İzmir’de eğitim gören üç lise öğrencisi, yaşlı bireylerde sık görülen femur kırıklarının daha hızlı tespit edilmesine katkı sağlayacak bir projeye imza attı. Çiğli Aydoğan Yağcı Bilim ve Sanat Merkezi öğrencileri Defne Eser, Furkan Özdingiş ve Ateş Habacı tarafından geliştirilen yapay zekâ destekli sistem, radyografik görüntüler üzerinden hem belirgin hem de mikro kırıkları analiz edebiliyor.
Projenin çıkış noktası ise Defne Eser’in dedesinin yaşadığı sağlık sorunu oldu. Düşme sonucu kalçasındaki femur kemiği kırılan ve kırığın geç fark edilmesi nedeniyle hareket kabiliyetinde kayıp yaşayan dedesinin durumu, genç öğrenciyi çözüm arayışına yöneltti.
Dedesinin hikâyesi projeye dönüştü
Geliştirdikleri sistemin ortaya çıkış hikayesinden bahseden Defne Eser:
"Dedem iki defa femur boyun kırığı yaşadı. Tedavi süreci uzadığı için maalesef yürüme kabiliyetinde eksiklik oluştu. Ben de ona üzüldüm ve bu konu aklıma takıldı. Konuyla ilgili arkadaşlarımla konuştum ve proje fikri aramaya başladık. Daha sonrasında klinik karar destek sistemlerini keşfettik ve bunun üstüne gitmeye başladık. İlk olarak literatür taraması yaptık. O sırada klinik karar destek sistemleriyle karşılaştık. Bu sistemlerin nasıl geliştirildiğini öğrendik. İlk olarak radyografik görüntülerimizi elde ettik. Danışman öğretmenimiz bize çok fazla yardımcı oldu. Daha sonrasında modelin eğitim aşamalarına başladık" diye konuştu.
Binlerce görüntüyle eğitildi
Projenin teknik aşamalarına ilişkin bilgi veren Furkan Özdingiş ise, öncelikle geniş bir hasta veri seti oluşturduklarını belirtti.
"Literatür araştırmamız çok uzun sürdü"
Projenin ilk aşamasında önce bir hasta veri seti elde ettiklerini söyleyen Furkan Özdingiş,
"Daha sonra bu hasta veri setlerini, seçtiğimiz farklı temel özelliklere sahip derin öğrenme modellerinde eğitim aşamasında kullandık. Bu modelleri eğitim aşamasından geçirdikten sonra, kendimize göre belirlediğimiz farklı performans metrikleriyle karşılaştırdık. En yüksek performansı veren modelimizi kendi sistemimize entegre ettik. Özetle, görseli geliştirdiğimiz sisteme yüklediğimizde bu analiz ediliyor ve kırık ya da sağlam şeklinde bir sınıflandırma yapılıyor" dedi.
Çin’de dünya ikinciliği
Öğrenciler, geliştirdikleri projeyle önce TÜBİTAK yarışmasına katılarak bölge ikinciliği elde etti. Ardından çalışmalarını uluslararası platforma taşıyan ekip, Çin’de düzenlenen “Pekin Gençlik ve Bilim” yarışmasında dünya ikincisi olarak önemli bir başarıya imza attı.
"Projemizi daha da geliştirmeyi planlıyoruz"
Proje ile TÜBİTAK'a başvurduklarını ve yarışmada bölge ikinciliği elde ettiklerini aktaran Ateş Habacı, şunları ifade etti:
"Daha sonra Çin'de ‘Pekin Gençlik ve Bilim' yarışmasına başvurduk. Burada da dünya ikinciliği elde ettik. Şu anda projemizin makale yazımı aşamasındayız. Ülkemizin bayrağını Pekin'de açıp orada ödülümüzü kabul etmek bizim için çok mutlu edici bir andı. Projemizi daha da geliştirmeyi planlıyoruz."
