İzmir Büyükşehir Belediyesi, organik mutfak atıklarını kaynağında ayrıştırarak doğaya kazandırmayı hedefleyen bokaşi kompost uygulamasını hayata geçiriyor. Başkan Dr. Cemil Tugay’ın öncülüğünde yürütülen “Dönüşüme Evde Başla” projesi kapsamında, gönüllü hanelere ücretsiz bokaşi kompost seti dağıtımı için başvuru süreci başlatıldı. Uygulamayla hem sera gazı salımının azaltılması hem de toprağın verimliliğinin artırılması amaçlanıyor.
İzmir Büyükşehir Belediyesi Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı tarafından yürütülen proje kapsamında, evlerde oluşan organik atıklar özel kovalar aracılığıyla az oksijenli ortamda fermente edilerek komposta dönüştürülecek. Böylece yemek artıkları, sebze-meyve atıkları ve yumurta kabukları atık döngüsüne girmeden, hanelerde değerlendirilmiş olacak.
“Toprağı da tarımı da kurtarabiliriz”
Projeye ilişkin değerlendirmelerde bulunan İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, organik atıkların doğru yönetilmesinin önemine dikkat çekerek şunları söyledi:
“Can çekişen toprağın kurtuluşu bizim elimizde. Depolama alanlarına ya da yakma tesislerine gönderdiğimiz çöplerin içindeki en değerli kısım olan organik atıkları doğru değerlendirerek toprağı da tarımı da kurtarabiliriz.”
Daha önce ambalaj atıklarının evlerden toplanmasına yönelik çalışmalar yürüttüklerini hatırlatan Tugay, organik atıklar için yeni bir hedef belirlediklerini ifade etti. Tugay, “Artık bir hedefimiz daha var, organik atıklarımızı da değerlendireceğiz. Evlerde herkesin rahatlıkla yapabileceği bir kompost çalışmasını Büyükşehir olarak başlatmaya karar verdik, bu konuda sizi de bizimle çalışmaya davet etmek istiyorum” dedi.
Ücretsiz dağıtılacak, dolunca kapıdan alınacak
Bokaşi kompost kovalarının belediye tarafından temin edildiğini belirten Tugay, “Bizimle iş birliği yapmak isteyen yurttaşlarımıza ücretsiz dağıtacağız. Kova dolduğu zaman kapılardan teslim alacağız. Bu çalışmaya katılmak isteyen hemşehrilerimizin bizi aramasını bekliyoruz” ifadelerini kullandı. Tugay, projenin kent genelinde bilinç oluşturacağına inandığını vurgulayarak, “Bu güzel şehrimizi hep birlikte koruyalım, hep birlikte daha yaşanabilir hale getirelim” dedi.
Pilot uygulama Konak’ta başladı
Gönüllülük esasına dayalı olarak yürütülecek proje, ilk etapta Konak ilçesinin Kültür ve Alsancak mahallelerinde uygulanmaya başlandı. Tarımsal Hizmetler Dairesi ekipleri pilot bölgede saha çalışmaları yaparak vatandaşlara bokaşi kompost seti hakkında bilgilendirme gerçekleştirdi. Projeye katılmak isteyen İzmirliler, İzmir Büyükşehir Belediyesi Alo 153 Hemşehri İletişim Merkezi üzerinden başvuru yapabilecek.
Kompostlar toprak iyileştirici olarak değerlendirilecek
Evlerde üretilen kompostlar; bahçelerde, büyük saksılarda, apartman veya site bahçelerinde kullanılabilecek. Vatandaşlar dilerse kompostu bahçesi olanlara hediye edebilecek ya da park ve piknik alanlarında toprağa kazandırabilecek. Kendi imkânlarıyla değerlendirmek istemeyenlerin ürettiği kompostlar ise belediye ekipleri tarafından toplanarak park, bahçe ve tarımsal alanlarda toprak iyileştirici olarak kullanılacak.
Kokusuz, pratik ve apartman yaşamına uygun
Bokaşi kompost sistemi; mutfaklardan çıkan organik atıkların, kapalı kovalar içinde koku, sinek ve haşere oluşturmadan fermente edilmesini sağlayan çevreci bir yöntem olarak öne çıkıyor. Oksijenin sınırlı olduğu ortamda yararlı mikroorganizmalarla gerçekleşen süreç sayesinde atıklar çürümeye bırakılmadan değerlendiriliyor.
Apartman yaşamına uygun yapısıyla ev ortamında kolaylıkla uygulanabilen sistem, günlük kullanımda pratiklik sağlıyor. Fermantasyon süreci sonunda elde edilen ürün, toprağın yapısını güçlendiren ve besin değeri yüksek bir toprak düzenleyici olarak kullanılabiliyor. Ayrıca süreç sırasında ortaya çıkan bokaşi sıvısı, seyreltilerek doğal sıvı gübre olarak değerlendirilebiliyor.
Bokaşi ne demek?
Japonca’da “fermente organik madde” anlamına gelen bokaşi, geleneksel komposttan farklı olarak organik atıkların oksijensiz ortamda özel mikroorganizmalarla fermente edilmesine dayanıyor. Bu yöntem, koku ve böcek oluşumunu engellerken sera gazı salımını azaltıyor. Toprağın yapısını ve su tutma kapasitesini iyileştiren bokaşi kompost, yavaş salınımlı gübre etkisiyle bitkilerin besin ihtiyacını destekliyor.
