bu yanıtları kesin ve güvenilir bir tıbbi değerlendirme olarak algılamasına neden olabileceğini ifade etti.

Ortopedide ileri teknolojiler kullanılıyor

Robotik diz ve kalça cerrahisi gibi ileri teknolojilerin ortopedi alanında kullanıldığını belirten Karaaslan, hekimlerin akademik ve klinik çalışmalarında da yapay zekâdan yararlandığını söyledi.

Yapay zekânın tıbbi terimleri daha anlaşılır hale getirebildiğini, MR raporlarının sadeleştirilmesine ve hastaların doktorlarına yöneltecekleri soruları hazırlamalarına yardımcı olabildiğini belirten Karaaslan, ancak anlaşılır ve düzgün oluşturulmuş bir yanıtın doğru teşhis anlamına gelmediğini vurguladı.

Karaaslan, yapay zekânın hastanın yürüyüşünü, dizindeki şişliği, kas gücünü veya fizik muayenede ortaya çıkan kilitlenmeyi değerlendiremeyeceğini belirtti. Hastanın kullandığı ilaçlar, geçirdiği cerrahiler ya da yeni başlayan uyuşma gibi önemli klinik bilgilerin de kullanıcı tarafından belirtilmediği sürece yapay zekâ tarafından bilinmeyebileceğine dikkat çekti.

MR sonucu tek başına ameliyat anlamına gelmiyor

Tıbbi bilgi sorularına doğru yanıt vermek ile bir hastayı değerlendirmek arasında fark bulunduğunu belirten Karaaslan, ortopedide MR sonuçlarının doğrudan ameliyat kararı şeklinde yorumlanmasının doğru olmadığını ifade etti.

MR’da menisküs yırtığı görülmesinin tek başına ameliyat gerekliliğini göstermediğini belirten Karaaslan, hastanın yaşı, travmanın şekli, dizde kilitlenme olup olmadığı, kıkırdakların durumu ve günlük yaşamındaki kısıtlanmanın birlikte değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Benzer şekilde ön çapraz bağ yırtığı bulunan her hastaya aynı tedavinin uygulanmadığını belirten Karaaslan, dizinde kireçlenme bulunan her hastanın da diz protezi adayı olmadığını ifade etti.

Hastanın genel durumu birlikte değerlendirilmeli

"Robotik diz protezi bana uygun mu?" gibi soruların yalnızca görüntüleme sonuçlarına bakılarak yanıtlanmaması gerektiğini belirten Karaaslan, hastanın muayene bulguları, yaşı, genel sağlık durumu, daha önce uygulanan tedaviler ve bu tedavilere verdiği yanıtın birlikte değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Bu noktada yapay zekânın hekimler tarafından destekleyici bir araç olarak kullanılmasının önem taşıdığını belirten Karaaslan, yapay zekânın bağımsız şekilde verdiği yanıtların özellikle beklenmedik durumlarda veya kapsamlı tıbbi değerlendirme gerektiren vakalarda yetersiz ya da hatalı sonuçlar verebileceğini ifade etti.

Yapay zekânın hastalıkların erken tespitine yönelik analizlerde yardımcı olabileceğini belirten Karaaslan, temel yaklaşımın teknolojiyi hekimin değerlendirmesinin yerine değil, onu destekleyen bir araç olarak kullanmak olduğunu vurguladı.

Kararı robot değil, hekim veriyor

Cerrahide kullanılan robotik sistemlerin cerrahın hazırladığı planı yüksek hassasiyetle uygulamasına yardımcı olduğunu belirten Karaaslan, ameliyat kararının ise robot tarafından verilmediğini söyledi.

Benzer şekilde yapay zekânın çeşitli bilgileri analiz ederek sunabildiğini ancak bu bilgilerin hastanın kişisel durumuyla birleştirilerek tıbbi karara dönüştürülmesinin hekim tarafından yapılması gerektiğini ifade etti.

Karaaslan, hastaların yapay zekâ kullanımından tamamen uzak durması yerine teknolojiden doğru amaçlarla yararlanmasının önemli olduğunu belirtti. Yapay zekâdan doğrudan tanı koymasını istemek yerine olası nedenleri açıklamasının, eksik bilgileri belirtmesinin, hangi belirtilerde sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini sıralamasının ve doktora sorulacak soruların hazırlanmasına yardımcı olmasının istenebileceğini söyledi.

Kişisel sağlık bilgileri gelişigüzel paylaşılmamalı

Karaaslan, gizlilik şartları ve verilerin nasıl işlendiği bilinmeyen sistemlere kişisel bilgiler ile sağlık durumuna ilişkin mahrem belgelerin gelişigüzel yüklenmemesi gerektiği uyarısında bulundu.

Yapay zekâ tarafından verilen bir yanıt doğrultusunda kullanılan ilaçların doktor önerisi olmadan bırakılmaması veya değiştirilmemesi gerektiğini de belirten Karaaslan, yapay zekânın veri analizinde güçlü bir destek sağlayabileceğini ancak hastanın tüm tıbbi geçmişini, bireysel ihtiyaçlarını ve fizik muayene bulgularını birlikte değerlendiren kapsamlı yaklaşımın yerini tutamayacağını ifade etti.

Karaaslan, sağlıkla ilgili kararların yalnızca veriler üzerinden değil, hastanın kişisel özellikleri ve klinik durumu birlikte değerlendirilerek verilmesi gerektiğini vurguladı. Yapay zekânın sağlık alanında güçlü bir destek aracı olabileceğini belirten Karaaslan, tanı ve tedavi kararlarının hastayı bütüncül şekilde değerlendiren sağlık profesyonelleri tarafından verilmesinin önemine dikkat çekti.

Kılıçdaroğlu, paylaşımında, "İlk gün söyledik: Partimiz bize kutsal bir emanettir. Bu ulu çınarın gölgesi, haramın ve kirlenmişliğin sığınağı olamaz. Gerektiğinde iç muhasebesini yapar, arınmasını bilir; yolundan dönmez. 'Arınma' derken sözümüzü kendi kapımızla sınırlamadık. Türkiye'nin tamamı için söyledik. Bugün fon krizi karşısında da aynı yerdeyiz. Vatandaşın yıllarca biriktirdiği alın terinin hesabı sorulmalıdır. SPK, denetim sorumluluğunu nasıl yerine getirdiğini, hangi riski ne zaman gördüğünü ve hangi tedbiri aldığını açıklamalıdır" dedi.

“Bu milletin bir kuruşu bile sahipsiz değildir”

Kılıçdaroğlu, açıklamasının devamında istifanın tek başına hesap verme anlamına gelmediğini savundu. Hiçbir makamın veya siyasi yakınlığın kişilere dokunulmazlık sağlamaması gerektiğini ifade eden Kılıçdaroğlu, sorumluluğu bulunan herkesin hesap vermesi gerektiğini söyledi.

Kılıçdaroğlu, ayrıca "İstifa bir açıklama değildir. Görevden ayrılmak, hesap vermenin yerine geçmez. Hiçbir makam, hiçbir soyadı, hiçbir siyasi yakınlık kimseye dokunulmazlık sağlamaz. Bu milletin bir kuruşu bile sahipsiz değildir. Arınma; şehitlerimizin canıyla koruduğu vatana, işçinin alın terine, emeklinin sofrasına, çiftçinin emeğine, öğrencinin hayaline sahip çıkmaktır. Biz kendi kapımız için söylediğimizi, iktidarın kapısında da söyleyeceğiz. Siyaset arınacak. Devletin kurumları şeffaflaşacak. Sorumluluğu bulunan herkes hesap verecek. Türkiye’nin ihtiyacı, her krizde birkaç ismin değişmesi değil; kimsenin hesap vermekten kaçamadığı bir düzendir. Çünkü milletin emaneti, istifa dilekçeleriyle hesabı kapatılacak bir emanet değildir” ifadelerini kullandı.

Erdoğan, sanal medya hesabından yaptığı paylaşımda turizm sektörünün Dünya Turizm Günü’nü kutladı.

Yıl sonu hedefi 65 milyar dolar

Cumhurbaşkanı Erdoğan, 2026 yılı sonunda turizm gelirlerinin ulaşması beklenen seviyeye ilişkin de açıklama yaptı. Erdoğan, paylaşımında şu ifadeleri kullandı:

“Ülkemizin bacasız sanayisi turizm sektörümüzün Dünya Turizm Günü'nü tebrik ediyorum. Bu yılın ilk 6 ayında 25 milyar 746 milyon dolar turizm geliri elde ettik. 2026 sonunda inşallah hedeflerimize uygun şekilde 65 milyar dolar seviyesine ulaşacağız”

Emine Erdoğan, açıklamasında hareketin temel amacına ve geçen süreçte ulaştığı noktaya dikkat çekerek, “Dokuz yıl önce, toprağın bereketini, suyun kıymetini ve tabiatın dengesini koruma niyetiyle bir adım attık. 2017'de başlayan Sıfır Atık yolculuğumuz, bugün sınırlarımızı aşan güçlü bir çevre seferberliğine dönüştü. Bir fikirle başlayan bu değişim; evlerden okullara, şehirlerden uluslararası platformlara yayıldı. Dünyanın dört bir yanında yankılanan ortak bir sorumluluğun sesi oldu. Çünkü Sıfır Atık, yalnızca neyi attığımızla değil, neyin kıymetini bildiğimizle ilgilidir. Hayatın her alanına dokunan bir anlayıştır. Türkiye'nin öncülüğünde 2022'de Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından kabul edilen Sıfır Atık Kararı ise bu yolculuğun küresel dönüm noktasıdır” dedi.

“Ülkemizin tecrübesi farklı coğrafyalara taşındı”

Sıfır Atık yaklaşımının uluslararası alandaki gelişimine de değinen Erdoğan, 30 Mart’ın Uluslararası Sıfır Atık Günü ilan edilmesini ve BM Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Danışma Kurulu’nun kurulmasını değerlendirdi.

Erdoğan, “30 Mart'ın Uluslararası Sıfır Atık Günü ilanı ve Başkanlığını yürüttüğüm BM Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Danışma Kurulu’nun kurulmasıyla, ülkemizin tecrübesi farklı coğrafyalara taşındı. Şimdi bu dokuz yıllık birikim, Türkiye’nin ev sahipliğindeki COP31'e uzanıyor. Böylelikle Sıfır Atık yaklaşımının iklim eyleminin güçlü araçlarından biri olarak benimseneceğine yürekten inanıyorum. Daha temiz bir dünya kadar, tabiata hürmet eden bir yaşam kültürünü de gelecek nesillere bırakabilmek en büyük temennimiz. Bu inancı paylaşan, emeğiyle çoğaltan herkese gönülden teşekkür ediyor; Sıfır Atık Hareketi'nin 9'uncu yılını en içten dileklerimle kutluyorum” açıklamasında bulundu.

İşitme kaybının çocukların dil ve konuşma gelişiminin yanı sıra okul başarısını da etkileyebileceğini belirten Rahimi, yenidoğan döneminden itibaren gerçekleştirilen işitme taramalarının erken tanı açısından önemli olduğunu söyledi.

Yenidoğan döneminden itibaren tarama yapılabiliyor

İşitme kayıplarının erken dönemde tespit edilmesinin önemine dikkat çeken Dr. Öğr. Üyesi K. Ali Rahimi, “Bebekler doğar doğmaz Sağlık Bakanlığının organize ettiği uygulamayla bütün çocuklara BERA dediğimiz tarama testi yapılır. Böylece işitme kaybını doğuştan itibaren tespit edebiliyoruz.” dedi.

Rahimi, yenidoğan dönemindeki taramaların ardından okul çağında yapılacak işitme testleriyle sürecin desteklenmesi gerektiğini ifade etti.

Konuşma gelişimi işitmeyle bağlantılı

Her çocuğun işittiği zaman konuşabildiğini belirten Rahimi, konuşmanın işitmenin devamı olduğunu dile getirdi.

“Eğer çocuk işitmiyorsa konuşamaz.” diyen Dr. Öğr. Üyesi Rahimi, şunları söyledi:

“Hatta bir miktar işitmesi varsa ve bazı frekansları duymuyorsa o frekansların seslerini çıkaramaz. Hava titreşimine biz işitme diyoruz. Beyin bunu algılıyor ve işitme olarak değerlendiriyor. İşitme beynin arkasında toplandıktan sonra değerlendirilerek dil üzerine emirler veriyor ve konuşma olarak bize tekrar aktarılıyor. Böylece çocuk duyduğu her sesi tekrarlayabiliyor. Eğer aile Çince konuşuyorsa çocuk Çince, İngilizce konuşuyorsa İngilizce, Türkçe konuşuyorsa Türkçe sesler çıkarabiliyor.”

Okul başarısında işitmenin rolü

Çocuklarda işitme kaybının farklı nedenlerle ortaya çıkabileceğini belirten Rahimi, doğuştan işitme kayıplarının yanı sıra ilerleyen dönemlerde sarılık, yüksek ateş ve kullanılan ilaçlara bağlı işitme kayıplarının da görülebileceğini söyledi. Özellikle çocukluk döneminde kullanılan antibiyotiklere bağlı işitme kayıplarının ortaya çıkabileceğine dikkat çekti.

Çocukların okula başlamadan önce mutlaka işitme taramasından geçirilmesi gerektiğini vurgulayan Rahimi, ebeveynlerin ve öğretmenlerin bazı davranış değişikliklerini gözlemlemesinin de önemli olduğunu belirtti.

“Çocuk televizyona fazla yaklaşıyor, televizyonun sesini çok fazla açıyor” gibi davranışların işitme sorununun işareti olabileceğini aktaran Rahimi, okulda da işitme güçlüğü yaşayan öğrencilerin ön sıralara alınabileceğini ifade etti.

Her yaşta işitme testi yapılabiliyor

Çocuğun yaşına ve teste vereceği yanıta göre farklı işitme testlerinin uygulanabildiğini belirten Rahimi, işitme testlerinin seslere verilen yanıt üzerinden gerçekleştirildiğini söyledi.

Çok küçük yaşta olan ve oyun odyometrisine yanıt veremeyecek çocuklarda ise BERA testinin uygulanabildiğini belirten Rahimi, “Buna objektif işitme testi diyoruz. Çocuğa bir ses veriyoruz ve EEG ile beyinden alıyoruz. Böylece her yaşta çocuğun işitme kaybı olup olmadığını tespit edebiliyoruz.” diye konuştu.

Tedavide teknoloji kullanılıyor

İşitme kaybının türüne göre farklı tedavi yöntemlerinin uygulanabildiğini aktaran Rahimi, iletim tipi işitme kaybında, çocuğun 4 yaş civarında olması ve orta kulakta sıvı bulunması halinde tüp takılabildiğini söyledi.

Sensörinöral ve ileri derecede işitme kaybında ise koklear implantın kullanılabildiğini belirten Rahimi, erken müdahalenin dil gelişimi açısından önemine dikkat çekti.

“Eğer iletim tipi işitme kaybıysa, çocuk 4 yaş civarındaysa ve orta kulakta sıvı varsa tüp takıyoruz. Ancak sensörinöral ve ileri derecede işitme kaybı varsa koklear implantla yine çocuğu işittirebiliyoruz. Teknoloji çok ilerledi. Yeter ki geç kalmayalım. Çünkü dil gelişimi için ne kadar erken işittirmeye başlarsak o kadar hızlı cevap alabiliyoruz.” ifadelerini kullandı.

Koklear implant sonrası konuşma terapisi

Koklear implant uygulanan çocukların duydukları sesleri anlamlandırmasının da sürecin önemli bir parçası olduğunu belirten Rahimi, konuşma terapisinin önemine dikkat çekti.

“Diyelim ki koklear implantı yaptık ve çocuk işitmeye başladı. Ancak duyduğu her sesi anlamlandırmak gerekiyor. Örneğin sarının ne olduğunu tekrar tekrar öğretiyoruz. Sarı kelimesini duyduğunda bunun o rengin karşılığı olduğunu, süt kelimesinin ise o sıvı maddeyi ifade ettiğini öğretiyoruz. Bunlara konuşma terapisi diyoruz. Konuşma terapisi koklear implantın devamıdır.

Artık hiçbir çocuk işitme kaybı nedeniyle çaresiz kalmamalı. Eğer kulakta ses duymuyorsa iç kulağa ses verebiliyoruz. İç kulakta da sesi duymuyorsa direkt beyin sapına kadar o sesi iletebiliyoruz. Teknolojiyi kullanmak gerekiyor. Artık hiçbir çocuk işitme engelli olmak zorunda değil.”

Medicana Bahçelievler Hastanesi Dermatoloji Bölümü'nden Uzm. Dr. Ayşegül Alpay, cilt yaşlanmasında genetik özelliklerin yanı sıra çevresel faktörlerin de etkili olduğunu belirtti. Özellikle ultraviyole (UV) ışınlarının erken cilt yaşlanmasında önemli bir yere sahip olduğunu ifade eden Alpay, güneşten korunmanın yalnızca yaz aylarında değil, yıl boyunca önem taşıdığını söyledi.

Güneşten korunmaya dikkat

Uzun süreli ve korunmasız güneş maruziyetinin ciltte kolajen ve elastin yapısının bozulmasına katkıda bulunabileceğini belirten Uzm. Dr. Alpay, UVA ve UVB ışınlarının cilt üzerindeki etkilerine dikkat çekti.

"Özellikle uzun süreli ve korunmasız güneş maruziyeti ciltte kolajen ve elastin yapısında bozulmaya yol açabilir. UVA ışınları cildin daha derin tabakalarına ulaşarak kolajen ve elastin liflerinde hasara katkıda bulunur. Bu nedenle özellikle kırışıklıklar, elastikiyet kaybı ve foto yaşlanma açısından önemlidir. UVB ise daha çok epidermis üzerinde etkili olup güneş yanığı ve DNA hasarıyla ilişkilidir. Her iki UV tipi de cilt sağlığı açısından önem taşır ve güneşten korunma yalnızca yaz aylarıyla sınırlı olmamalıdır. Güneş koruyucu kullanmanın yanı sıra güneşin en yoğun olduğu saatlerde uzun süre doğrudan güneşte kalmak, şapka ve uygun kıyafet kullanmamak, güneş koruyucuyu yeterli miktarda uygulamamak veya uzun süre dışarıda kalındığında ürünü yenilememek de sık yapılan hatalar arasında yer alır" dedi.

Sigara cildin yenilenmesini zorlaştırıyor

Sigaranın cilt üzerinde de olumsuz etkileri bulunduğunu söyleyen Uzm. Dr. Alpay, sigara dumanındaki maddelerin oksidatif stresi artırabileceğini ve kolajen yapısındaki bozulmaya katkıda bulunabileceğini belirtti. Özellikle ağız çevresindeki ince çizgilerin belirginleşmesinde sigaranın etkili olduğunu ifade etti.

Alkol tüketiminin yanı sıra düzensiz ve yetersiz uykunun da cilt görünümünü olumsuz etkileyebileceğini belirten Alpay, kronik stresin de cilt yaşlanması üzerinde etkili olduğunu söyledi.

Çok su içmek kırışıklıkları yok etmiyor

Yeterli sıvı tüketiminin genel sağlık ve cilt fonksiyonları açısından önemli olduğunu belirten Uzm. Dr. Alpay, ancak su tüketiminin tek başına kırışıklıkları önleyen bir yöntem olmadığını vurguladı.

Beslenmenin de cilt yaşlanmasında önemli bir yere sahip olduğunu aktaran Alpay, özellikle yüksek miktarda ve uzun süreli şeker tüketiminin glikasyon adı verilen biyokimyasal süreç üzerinden cilt yapısını etkileyebileceğini belirtti.

"Glikasyon, şeker moleküllerinin proteinlerle bağlanması sonucu ileri glikasyon son ürünlerinin oluşmasıyla ilişkilidir. Kolajen ve elastin gibi cildin yapısal proteinleri bu süreçten etkilenebilir. Bu durum zaman içerisinde cildin elastikiyetinin azalmasına ve daha sert, mat bir görünüm oluşmasına katkıda bulunabilir."

Hızlı kilo değişimleri cildi etkileyebilir

Hızlı kilo alıp vermenin özellikle cilt elastikiyeti ve sarkma görünümü üzerinde etkili olabileceğini belirten Uzm. Dr. Alpay, çok kısıtlayıcı ve dengesiz diyetlerin de cildin ihtiyaç duyduğu protein, vitamin, mineral ve sağlıklı yağlardan yoksun kalmasına neden olabileceğini ifade etti.

Alpay, kilo verme sürecinin hızlı ve aşırı kısıtlayıcı yöntemler yerine dengeli beslenme ve uygun fiziksel aktiviteyle sürdürülmesinin daha faydalı olduğunu söyledi.

Fazla bakım her zaman daha iyi değil

Cilt bakımında fazla ürün kullanımının her zaman daha iyi sonuç anlamına gelmediğini belirten Uzm. Dr. Ayşegül Alpay, cildin çok sık yıkanmasının, çok sıcak su kullanılmasının veya cilt tipine uygun olmayan temizleyicilerin tercih edilmesinin doğal cilt bariyerini bozabileceğini söyledi.

"Cilt bariyerinin bozulması kuruluk, hassasiyet, kızarıklık ve irritasyona neden olabilir. Bu nedenle daha fazla ürün kullanmak veya cildi sürekli temizlemek daha genç bir cilt anlamına gelmez. Benzer şekilde peeling, retinol ve çeşitli asitlerin bilinçsiz ve gereğinden sık kullanılması da irritasyona neden olur. Çok aşamalı bakım herkese uygun olmaz" dedi.

Makyajla uyumayın

Makyajın düzenli olarak temizlenmemesinin gözeneklerin tıkanması, irritasyon ve cilt bariyerinin bozulması gibi sorunlara yol açabileceğine dikkat çeken Uzm. Dr. Alpay, gece yatmadan önce cildin uygun bir temizleyiciyle nazik şekilde temizlenmesini önerdi.

"Gece yatmadan önce cilt uygun bir temizleyiciyle nazikçe temizlenmeli, cilt tipine uygun bir nemlendirici kullanılmalıdır. Nemlendirici kullanmamak tek başına kalıcı kırışıklıkların nedeni değildir. Ancak cildin nem kaybı, mevcut ince çizgilerin daha belirgin görünmesine neden olabilir. Özellikle kuru ciltlerde uygun nemlendirme cilt bariyerinin korunması açısından önemlidir" diye konuştu.

Evde yapılan yanlış uygulamalara dikkat

Limon, karbonat ve sirke gibi cilde uygun olmayan maddelerin kullanılmasının yanı sıra aşırı peeling yapılması, sivilcelerin sıkılması ve farklı aktif içeriklerin bilinçsiz şekilde bir arada uygulanması ciltte irritasyon ve bariyer hasarına neden olabiliyor.

Uzm. Dr. Ayşegül Alpay, doğal olan her ürünün cilt için güvenli kabul edilmemesi gerektiğini belirterek şu uyarıda bulundu:

"Doğal olması güvenli olduğu anlamına gelmez. Cilt için kullanılan her ürünün içeriği, konsantrasyonu ve kullanım sıklığı önemlidir. Özellikle aktif içeriklerin bilinçsiz kombinasyonu tahrişe ve lekelenmeye neden olabilir" dedi.

Cilt yaşlanması tamamen durdurulamıyor

Cilt yaşlanmasının doğal bir biyolojik süreç olduğunu hatırlatan Uzm. Dr. Ayşegül Alpay, bu sürecin tamamen durdurulamayacağını ancak bazı alışkanlıklarla hızının etkilenebileceğini belirtti.

"Cildin yaşlanmasını tamamen durdurmak mümkün değil. Ancak bu sürecin ne kadar erken ve ne kadar belirgin ortaya çıkacağını etkileyebileceğimiz pek çok faktör var. Güneşten korunmak, sigaradan uzak durmak, dengeli beslenmek, yeterli ve düzenli uyumak, stresi yönetmek ve cilt tipine uygun, sade bir bakım rutini oluşturmak uzun vadede cilt sağlığının korunmasına önemli katkı sağlar. Cilt bakımında en doğru yaklaşım, çok ürün kullanmak değil; doğru ürünü, doğru sıklıkta ve doğru şekilde kullanmaktır."

İzmir Valiliği ve Ege Üniversitesi koordinasyonunda gerçekleştirilen etkinliğe İzmir Valisi Dr. Süleyman Elban, Ege Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Musa Alcı, üniversite üst yönetimi, senato üyeleri ve öğrenciler katıldı. Program, Bozdağ Köy Meydanı’nda halkla buluşulmasının ardından Efeler Yolu’nun Bozdağ etabında gerçekleştirilen “Sağlıklı Yaşam” temalı yürüyüşle başladı.

Kalp sağlığı için önemli bilgiler paylaşıldı

Yürüyüşün ardından Köy Meydanı Kahvehanesinde Dünya Kalp Günü kapsamında “Kalp Sağlığı” başlıklı YÖK Bilim Kafe söyleşisi düzenlendi. Söyleşinin konuşmacısı, Ege Üniversitesi Rektör Yardımcısı ve Kalp ve Damar Cerrahisi Anabilim Dalı öğretim üyesi Prof. Dr. Tahir Yağdı oldu.

Programda kalp sağlığının korunması, kalp hastalıkları ve belirtileri, kalp krizi, kalp yetmezliği, damar sertliği ve sağlıklı yaşam konuları ele alındı. Prof. Dr. Tahir Yağdı, kalp sağlığı açısından düzenli yürüyüş ve sağlıklı beslenmenin önemine dikkat çekti.

İzmir Valisi Dr. Süleyman Elban ise Efeler Yolu Projesi’nin bölge turizmi açısından önemine değinerek, doğal ve kültürel zenginlikleri bir arada barındıran rotanın önemli bir kültürel miras olduğunu ifade etti.

Ege Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Musa Alcı, etkinlikte yaptığı konuşmada Efeler Yolu’nun özelliklerine ve Dünya Kalp Günü kapsamında gerçekleştirilen programın amacına dikkat çekti.

“Üniversitemiz akademisyenlerinin çalışmaları kapsamında ülke turizmine kazandırılan ve bölgeye can suyu olan Efeler Yolu, doğal ve tarihi dokusuyla yaklaşık 500 kilometrelik bir parkurdan oluşuyor. Estonya’da Kültür ve gelenek ödülü alan, Avrupa Kültür Konsey Rotaları’na dahil edilen bu rotanın turizme kazandırılmasında emeği geçen tüm kurum ve araştırmacılara bir kez daha teşekkür ediyorum. Dünya Kalp Günü vesilesiyle bir arada bulunduğumuz bu günde, kalp sağlığının önemine bir kez daha dikkat çekerek farkındalık oluşturmayı amaçlıyoruz. Katılımlarından ötürü başta Sayın Valimiz Dr. Süleyman Elban’a, tüm akademisyenlerimize ve yöre halkına teşekkür ediyorum” dedi.

Bozdağ’da sağlık taramaları yapıldı

Etkinlik kapsamında Bozdağ’da “Halk Sağlığı Bilgilendirme ve Farkındalık” stantları da kuruldu. Ege Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi, Tıp Fakültesi ve Atatürk Sağlık Hizmetleri Yüksekokulu personeli ile öğrencileri tarafından yöre halkına çeşitli sağlık hizmetleri sunuldu.

Stantlarda ağız ve diş sağlığı taraması ile tansiyon ve şeker ölçümü yapılırken, ilk yardım ve temel yaşam desteği uygulamaları gerçekleştirildi. Katılımcılara ayrıca halk sağlığı konusunda bilgilendirme yapıldı.

Efeler Yolu Ege kültürünü buluşturuyor

İzmir Valiliği koordinasyonunda Ege Üniversitesi akademisyenleri tarafından hazırlanan “Efeler Yolu Kültür Rotası”, İzmir, Aydın ve Manisa başta olmak üzere Ege Bölgesi’nin turizmine katkı sunuyor.

Efelerin yaşadığı köy ve yaylaları, saklandıkları Efe Yataklarını, kaleleri ve terk edilmiş eski köyleri birbirine bağlayan rota, Avrupa Konseyi Kültür Rotaları ağı içerisinde de yer alıyor. Efeler Yolu, Efe-Zeybek kültürünün tanıtılmasına katkı sağlayan yürüyüş rotalarından biri olarak öne çıkıyor.

İzmir’in Bornova ilçesinden başlayan rota; Nif Dağı ve Bozdağ sıradağlarını geçerek Kiraz ilçesi yaylaları ve Aydın sıradağları üzerinden Efes-Selçuk’taki Meryem Ana’da sona eriyor. Efeler Yolu, 500 kilometrelik güzergâhta 27 ana etap ve bir alternatif hat olmak üzere toplam 28 etaptan oluşuyor.

Korteje Manisa Büyükşehir Belediye Başkanı Besim Dutlulu’nun yanı sıra Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreteri Burak Deste, Genel Sekreter Yardımcıları, daire başkanları, şube müdürleri ve Balkan dernekleri de katıldı.

Manisa sokaklarında Balkan renkleri

Şenlik kapsamında düzenlenen kortejde farklı Balkan kültürlerini yansıtan kıyafetler ve bayraklar dikkat çekti. Binlerce vatandaşın yer aldığı yürüyüşte katılımcıların coşkusu Manisa sokaklarına yansıdı.

Balkan kültürlerinin farklı renklerinin buluştuğu kortejde Başkan Besim Dutlulu da vatandaşlarla birlikte yürüdü. Yürüyüşün Cumhuriyet Meydanı’na ulaşmasının ardından program Candan Erçetin konseriyle sürdü.

Candan Erçetin’den sevilen şarkılar

Cumhuriyet Meydanı’nda sahne alan Candan Erçetin, sevilen eserlerini Manisalılar için seslendirdi. Meydanı dolduran vatandaşlar sanatçının şarkılarına eşlik ederken, konserde keyifli anlar yaşandı.

Manisa Büyükşehir Belediye Başkanı Besim Dutlulu da vatandaşlarla birlikte konseri takip etti. Candan Erçetin’in sahne performansı izleyicilerden büyük beğeni topladı.

Konser sırasında sahneye çıkan Manisa Büyükşehir Belediye Başkanı Besim Dutlulu, şenliğin ilk kez düzenlendiğini belirterek, “Bu kültür şenliğini ilk defa düzenliyoruz. Çok güzel bir şenlik oluyor. Balkan kökenli, Balkan derneklerinden gelen vatandaşlarımız var ama Manisa’nın her yerinden gelen vatandaşlarımız da burada. Çok da eğlenceli geçiyor” dedi.

Konuşmasının ardından Başkan Dutlulu, Candan Erçetin’e Demircili kadınlar tarafından hazırlanan Demirci Halısı ile çiçek takdim etti.

Balkan kültürlerinin farklı renklerini bir araya getiren şenlik, Candan Erçetin’in konseriyle müzik dolu bir akşamla devam etti.

Programa Manisalılar yoğun ilgi gösterirken, Havva Karakaş seslendirdiği Balkan türküleriyle katılımcılara müzik dolu anlar yaşattı. Şenlik kapsamında Hakkı İplikçi Parkı’nda da Balkan Kültür Lezzet Buluşması düzenlenerek yöresel stantlar kuruldu ve geleneksel tatlar Manisalılarla buluşturuldu.

Türkülerin hikâyeleri anlatıldı

Prof. Dr. Serenat İstanbullu’nun moderatörlüğünü yaptığı söyleşinin konukları TRT sanatçıları Havva Karakaş ve Hasan Karakaş oldu. Programda Balkan kültürünün önemli unsurlarından türküler ele alınırken, eserlerin ortaya çıkış hikâyeleri ve taşıdığı duygular katılımcılarla paylaşıldı.

Havva Karakaş, söyleşi sırasında Balkan türkülerini seslendirirken eserlerin ardındaki hikâyeleri de anlattı. Karakaş, türkülerde Balkanlarda yaşanan acıların, sevinçlerin, ayrılıkların ve özlemlerin izlerinin bulunduğunu aktardı.

“Manisa’da olmaktan çok mutluyum”

Manisa’da bulunmaktan duyduğu mutluluğu dile getiren Havva Karakaş, “Balkanlardan Anadolu’ya Kültür Şenliği” programının düzenlenmesinden dolayı Manisa Büyükşehir Belediye Başkanı Besim Dutlulu’ya teşekkür etti.

Balkan ezgileriyle keyifli akşam

Söyleşinin ardından seslendirilen türkülerle programa katılan Manisalılar da ezgilere eşlik etti. Müzik, sohbet ve eğlencenin bir araya geldiği program renkli görüntülere sahne oldu.

Programın sonunda Moderatör Prof. Dr. Serenat İstanbullu, TRT sanatçıları Havva Karakaş ve Hasan Karakaş’a çiçek ve hediye takdim etti.

Ulamış sokaklarını dolduran vatandaşlar, üreticilerin stantlarından alışveriş yaparak yerel üretime destek verdi. Şenliğe Seferihisar Belediye Başkan Vekili Fuat Gümüş, Güzelbahçe Belediye Başkan Vekili Ayşe Akın, Buca Belediye Başkan Vekili Hüseyin Benzer, belediye başkan yardımcıları, meclis üyeleri, mahalle muhtarları, sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri ve çok sayıda vatandaş katıldı.

Şenlikte renkli program

Şenliğin resmi programı saygı duruşu ve İstiklal Marşı’nın okunmasıyla başladı. Protokol konuşmalarının ardından Seferihisar Belediyesi Atatürk Bandosu gösteri sundu. Orhanlı Köyü Kültür Doğa Spor Kulübü halk oyunları gösterisinin ardından Cavit Ata ve Orkestra sahne aldı.

Program kapsamında Ulamış’ın geleneksel lezzetlerinden Armola peynirinin yapımı da ziyaretçilere gösterildi. Çocuklar ise Ata Ekmeği yapma ve yoğurma atölyesinde üretim sürecine katıldı.

“Bu meydanın arkasında üreticimizin emeği var”

Şenlikte konuşan Seferihisar Belediye Başkan Vekili Fuat Gümüş, Ata Ekmeği ve Armola’nın Seferihisar’ın üretim kültüründeki yerine dikkat çekti.

Topan Karakılçık buğdayının yeniden üretime kazandırılma sürecini anlatan Gümüş, 2011 yılında Gödence’de bir sandıkta yıllarca saklanan tohumlara ulaşıldığını, Can Yücel Tohum Merkezi’nde korunan tohumların ekilerek çoğaltıldığını belirtti.

Gümüş, “Bir avuç tohumdan yeniden tarlalara dönüldü. O buğday taş değirmende öğütüldü, unu ekşi mayayla yoğruldu, köyümüzün kadınlarının ellerinde şekillendi ve taş fırınlarda pişti. Bugün burada gördüğümüz bereket işte böyle başladı” dedi.

“Biri toprağımızın, diğeri hayvancılığımızın ürünü”

Armola peynirinin de Seferihisar’ın kuşaktan kuşağa aktarılan değerlerinden biri olduğunu ifade eden Gümüş, Ata Ekmeği ile Armola’nın aynı sofrada buluşmasının üretim kültürüyle bağlantılı olduğunu söyledi.

Gümüş, “Ata Ekmeği ile Armola’nın aynı sofrada buluşması tesadüf değil. Biri toprağımızın, diğeri hayvancılığımızın ürünü. İkisinin arkasında da üretici var, emek var, köy yaşamı var. En önemlisi de bize bırakılmış bir kültür var” diye konuştu.

Yerel değerlerin yaşatılmasının üretimin devam etmesine bağlı olduğunu belirten Gümüş, Karakılçık buğdayının tarlada, Ata Ekmeği’nin fırında ve Armola’nın sofralarda varlığını sürdürmesinin önemini vurguladı.

Ulamış’ta üretici stantları ilgi gördü

Şenlik boyunca Ulamış Köy Meydanı’nda üretici ve sivil toplum kuruluşlarının stantları yer aldı. Ata Ekmeği ve Armola peyniri tanıtım ve tadım standı yoğun ilgi görürken, geleneksel Armola yapımı da gerçekleştirildi.

Programda Seferiçınar Halk Dansları Ekibi, İzmir Büyükşehir Belediyesi Ulamış Köy Tiyatrosu ve Rebeteos Dance Academy gösterileri sahnelendi. Şenliğin finalinde ise Aynalı Kemer konser verdi.

Gümüş, üreticilerin emeğinin karşılığını almasının önemine vurgu yaparak ziyaretçilere Ulamış’ın sokaklarını gezme ve üreticilerden alışveriş yapma çağrısında bulundu.

Gümüş, “Sadece meydanda kalmayın. Ulamış’ın sokaklarına girin. Üreticilerimizle konuşun. Ata Ekmeğinin nasıl yapıldığını sorun. Armolanın tadına bakın. Tezgâhlardan alışveriş yapın. Çünkü bugün buradan alınan her ürün, doğrudan bu topraklarda üretmeye devam eden bir ailenin emeğine dokunuyor” dedi.

Seferihisarlı esnafa da Karakılçık, Ata Ekmeği ve Armola’ya daha fazla yer verme çağrısı yapan Gümüş, “Biz kendi değerimize sahip çıkarsak başkaları da onun kıymetini bilir. Toprağa güveneceksiniz. Üreticiye güveneceksiniz. Emeğe güveneceksiniz” ifadelerini kullandı.

Güzergâhı kullanacak sürücülerin takip mesafelerini korumaları, trafik işaret ile işaretçilerine uymaları ve olası aksamalara karşı temkinli olmaları rica olunur.

Emeklilerin yaşadığı ekonomik ve sosyal sorunlara dikkat çeken Başkan Mutlu, geçtiğimiz günlerde Anayasa Mahkemesi önündeki eylem sırasında bir emeklinin yaşamına son vermesinin, geçim sıkıntısının ulaştığı boyutu bir kez daha gösterdiğini belirtti. Mutlu, emeklilerin insanca ve onurlu bir yaşam sürmesi gerektiğini vurgulayarak, “Sizlerle birlikte olmak benim için büyük onur. Ülkemizde pek çok kesim zorluklarla yaşıyor. Çocuklar, gençler, kadınlar… Ama sanıyorum son dönemde en büyük zorluğu yaşayanlar emekliler. Bizler bunun son derece farkındayız. Onurlu bir yaşamı herkes gibi emekliler de hak ediyor” diye konuştu.

“Mücadelenizde yanınızdayım”

Emeklilerin yaşamları boyunca çalışarak topluma katkı sunduğunu ifade eden Mutlu, çalışma hayatının ardından da emeklerinin karşılığını alabilecekleri bir yaşam sürmelerinin önemine değindi.

Emeklilerin hakları için yürüttüğü mücadelede yanlarında olduğunu belirten Başkan Mutlu, “Sizlerin bu yolda verdiği bütün mücadelede yanınızda olduğumu bilmenizi istiyorum. Çok büyük emekler verdiğinizi, bütün Türkiye’de örgütlendiğinizi ve emeklilerin hakkı için elinizden geleni yaptığınızı biliyorum. Bunun için de hepinize çok teşekkür ediyorum, iyi ki varsınız” ifadelerini kullandı.

Konak’ta emeklilere sosyal yaşam desteği

Yerel yönetimlerin emeklilerin kent yaşamında aktif şekilde yer almasına katkı sunması gerektiğini belirten Mutlu, Konak Belediyesi’nin bu kapsamda yürüttüğü çalışmaları da anlattı.

Mutluluk Kahveleri ile emeklilerin daha ekonomik koşullarda sosyalleşmesine olanak sağlandığını belirten Mutlu, Kemeraltı ve Kadifekale gibi kentin tarihi ve kültürel değerlerini kapsayan geziler düzenlediklerini söyledi.

İleri Yaş Sağlıklı Yaşam Merkezi ve semt merkezlerindeki hobi kurslarının yanı sıra mahallelerde, parklarda ve semt merkezlerinde gerçekleştirilen spor aktiviteleriyle de emeklilerin sosyalleşmesine ve hareketli bir yaşam sürmesine destek olduklarını ifade eden Mutlu, “Konak Belediyesi, emeklilerin her zaman yanında. Bir telefon uzağınızdayız, bize her zaman önerilerinizi ve taleplerinizi iletin. Yalnız değilsiniz, sizlerle yan yana, omuz omuza yürümeye devam edeceğiz” dedi.

Zekeriya Beypınar yeniden seçildi

Genel kurulda yapılan seçim sonucunda Zekeriya Beypınar, Türkiye Emekliler Derneği İzmir Şube Başkanlığı görevine yeniden seçildi.

Başkan Mutlu, Beypınar ve yönetimine yeni dönemde başarılar dilerken, emeklilerin hak ve taleplerinin takipçisi olmayı sürdüreceklerini belirtti.

Daha önce yaptığı konuşmada Sadettin Saran ve yönetimini ibra etmeyeceğini açıklayan Fenerbahçe Başkanı Aziz Yıldırım, oylama öncesinde yeniden kürsüye çıktı. Yıldırım, birlik ve beraberlik çağrısı yaparak kararını değiştirdiğini ve Saran yönetiminin ibra edilmesi yönünde oy kullanacağını söyledi.

Yıldırım, “Buraya gelirken düşüncem böyle değildi. Geçen toplantıda da muhakkak herkesin ibra edilmesi gerektiğini, geleceğe dönük kulübümüzde böyle bir imaj oluşmaması gerektiğini söylemiştim. Birlik beraberliği sağlamak için ben ibra edeceğim. Sizden de rica ediyorum” diye konuştu.

‘Nasıl çözeceklerse çözsünler’

Aziz Yıldırım, önceki konuşmasında dile getirdiği konuya da değinerek Saran yönetimine yönelik, “Kante’den dolayı 3 milyon ödeme var, üstlerine alacaklar, nasıl çözeceklerse çözsünler” ifadelerini kullandı.

Oylama yapıldı

Genel kurulda, 1 Mart 2026 ile 31 Mayıs 2026 tarihleri arasındaki mali döneme ilişkin yönetim kurulu ve denetim kurulu faaliyet raporları okundu.

Ardından söz konusu dönemdeki faaliyetler kapsamında yönetim kurulu başkanı ve üyelerinin ibra edilmesi genel kurulun onayına sunuldu.

Gerçekleştirilen oylama sonucunda eski Fenerbahçe Başkanı Sadettin Saran ve yönetim kurulu üyeleri oy çokluğuyla ibra edildi.

Unutkanlığın günlük yaşamı etkilemesine dikkat

Demansın; hafıza, dil, dikkat, yön bulma ve karar verme gibi bilişsel işlevlerin kişinin günlük yaşamını bozacak ölçüde gerilemesiyle ortaya çıkan klinik bir tablo olduğunu belirten Prof. Dr. Özlem Güngör Tunçer, demansın en sık nedeninin Alzheimer hastalığı olduğunu söyledi.

Yaş ilerledikçe zaman zaman isim unutmanın veya bir eşyanın konulduğu yeri hatırlayamamanın tek başına demans anlamına gelmediğini belirten Tunçer, asıl önemli durumun unutkanlığın giderek artması ve günlük yaşamı etkilemesi olduğunu ifade etti.

Tunçer, aynı sorunun kısa aralıklarla tekrarlanması, yakın zamanda yaşanan olayların unutulması, tanıdık bir yerde kaybolma, para veya ilaç yönetiminde güçlük yaşama, belirgin kelime bulma sorunları ile kişilik ve davranış değişikliklerinin değerlendirilmesi gereken belirtiler arasında bulunduğunu kaydetti.

Ani başlayan bilinç bulanıklığının ise enfeksiyon, ilaç yan etkisi, metabolik sorun veya inme gibi acil nedenlere işaret edebileceğini belirten Tunçer, bu durumlarda hızlı değerlendirme yapılması gerektiğini söyledi.

Kan testleri tanıya destek oluyor

Demans tanısının ayrıntılı hasta öyküsü, yakınlarından alınan bilgiler, nörolojik muayene ve bilişsel değerlendirmeyle başladığını belirten Tunçer, gerekli durumlarda bilişsel testler, kan tahlilleri ve beyin MR görüntülemesinden yararlanıldığını ifade etti.

Bu incelemelerin Alzheimer hastalığının yanı sıra unutkanlığa yol açabilecek diğer hastalıkların belirlenmesine de yardımcı olduğunu aktaran Tunçer, son yıllarda kan biyobelirteçlerinin Alzheimer tanısında önemli ilerleme sağladığını söyledi.

Özellikle fosforile tau proteinlerini, başta p-tau217 olmak üzere, ölçen testlerin beyindeki Alzheimer patolojisinin belirlenmesine yardımcı olabildiğini belirten Tunçer, ancak tüm kan testlerinin tanısal doğruluğunun aynı olmadığını vurguladı.

Bu testlerin herkese uygulanacak bir Alzheimer taraması olmadığının altını çizen Tunçer, sonuçların hastanın şikayetleri ve muayene bulgularıyla birlikte uzman hekim tarafından değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti.

Yeterli tanısal doğruluğu gösterilmiş bazı kan testlerinin uygun hastalarda tanı sürecinde kullanılabileceğini belirten Tunçer, bazı hastalarda ise PET veya beyin-omurilik sıvısı incelemesi gibi ek yöntemlere ihtiyaç duyulabileceğini ifade etti.

Yeni tedaviler ilerlemeyi yavaşlatmayı amaçlıyor

Alzheimer tedavisinde uzun yıllardır kullanılan ilaçların uygun hastalarda bilişsel belirtileri ve günlük yaşam işlevlerini destekleyebildiğini belirten Tunçer, hastalığın biyolojik sürecini hedefleyen yeni tedavilerin de erken evredeki uygun hastalarda kullanılmaya başlandığını söyledi.

Anti-amiloid tedavilerin, beyinde biriken amiloid proteinlerini hedeflediğini aktaran Tunçer, bu yaklaşımların hastalığın ilerlemesini mütevazı fakat ölçülebilir biçimde yavaşlatmayı amaçladığını belirtti. Bu tedavilerin hastalığı tamamen ortadan kaldırmadığını, kaybedilmiş belleği geri getirmediğini ve her Alzheimer hastası için uygun olmadığını vurguladı.

Yeni tedavilerin Alzheimer hastalığına bağlı hafif bilişsel bozukluk veya hafif demans evresindeki, hastalık biyolojisi doğrulanmış uygun hastalarda değerlendirildiğini belirten Tunçer, tedavilerin onay ve erişim şartlarının ülkelere göre değişebildiğini söyledi.

Tedavi öncesinde beyin MR görüntülemesi, beyindeki kanama riski ve özellikle antikoagülan olarak adlandırılan bazı kan sulandırıcı ilaçların kullanımının gözden geçirildiğini ifade eden Tunçer, tedavi sürecinde belirli aralıklarla MR takibi yapıldığını kaydetti.

Bunun nedeninin tedavi sırasında beyinde ödem veya küçük kanamalarla seyreden ARIA adı verilen değişikliklerin görülebilmesi olduğunu belirten Tunçer, baş ağrısı, bilinç değişikliği, görme bozukluğu veya yeni nörolojik belirti gelişmesi halinde hızlı değerlendirme gerektiğini söyledi.

Damar sağlığı beyin sağlığı için önemli

Demans riskini tamamen ortadan kaldıran bir yöntemin bulunmadığını belirten Tunçer, hipertansiyon, yüksek LDL kolesterol, diyabet, sigara kullanımı, obezite ve fiziksel hareketsizlik gibi risk faktörlerinin kontrol altında tutulmasının beyin sağlığı açısından önem taşıdığını ifade etti.

İşitme ve görme sorunlarının tedavi edilmesi, düzenli fiziksel aktivite yapılması, sosyal ve zihinsel olarak aktif bir yaşam sürdürülmesinin de korunma açısından önemli adımlar olduğunu belirten Tunçer, 2024 Lancet Demans Komisyonu'nun yaşam boyunca müdahale edilebilir 14 risk faktörünün dünya genelindeki demans vakalarının yaklaşık yüzde 45'i ile ilişkili olabileceğini bildirdiğini aktardı.

Bu oranın, demans riskinin azaltılmasında değiştirilebilir faktörlerin önemli bir payı olabileceğine işaret ettiğini kaydeden Tunçer, beyni koruyan tek bir vitamin aramak yerine damar sağlığına dikkat etmek, düzenli hareket etmek, sigaradan uzak durmak ve sosyal yaşamı sürdürmenin daha güçlü kanıta dayanan bir yaklaşım olduğunu belirtti.

Erken tanı tedavi seçeneğini belirlemede önemli

Alzheimer hastalığında erken tanının yalnızca hastalığa daha erken bir isim koymak anlamına gelmediğini ifade eden Tunçer, unutkanlığın diğer nedenlerini ayırt etmek, gerektiğinde hastalık biyolojisini doğrulamak ve kişinin yarar görebileceği tedaviyi güvenli biçimde seçmek açısından erken tanının önem taşıdığını söyledi.

Süper Lig’de Beşiktaş’ın Fenerbahçe’yi 2-1 mağlup ettiği derbi sonrası gözler Sergen Yalçın’ın değerlendirmelerine çevrildi. Siyah-beyazlıların şampiyon hocası, karşılaşmanın ardından yaptığı yorumlarla gündeme damga vurdu. Fenerbahçe ile Beşiktaş’ın şampiyonluk yarışındaki konumuna değinen Yalçın, iki takım arasındaki rekabet konusunda oldukça ezber bozan bir analiz sundu.

Çalışanların işten ayrılırken en çok merak ettiği konuların başında kıdem tazminatı geliyor. Her yıl belirlenen kıdem tazminatı tavanı, özellikle yüksek maaşla çalışanların alacağı tutar açısından büyük önem taşıyor. Yeni yılın yaklaşmasıyla birlikte 1 Ocak tarihi de çalışanlar açısından kritik bir eşik haline geliyor. Tazminat hesabında kullanılacak yeni rakam, bazı çalışanların alacağı toplam parayı doğrudan etkileyebilir.

Galatasaray’ın efsane teknik direktörü Fatih Terim, sarı-kırmızılı kulüple olan ilişkisi ve görev yaptığı dönemlere dair çarpıcı açıklamalarda bulundu. Terim, uzun süre aynı kulübün başında kalan teknik direktörleri örnek gösterirken, kendisinin Galatasaray’da kesintisiz şekilde uzun yıllar görev yapamamasının yalnızca kendisiyle ilgili olmadığını söyledi. Özellikle “20 sene kalsam çok şey olurdu” sözleri dikkat çekti.