Üreticiler, sakız ağaçlarının bakımını tamamlarken, damla sakızının akışını sağlayan çizim işlemlerinde de sona yaklaştı. Ağaçların altına serilen taş tozuyla birlikte sakız bahçeleri hasat dönemine özgü görüntüsüne kavuştu.
Çeşme Yarımadası'nın simge ürünlerinden biri olan damla sakızında üreticiler yoğun mesai harcıyor. Hasat öncesinde ağaçların altları temizlenerek damlaların toprağa karışmadan toplanabilmesi için damlama alanlarına kalsiyum karbonat olarak bilinen taş tozu seriliyor. Yeşil sakız ağaçlarının altında oluşan beyaz örtü, hasat sezonunun yaklaştığını gösteren en dikkat çekici görüntüler arasında yer alıyor.
Dünyada iki önemli üretim merkezinden biri
Damla sakızının elde edildiği sakız ağacı (Pistacia lentiscus var. chia), doğal olarak dünyada yalnızca iki önemli bölgede yetişiyor. Bunlardan biri Çeşme Yarımadası, diğeri ise Sakız Adası.
Geçmişten günümüze Çeşme'nin önemli kültürel ve tarımsal değerlerinden biri olan sakız ağacı; tarım alanlarının farklı amaçlarla kullanılması, iklim değişikliği ve üretim bilgisinin kuşaktan kuşağa aktarımındaki zayıflama nedeniyle bir dönem yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kaldı.
Bu sürecin ardından Çeşme'de sakız ağacını yeniden yaygınlaştırmak amacıyla başlatılan "Sakız Ağacım Çeşme" projesinde Hasan Ege Tütüncüoğlu ile İbrahim Topal'ın çalışmaları önemli rol üstlendi. Bireysel girişimlerle başlayan çalışmalar daha sonra S.S. Çeşmeköy Tarımsal Kalkınma Kooperatifi çatısı altında kurumsal bir yapıya dönüştü.
"Hedefimiz tükettiğimiz kadar sakızı üretmek"
Çeşme Sakız Üreticileri Derneği Başkanı İbrahim Topal, ilçedeki mevcut damla sakızı üretiminin yaklaşık 100 kilogram seviyesinde olduğunu belirterek, Türkiye'nin ihtiyacı olan sakızı kendi topraklarında üretmeyi hedeflediklerini söyledi.
Türkiye'nin her yıl önemli miktarda damla sakızı ithal ettiğini hatırlatan Topal, şunları söyledi:
"100 kiloya yakın üretim var Çeşme'de ama bu yetmez. Bizim hedefimiz tükettiğimiz kadar üretmek. Her yıl Sakız Adası'ndan 12 ton sakız ithal ediyoruz. Gayriresmî yollarla gidip oradan alışveriş yapanları da eklediğimizde 20 ton civarında bir sakızdan söz ediyoruz. Sakız Adası'na 250-300 milyon lira gibi bir para ödüyoruz ve bu tüm ülkenin ihtiyacını karşılıyor. Biz bunu kendimiz üretelim istiyoruz."
Hedef 200 bin sakız ağacı
Yerli üretimin artırılması için sakız ağacı sayısının çoğaltılması gerektiğini ifade eden Topal, hedeflerinin 200 bin ağacı toprakla buluşturmak olduğunu dile getirdi.
Havai köklendirme yöntemi sayesinde fidan üretiminin hızlandığını belirten Topal, şu ifadeleri kullandı:
"200 bin ağaç bundan 5-10 yıl öncesine kadar çok önemli bir rakamdı ancak bizim yaptığımız havai köklendirme ile artık sorun değil. Biz yılda 15-20 bin, hatta 25 bin adet sakız fidanı üretebiliriz. Bunu milli bir seferberlik haline getirmek istiyoruz. Sakız ağacı ülkemiz için stratejik bir proje."
"Çeşme'nin her köşesinden sakız damlayacak"
Uzun yıllardır sakız üretiminin yeniden canlandırılması için çalışmalar yürüten üreticilerden Hasan Ege Tütüncüoğlu ise hasat öncesinde oluşan manzaranın kendileri için ayrı bir anlam taşıdığını söyledi.
Taş tozunun serilmesiyle birlikte sakız bahçelerinin eşsiz bir görünüme kavuştuğunu belirten Tütüncüoğlu, şunları kaydetti:
"Altlarını temizledikten sonra taş tozunu damlama alanlarına seriyoruz. Yemyeşil, ölümsüz sakız ağaçları ve altlarındaki beyaz örtüler... Gerçekten müthiş bir görüntü ve anlatılamaz bir sakız kokusu. Bunu yaşadıktan sonra gerçekten bağımlısı oluyorsunuz. İşte kültürel mirasımızın tam olarak gelecek nesillere aktarılma aşaması."
Bugüne kadar yaklaşık 30 bin sakız ağacının toprakla buluşturulduğunu aktaran Tütüncüoğlu, hedeflerinin bu sayıyı 100 bine çıkarmak olduğunu belirterek şöyle konuştu:
"Diktiğimiz 30 bin civarındaki sakız ağacının sayısını 100 bine çıkardığımızda ve bu ağaçlar büyüdüğünde Çeşme'nin her köşesinden sakız damlayacak. Gözümü kapatıp gelecek o günleri düşünüyorum. İşte o zaman içimi müthiş bir mutluluk kaplıyor."
Çizim işlemlerinin tamamlanmasının ardından ağaçlardan damlamaya başlayacak damla sakızının toplanmasıyla birlikte Çeşme'de yılın en önemli tarımsal dönemlerinden biri olan sakız hasadı resmen başlayacak.
