Bebeklerde ağız ve diş sağlığının korunmasında doğru alışkanlıkların erken dönemde oluşturulması büyük önem taşıyor. Şeker tüketimi, beslenme sıklığı, gece beslenmeleri, ağız hijyeni, biberon ve emzik kullanımı gibi birçok faktör, erken çocukluk çağı çürükleri açısından dikkat edilmesi gereken başlıklar arasında yer alıyor.
Çocuk Diş Hekimliği Uzmanı Dt. Nurgül Demir, bebeklik döneminden itibaren ağız ve diş sağlığının korunması için ebeveynlerin dikkat etmesi gereken 10 temel noktayı sıralıyor.
Şekerle tanışmayı geciktirin
Yanlış beslenme alışkanlıkları, çocuklarda diş çürükleri açısından önemli risk faktörleri arasında bulunuyor. Özellikle erken yaşta şekerli yiyecek ve içeceklerle tanışılması, ağız ve diş sağlığını olumsuz etkileyebiliyor.
2 yaşın altındaki çocukların beslenmesinde şeker bulunmaması, ilerleyen dönemlerde ise şeker içeren yiyecek ve içeceklerden kaçınılması önem taşıyor.
Anne sütünü tek başına neden olarak görmeyin
Anne sütü, bebeklerin büyüme ve gelişimi açısından önemli bir besin kaynağı. Ancak uzun süren gece beslenmeleri, gece emzirme sıklığı, şeker içeren ek gıdalar ve yetersiz ağız hijyeninin bir araya gelmesi erken çocukluk çağı çürüğü riskini artırabiliyor.
İlk dişlerin sürmesiyle birlikte bebeğin ağız hijyenine özen gösterilmesi ve düzenli fırçalama alışkanlığının oluşturulması gerekiyor. Anne sütünün tek başına çürüğün nedeni olarak değerlendirilmemesi; beslenme şekli, süresi ve sıklığı, gece beslenmeleri, şeker tüketimi ve ağız hijyeniyle birlikte ele alınması gerekiyor.
Doğal şekerlere de dikkat
Ek besin döneminde beyaz veya esmer şeker yerine bal, pekmez ya da keçiboynuzu özü kullanılması, bu ürünlerin dişler açısından risksiz olduğu anlamına gelmiyor.
Bal ve pekmez de doğal şeker içerikleri nedeniyle tüketim şekline ve sıklığına bağlı olarak dişler açısından risk oluşturabiliyor. Özellikle biberon veya emziğin şekerli ürünlerle tatlandırılması, gece saatlerinde tükürük akışının azalması ve ağız hijyeninin sağlanamamasıyla birlikte çürük riskini artırabiliyor.
Sütü tatlandırmayın
Süt, doğal bir kalsiyum kaynağı olarak tatlandırılmadan tüketilmeli. Diş sağlığı açısından yalnızca alınan şeker miktarı değil, şekerin ne sıklıkta ve ne kadar süreyle diş yüzeyleriyle temas ettiği de önem taşıyor.
Bu nedenle bebeklik döneminden itibaren tatlandırılmış süt ve şekerli içecek alışkanlığının oluşturulmaması gerekiyor.
Beslenme araçlarını ortak kullanmayın
Çürükle ilişkili bakteriler, bakım verenlerden bebeklere tükürük yoluyla aktarılabiliyor. Bu nedenle kaşık, biberon veya ağızla temas eden beslenme araçlarının ortak kullanılmaması gerekiyor.
Bebeğin ağız çevresinden öpülerek sevilmesi de bakteri aktarımı açısından risk oluşturabiliyor.
Biberondan bardağa geçişi destekleyin
Biberon kullanımının uzun süre devam ettirilmesi, özellikle biberonun uyku sırasında veya uzun süre ağızda tutulması, çürük açısından risk oluşturabiliyor.
Bu nedenle yaklaşık 12. aydan itibaren bardaktan içme becerisinin desteklenmesi ve biberondan kademeli olarak uzaklaşılması öneriliyor.
Düzenli ilaç kullanan bebeklerde riski değerlendirin
Tanı konmuş bir hastalığı bulunan ve düzenli ilaç kullanması gereken bebeklerde ağız hijyeni alışkanlıklarının çocuğun bireysel ihtiyaçlarına göre düzenlenmesi önem taşıyor.
Ağız bakım ürünlerinin seçimi, beslenme düzeni ve diş hekimi kontrol sıklığının çocuğun çürük riskine göre belirlenmesi gerekiyor. Düzenli kontroller sayesinde çürük oluşmadan önce koruyucu önlemler alınabiliyor ve başlangıç aşamasındaki sorunlar erken dönemde tespit edilebiliyor.
İlk dişle birlikte fırçalama başlayın
Bebeğin ilk süt dişleri çıkmaya başladığı andan itibaren ağız ve diş bakımına başlanması gerekiyor. Yaşa uygun, yumuşak kıllı bir diş fırçası ve çürük riski göz önünde bulundurularak çocuk diş hekiminin önerdiği florürlü diş macunu kullanılmalı.
Dişlerin günde iki kez, özellikle sabah günün ilk öğününden sonra ve gece yatmadan önce fırçalanması gerekiyor.
Emzik kullanım süresine dikkat edin
Emzik, özellikle ilk dönemlerde bebeğin sakinleşmesine yardımcı olabiliyor. Ancak emme alışkanlığının uzun süre devam etmesi, gelişmekte olan çene ve diş yapısı üzerinde istenmeyen etkilere yol açabiliyor.
18 aydan sonra devam eden emzik kullanımı, gelişmekte olan ağız ve yüz yapısını, çenelerin kapanış ilişkisini ve diş dizilimlerini etkileyebiliyor. Bu nedenle emziği bırakma sürecinde çocuğun gelişim paterninin de göz önünde bulundurulması gerekiyor.
İlk diş hekimi kontrolünü geciktirmeyin
Bebeğin ilk diş hekimi muayenesinin, ilk dişin sürmesinden sonraki 6 ay içinde yapılması öneriliyor. Bu kontrolde çürük riski değerlendirilebiliyor; ağız hijyeni, beslenme alışkanlıkları ve diş sağlığı konusunda çocuğun bireysel gereksinimlerine yönelik öneriler verilebiliyor.
Erken dönemde başlayan bakım önemli
Çocuk Diş Hekimliği Uzmanı Dt. Nurgül Demir, “Bebeklerde ağız ve diş sağlığı, yalnızca dişler çıktıktan sonra başlayan bir bakım süreci değildir. Beslenme alışkanlıklarından ağız hijyenine, biberon ve emzik kullanımından ilk diş hekimi kontrolüne kadar birçok faktör çocuğun ilerleyen yıllardaki ağız sağlığını etkiler. Ebeveynlerin ilk dişler çıktığı andan itibaren düzenli bakım ve kontrolleri bir rutin haline getirmesi, sağlıklı bir ağız yapısının korunmasına önemli katkı sağlar. Erken dönemde alınan küçük önlemler, ileride oluşabilecek ciddi ağız hastalıklarının ve diş sorunlarının önüne geçebilir” dedi.
