Genel Sağlık Sigortası (GSS) prim borçlarına yönelik yeni bir yasal düzenleme hazırlığı gündeme geldi. Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne (TBMM) sunulması planlanan kanun teklifiyle, 2016 yılı sonuna kadar tahakkuk eden ve ödenmeyen prim borçlarının silinmesi hedefleniyor. Düzenlemeden yararlanacak kişilere ilişkin 5 temel ölçüt öne çıkıyor.
GSS borçlarının silinmesi için 5 şart
2022 yılından itibaren uygulanan zamanaşımı ve borç terkin düzenlemelerinin devamı niteliğindeki teklif, geçmiş dönem GSS prim borcu bulunan vatandaşları ilgilendiriyor. Hazırlanan teklif ve yürürlükteki mevzuat kapsamında öne çıkan şartlar şöyle:
1. Borcun 1 Ocak 2017 öncesine ait olması
Düzenleme kapsamında yalnızca 2016 yılı sonuna kadar tahakkuk etmiş ve ödenmemiş GSS prim borçlarının silinmesi öngörülüyor.
2. Borcun daha önce ödenmemiş olması
Teklifte geçmişte ödenen primler için geriye dönük iade yapılmasına yönelik bir mekanizma bulunmuyor. Prim borcunu daha önce kısmen veya tamamen ödeyen vatandaşlara nakit iadesi yapılmayacak.
3. 2017 ve sonrasına ait güncel prim borcunun bulunmaması
SGK kapsamında özel hastanelerden hizmet alabilmek için 2017 yılından itibaren tahakkuk eden başka bir GSS veya BAĞ-KUR borcunun bulunmaması şartı aranacak.
4. Resmi sağlık kurumlarından yararlanma süresi
7 Ocak 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı doğrultusunda, prim borcu bulunan vatandaşlar 31 Aralık 2026'ya kadar Sağlık Bakanlığı hastaneleri ile devlet üniversitesi hastanelerinden prim şartı aranmaksızın yararlanabilecek.
5. Gelir testi ve prim ödeme yükümlülüğü
Sigortalı bir işte çalışmayan, bakmakla yükümlü olunan kişi statüsünde bulunmayan ve hane içinde kişi başına düşen geliri brüt asgari ücretin üçte birinin üzerinde olan kişiler kapsama giriyor. Geliri bu sınırın altında kalan vatandaşların primleri ise devlet tarafından karşılanıyor.
Borç silme işlemi 2016 ve öncesini kapsayacak
Daha önce yürürlüğe giren düzenlemelerle 2012-2015 dönemine ait GSS prim borçları sistemden düşürülmüştü. Yeni kanun teklifinin kabul edilmesi halinde 2016 yılına ait anapara borçları ile gecikme faizleri ve gecikme cezalarının 1 Ocak 2027 itibarıyla silinmesi öngörülüyor.
Düzenleme, 2017 yılı ve sonrasında biriken borçları kapsamıyor. Bu dönemlere ait prim borçlarının silinmesi için ilerleyen yıllarda yeni bir yasal düzenleme yapılması gerekecek.
Özel hastanelerden yararlanmak için borç durumu önemli
2016 yılına ait borçların silinmesi, vatandaşların sonraki dönemlere ilişkin prim yükümlülüklerini ortadan kaldırmayacak. 2017 ve sonrasına ait borcu devam eden kişiler, 2026 yılının sonuna kadar kamu hastanelerinden yararlanabilecek ancak SGK anlaşmalı özel hastanelerden hizmet alamayacak.
Aylık GSS primi 1.981,80 TL
2026 yılı itibarıyla GSS primini kendisi ödeyen vatandaşlar için aylık prim tutarı 1.981,80 TL seviyesinde bulunuyor. Brüt asgari ücret üzerinden hesaplanan yasal prim oranı, son mevzuat değişikliğiyle yüzde 3'ten yüzde 6'ya yükseltilmişti.
SGK verilerine göre, GSS sistemi kapsamında 9 milyon 503 bin 348 kişi bulunuyor. Bu kişilerin 2 milyon 51 bin 75'i primlerini kendisi öderken, yaklaşık 7,4 milyon vatandaşın primleri gelir seviyeleri nedeniyle devlet tarafından karşılanıyor.
