Dünya genelinde serbest çalışma modeli giderek yaygınlaşırken, Yaşar Üniversitesi akademisyenlerinin katkı sunduğu uluslararası araştırma dikkat çekici bir sonucu ortaya koydu. Buna göre iletişim sektöründe kadın freelancerlar, erkeklere kıyasla daha fazla proje alıyor ve bazı alanlarda kurumsal iş hayatının aksine daha yüksek gelir elde edebiliyor.
Dünya Bankası verilerine göre küresel ölçekte 1,57 milyar kişi freelance olarak çalışırken, Türkiye’de bu sayı 2025 yılı itibarıyla 2 milyonu geçti. Özellikle 25-35 yaş arası genç nüfusun esneklik talebi ve özgürlük arayışı, enflasyonun oluşturduğu ek gelir ihtiyacıyla birleşerek yazılım, grafik tasarım ve dijital pazarlama gibi alanları freelance çalışmanın merkezine taşıdı.
Akademik katkı
EUPRERA iş birliğiyle gerçekleştirilen ve Yaşar Üniversitesi İletişim Fakültesi akademisyenleri Prof. Dr. Özlem Alikılıç ile Prof. Dr. Ebru Gökaliler’in katkı sunduğu araştırma, Türkiye’deki kadın freelancerların yükselişini mercek altına aldı.
Araştırmaya göre kadınlar, kurumsal hayatta karşılaştıkları mobbing, cinsiyet rolleri ve kariyer engelleri nedeniyle bu çalışma modeline yöneliyor. Türkiye’de freelance çalışma özellikle yazılım ve web geliştirme, grafik tasarım, sosyal medya yönetimi, dijital pazarlama ve medya için içerik üretimi alanlarında yoğunlaşıyor. Model, özellikle genç nüfus arasında giderek daha fazla tercih ediliyor.
Kadınlar engel tanımıyor
Yaşar Üniversitesi Halkla İlişkiler ve Reklamcılık Bölümü akademisyenleri Prof. Dr. Özlem Alikılıç ve Prof. Dr. Ebru Gökaliler, elde edilen bulguların Türkiye’ye özgü bir tabloyu yansıttığını belirterek şu değerlendirmede bulundu:
"Kadın freelancerlar, kurumsal hayatta karşılaştıkları engelleri bu modelde avantaja dönüştürüyor. Bu çalışma, Türkiye'de kadınların iletişim sektöründe kendi şartlarını belirleyebildikleri, daha esnek ve üretken bir alan oluşturduklarını gösteriyor. Kurumsal iş hayatında sıkça karşılaşılan ‘Kadınlar daha az kazanıyor' olgusunu tersine çeviren dikkat çekici bir tablo sunuyor. Katılımcıların önemli bir bölümü, kurumsal iş yaşamında karşılaştıkları mobbing, cinsiyet rolleri temelli eşitsizlikler ve kariyer engelleri nedeniyle freelance çalışmaya yöneldiklerini ifade etti. Araştırmanın dikkat çeken bir diğer sonucu, kadın ve erkeklerin freelance çalışmayı tercih etme motivasyonlarındaki farklılıklar oldu. Erkekler için daha yüksek gelir elde etme arzusu ön plana çıkarken, kadınlar için esneklik, iş-yaşam dengesi ve aile sorumluluklarını yönetebilme gibi faktörler belirleyici rol oynadı. Bu durum, toplumsal cinsiyet rollerinin çalışma biçimlerine doğrudan yansıdığını gösteriyor."
