Uluslararası görevlerde bulunan Türk gazetecilerin karşılaştığı vize sorununa çözüm olarak gündeme gelen yeşil pasaport düzenlemesi, Meclis’teki siyasi desteğe rağmen iki yıldır yasalaşmadı. Türkiye Gazeteciler Cemiyeti, mevcut durumun haber alma hakkını doğrudan etkilediğini belirterek yetkililere çağrıda bulundu.
Vize engeli gazeteciliği zorluyor
Son yıllarda Avrupa başta olmak üzere birçok ülkenin uyguladığı uzun vize randevu süreleri ve ret kararları, gazetecilerin görevlerini zamanında yerine getirmesini zorlaştırıyor. Savaş bölgeleri, diplomatik zirveler ve kriz alanlarında görev alan basın mensupları, seyahat kısıtlamaları nedeniyle sahadan uzak kalıyor.
Türkiye Gazeteciler Cemiyeti, gazeteciliğin kamusal bir görev olduğuna dikkat çekerek vize süreçlerinin fiili bir engelleme mekanizmasına dönüştüğünü ifade etti. Açıklamada, yaşanan aksaklıkların kamuoyunun doğru ve hızlı bilgiye erişimini sınırladığı vurgulandı.
Kanun teklifi iki yıldır yasalaşmadı
Gazetecilere hususi damgalı pasaport verilmesini öngören kanun teklifi, 5 Ocak 2024’te MHP Genel Başkan Yardımcısı ve Kayseri Milletvekili İsmail Özdemir tarafından TBMM Başkanlığı’na sunuldu. Teklif, en az 15 yıl mesleki kıdeme sahip ve basın kartı bulunan gazetecilerin yeşil pasaport alabilmesini içeriyor.
Teklifte ayrıca, bu haktan yararlanacak kişilerin Terörle Mücadele Kanunu kapsamında herhangi bir mahkûmiyetinin bulunmaması şartı yer alıyor. Ancak düzenleme, aradan geçen süreye rağmen komisyon aşamasını geçemedi.
Medya diplomasisi vurgusu
Kanun teklifinin gerekçesinde, Türkiye’nin uluslararası alanda karşı karşıya kaldığı dezenformasyon ve kara propaganda faaliyetlerine karşı yerli basının sahada olmasının önemi vurgulandı. Medya diplomasisinin güçlendirilmesi için gazetecilerin seyahat engellerinin kaldırılması gerektiği ifade edildi.
Yeşil pasaport neden önemli?
Kamuoyunda “yeşil pasaport” olarak bilinen hususi pasaport, birçok ülkeye vizesiz seyahat imkânı sunuyor. Mevcut uygulamada bu haktan devlet memurları, eski milletvekilleri ve bazı meslek grupları yararlanabiliyor. Gazeteciler için ise bu pasaport, ani gelişen uluslararası olaylara hızlı şekilde ulaşabilmenin anahtarı olarak görülüyor.
Sektör temsilcileri, düzenlemenin bir ayrıcalık değil, mesleki zorunluluk olduğunu belirterek Meclis’ten somut adım bekliyor.
