İzmir’in Konak ilçesindeki Şehit Ömer Halisdemir Bilim ve Sanat Merkezi’nde (BİLSEM) eğitim gören 12’nci sınıf öğrencisi Ece Defne Uzak (17), danışman öğretmeni Tolga Yardımcı ile yaklaşık 2 yıl süren araştırmasını bilimsel makaleye dönüştürdü. Uyku apnesi ile demans arasındaki olası biyolojik bağlantıyı ele alan çalışma, İzmir Katip Çelebi Üniversitesi (İKÇÜ) Tıp Fakültesi’nin resmi yayını olan Current Journal of Medical Research dergisinde yayımlandı.
Uyku apnesi ve demans arasındaki ilişkiyi araştırdı
Ece Defne Uzak, araştırmasında hastalardan alınan tükürük ve idrar örneklerindeki amiloid beta protein düzeylerini inceledi. Demans riskinin erken değerlendirilmesine yönelik yeni çalışmalara bilimsel katkı sunmayı amaçlayan araştırma, yaklaşık 2 yıllık çalışmanın ardından tıp literatüründe yer aldı.
Bilime ilgisinin küçük yaşlarda başladığını belirten Uzak, "Bilime olan ilgim küçük yaşlardan itibaren başladı. Çevremde merak ettiğim şeylerin nedenlerini araştırırken, özellikle insan vücudunun çalışması ve hastalıkların ortaya çıkışı ilgimi çekti" dedi.
‘Gelecekte doktor olmak istiyorum’
Yaşlı nüfusun artmasıyla demans ve Alzheimer gibi hastalıkların oluşturduğu yükün dikkatini çektiğini anlatan Uzak, araştırma fikrinin ortaya çıkışını şu sözlerle aktardı:
"Uyku apnesinin de değiştirilebilir bir risk faktörü olduğunu öğrenince, bu hastalıklar arasındaki ilişkiyi ve amiloid beta proteinlerini incelemeye karar verdik. Hastalar için zor olan girişimsel yöntemler yerine, tükürük ve idrar gibi kolay ve konforlu örneklerle bu proteinleri ölçme fikrinden yola çıktık. Hipotezimizi destekleyen sonuçları ilk gördüğümde büyük bir heyecan ve daha fazla araştırma yapma isteği duydum. Çalışmamızın bir tıp dergisinde makale olarak yayımlanması ise benim için çok büyük bir mutluluk, gurur ve motivasyon kaynağı oldu. BİLSEM öğrencisi olarak tıp literatürüne katkı sağladım. Çalışmamız Current Journal of Medical Research adlı tıp dergisinde yayınlandı. Gelecekte doktor olmak istiyorum. Genetik, nörobilim veya biyoteknoloji gibi alanlarda bilimsel çalışmalar yürütmek istiyorum. Temel hedefim, insan sağlığını iyileştirmeye ve hastalıkların erken teşhis edilmesine yönelik araştırmalara imza atan bir bilim insanı olmak"
‘Günlük sohbetlerimiz çoğu zaman tıp alanında oluyordu’
Ece Defne Uzak ile 7’nci sınıftan bu yana çalıştıklarını belirten BİLSEM Biyoloji Öğretmeni Tolga Yardımcı, öğrencisinin bilimsel araştırmalara olan ilgisine dikkat çekti.
Yardımcı,
"Öğrencimizle 7'nci sınıftan beri çalışıyorum. Kızımız şu an 12'nci sınıf öğrencisi. Yıllar içinde biyolojinin birçok konusu hakkında projeler yürüttük. Bizim derslerimizin konusu her zaman bilimsel düşünme üzerine. Günlük sohbetlerimiz bile çoğu zaman tıp alanında oluyordu. Ece Defne, küçük yaşlardan beri hep doktor olmak istediğini söyler. Biz de son yıllarda kendisi ile olan çalışmalarımızı tıp literatürü üzerinden yürüttük. Yaptığımız araştırmalar sonunda bir proje fikrimiz oluştu ve bizler için daha detaylı çalışmalar başladı. Yaklaşık 2 yıl süren bu projede birlikte çalıştık. Toplumda oldukça yaygın görülen uyku apnesi ile demans arasındaki biyolojik bağlantıyı araştırdık" dedi.
‘Ece Defne bu süreçte çok sıkı çalıştı’
Araştırmanın yürütülmesi sırasında İzmir Katip Çelebi Üniversitesi akademisyenlerinden destek istediklerini ifade eden Yardımcı, öğrencisinin çalışmanın her aşamasında aktif görev aldığını söyledi.
Yardımcı,
"Birlikte araştırmalarımızı tamamladıktan sonra uyku apnesi ile demans arasındaki biyolojik bağlantıyı kendi belirlediğimiz yöntem ile çalışmamız gerekiyordu. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Akademisyenlerinden bu konuda destek istedik. Ece Defne araştırmanın tümünde aktif görev aldı. Birlikte başladığımız bu yolculukta eminim öğrencim 'Ece Defne Uzak' geleceğin doktoru olarak çalışmalarını sürdürecektir" diye konuştu.
