Terörsüz Türkiye sürecinde kritik bir aşamaya daha gelindi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin iradesiyle başlayan sürecin yasal zemine taşınmasını hedefleyen çerçeve yasa teklifi, bugün TBMM Genel Kurulu’nun gündemine geliyor.
Devlet Bahçeli, 22 Ekim 2024'te PKK'nın silah bırakma yapmasını içeren çağrıda bulundu. Bu çağrının ardından Abdullah Öcalan, 28 Şubat 2025'te PKK'ya silah bırakma çağrısı yaptı. PKK ise silah bıraktığını ve kendini feshettiğini açıkladı.
Teklifin adı belli oldu
Kamuoyunda "çerçeve yasa" olarak anılan düzenlemenin adı, "Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi" oldu.
12 maddeden oluşan teklifte; PKK/KCK'nın kurulması veya yönetilmesi, örgüte üye olunması, örgüte yardım edilmesi ve örgütün propagandasının yapılmasının yanı sıra örgütün faaliyetleri kapsamında işlenen bazı suçlara ilişkin hükümler bulunuyor.
Adli süreçler ertelenecek
Teklife göre, üst sınırı 15 yıl veya daha az cezayı gerektiren suçlarda 5 yıl, 15 yıldan fazla hapis cezası ile müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda ise 10 yıl süreyle soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesi öngörülüyor.
Erteleme kararı verilecek suçlarda tutuklama ve adli kontrole ilişkin koruma tedbirlerinin koşulları bulunması halinde bu tedbirler kaldırılacak.
Kanun yolu incelemesindeki dosyalar hakkında ise bozma kararı verilerek ilk derece mahkemesi tarafından erteleme kararı alınacak. Belirlenen sürenin suç işlenmeden geçirilmesi halinde kovuşturma yapılmasına yer olmadığı veya düşme kararı verilecek.
Cezaların infazı da ertelenecek
Teklifte hüküm verilmiş cezaların infazına ilişkin de düzenleme yer alıyor.
Buna göre toplam 15 yıl veya daha az hapis cezası 5 yıl, toplam 15 yıldan fazla hapis cezası ile müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkumiyetler ise 10 yıl süreyle itiraz yolu açık olmak üzere infaz hakiminin kararıyla ertelenecek.
Erteleme süresinin suç işlenmeden geçirilmesi halinde verilen ceza infaz edilmiş sayılacak.
Zamanaşımı işlemeyecek
Erteleme süreleri boyunca dava ve ceza zamanaşımı sürelerinin işlememesi öngörülüyor.
Hak yoksunlukları için düzenleme
Erteleme kararlarının Kurul tarafından dönemsel olarak değerlendirilmesi planlanıyor.
Kurul, gerekli görülmesi halinde soruşturma, kovuşturma veya mahkumiyet nedeniyle doğan hak yoksunluğunun tüm sonuçlarıyla ortadan kaldırılmasını mahkeme, sulh ceza hakimliği veya infaz hâkimliğinden talep edebilecek.
5 yıl olarak verilen erteleme kararları bakımından kararın verildiği tarihten itibaren 2 yıl, 10 yıl olarak verilen erteleme kararları bakımından ise 3 yıl geçmiş olması aranacak.
6 ay içinde başvuru şartı
Düzenlemeden yararlanmak isteyen PKK mensuplarının en geç 6 ay içerisinde başvuru yapması gerekecek.
Kurul oluşturulacak
Teklifin yasalaşmasının ardından kanunun uygulanmasını takip etmek ve değerlendirmek üzere bir kurul oluşturulması öngörülüyor.
Cumhurbaşkanı Yardımcısının başkanlığındaki kurulda Adalet Bakanı, Dışişleri Bakanı, İçişleri Bakanı, Milli Savunma Bakanı, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, Milli İstihbarat Teşkilâtı Başkanı ve Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri yer alacak.
Kurulun koordinasyonu Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliğince yapılacak.
Ayrıca 17 üyeden oluşan bir Türkiye Büyük Millet Meclisi İzleme Komisyonu oluşturularak kanun kapsamındaki faaliyetlerin izlenmesi hedefleniyor.
Teslim genelgesi hazırlanacak
Kayıt altına alınma işlemlerine ilişkin genelgenin, güvenlik kurumlarının görüşleri alınarak Milli Savunma Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı tarafından müştereken hazırlanması öngörülüyor.
Genel af kapsamında değil
Çerçeve yasa teklifinin genel af niteliği taşımadığı belirtiliyor.
Örgüt faaliyeti kapsamındaki "kasten öldürme" suçu ile 01.06.2005 tarihinden önce işlenen müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarla ilgili yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar teklifin kapsamı dışında tutuluyor.
Düzenlemede Abdullah Öcalan'a statü tanıyacak bir madde de bulunmuyor.
FETÖ kapsam dışında
Çerçeve yasada öngörülen düzenlemelerin FETÖ mensuplarına uygulanmaması öngörülüyor.
Genel Kurul’da görüşülecek
Teklif, 7 Ağustos Cuma günü TBMM Adalet Komisyonundan geçti. Düzenleme bugün TBMM Genel Kurulu’nda görüşülmeye başlanacak.
Yaklaşık 360 milletvekilinin imzasıyla sunulan teklifin Genel Kurul’da kabul edilerek yasalaşması bekleniyor.
Teklifin yasalaştırılmasının ardından TBMM’nin 1 Ekim’e kadar tatile girmesi bekleniyor.
