Ege Üniversitesi Aşı Geliştirme Uygulama ve Araştırma Merkezi bünyesinde geliştirilen proje, hayvancılık sektöründe ekonomik kayıplara yol açan Toxoplasma gondii parazitini hedef alıyor. Dr. Özlem Günay Eşiyok’un danışmanlığını yaptığı ProVax-T ekibi, 2026 TEKNOFEST Biyoteknoloji İnovasyon Yarışması’nda iki ödülle başarı elde etti.
CRISPR/Cas9 teknolojisiyle geliştirildi
Takım kaptanlığını Gizem Mutlu’nun üstlendiği, Ayşe Çarşanlı’nın da yer aldığı ekip, koyunlarda toksoplazmozis hastalığına karşı yerli bir aşı geliştirmek için genetik mühendisliği yöntemlerinden yararlandı.
2026 Biyoteknoloji İnovasyon Yarışması Proje Kategorisi Üniversite ve Üzeri Seviyesi Final Yarışması’nda mücadele eden ekip, Diyarbakır’da Ticarileşme Potansiyeli Ödülü’nü kazandı. Şanlıurfa’da düzenlenen yarışmada ise kategorisinde Türkiye ikincisi oldu.
Ege Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Musa Alcı, Dr. Özlem Günay Eşiyok ve proje ekibini tebrik ederek çalışmalarında başarılar diledi.
Aşı çalışmalarında dikkat çeken sonuç
Projenin hedeflerini anlatan Dr. Özlem Günay Eşiyok, Türkiye’de hayvancılık sektöründe ekonomik kayıplara ve hayvan ölümlerine neden olan toksoplazmozis hastalığına odaklandıklarını belirtti.
Türkiye’de hastalığa karşı ticarileşmiş bir aşı bulunmamasının projeye yönelmelerinde etkili olduğunu ifade eden Eşiyok, geliştirme sürecinde CRISPR/Cas9 teknolojisini kullandıklarını söyledi.
Eşiyok, parazitin hastalık yapma yeteneğinden sorumlu bir geni genomdan çıkardıklarını ve hücre kültürü çalışmalarında konak hücreyi enfekte etme özelliğinin önemli ölçüde azaldığını gözlemlediklerini aktardı.
Fare deneylerinde yüzde 100 koruma
Projenin deney sonuçlarına ilişkin bilgi veren Dr. Eşiyok, aşının fare modeli üzerinde test edildiğini ve güçlü bir bağışıklık yanıtı oluşturduğunun tespit edildiğini belirtti. Eşiyok, aşılanan deneklerin gerçek parazitlerle karşılaştırılması sonucunda yüzde 100 koruma sağlandığını ifade etti.
İki ödülün kendileri için önemli olduğunu vurgulayan Eşiyok, projenin biyoteknolojik bir ürüne dönüştürülmesini hedeflediklerini kaydetti.
Eşiyok, “Bu başarılı sonuçlar sayesinde projemiz hem ikincilik ödülüne layık görüldü hem de 'ticarileşme potansiyeli olan proje' seçilerek ikinci bir ödül daha kazandı. Rektörümüz Prof. Dr. Musa Alcı ve üniversite yönetimimizin destekleriyle projemizi ticarileşmiş bir biyoteknolojik ürüne dönüştürme yolunda kararlılıkla ilerlemeye devam edeceğiz” diye konuştu.
