Resmi Gazete'de yayımlanan "Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun" ile kamuoyunda 12. Yargı Paketi olarak bilinen düzenleme yürürlüğe girdi. Yeni kanunla birlikte banka hesabını başkasına kullandıranlara yönelik cezalarda değişiklik yapılırken, duruşma süreleri, Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB), hakim ve savcı yardımcılarının eğitimleri ile çeşitli yargısal süreçlere ilişkin yeni hükümler de uygulamaya alındı.
IBAN hesaplarına ilişkin ceza düzenlemesi
Türk Ceza Kanunu'nun (TCK) nitelikli dolandırıcılığı düzenleyen 158. maddesine eklenen hükümle, dolandırıcılık veya nitelikli dolandırıcılık suçlarında yalnızca banka hesabı, kredi kartı ya da kripto varlık hesabı gibi zorunlu ödeme araçlarını başkasına veren kişilere uygulanacak cezada yarı oranında indirim öngörüldü.
Düzenlemenin yürürlüğe girmesinden önce bu suçlardan hüküm giyen ve dosyası kanun yolu incelemesinde bulunan sanıklar hakkında bozma kararı verilerek dosyalar ilk derece mahkemelerine gönderilecek. İnfaz aşamasındaki hükümlüler ise mağdurun zararını mahkemenin ihtarından itibaren 6 ay içinde tamamen karşılamaları halinde, TCK'nin 168. maddesinde düzenlenen "etkin pişmanlık" hükümlerinden yararlanabilecek. Zarar giderilinceye kadar infazın ertelenmesine karar verilemeyecek.
Faiz hesaplaması ve eğitim sistemi değişti
Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'da yapılan değişiklikle, sözleşmeyle belirlenmeyen faiz oranlarının hesaplanmasında Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın önceki yılın 31 Aralık tarihindeki reeskont oranının yüzde 80'i esas alınacak. Eğer 30 Haziran'daki oran ile yıl sonundaki oran arasında 5 puan veya daha fazla fark oluşursa, yılın ikinci yarısında 30 Haziran'daki reeskont oranının yüzde 80'i uygulanacak.
Hakimler ve Savcılar Kanunu'nda yapılan değişiklikle adli ve idari yargı hakim ve savcı yardımcılarının eğitim programları yeniden düzenlendi. Eğitimlerde Anayasa, insan hakları, ceza hukuku, özel hukuk ve duruşma yönetimi gibi alanlara yer verilecek. Eğitim süreci yazılı ve sözlü sınavlarla değerlendirilecek. Ayrıca hukuki bilgiyle çözülebilecek konularda bilirkişiye başvuran hakim ve savcılar hakkında uyarma cezası uygulanacak.
Genetik veriler ve HAGB hükümleri yeniden düzenlendi
Yeni düzenlemeyle genetik inceleme sonuçlarının saklanması ve imhasına ilişkin esaslar da belirlendi. Genetik veriler kişisel bilgilerden arındırılarak özel bir sisteme kaydedilecek. Beraat, kovuşturmaya yer olmadığı veya ceza verilmesine yer olmadığı kararlarının kesinleşmesi halinde bu kayıtlar derhal imha edilecek. Diğer durumlarda ise kesinleşme tarihinden itibaren 20 yıl sonra Cumhuriyet savcısı huzurunda yok edilerek tutanak altına alınacak. Haklı nedeni bulunan kişiler ise verilerinin silinmesini hakimden talep edebilecek.
Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) uygulamasında da yeni şartlar getirildi. Sanığa verilen cezanın 2 yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezası olması, sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkum olmaması ve mağdurun veya kamunun zararının tamamen giderilmesi halinde HAGB kararı verilebilecek. Sanık, kararın ardından 5 yıl denetime tabi tutulacak ve bu süre içinde HAGB ertelenemeyecek ya da seçenek yaptırımlara çevrilemeyecek.
Bununla birlikte işkence ve eziyet suçları ile kamu görevlilerinin görevleri nedeniyle işlediği ve Anayasa'nın 17. maddesi kapsamında "kötü muamele" olarak değerlendirilebilecek suçlar bakımından HAGB hükümleri uygulanmayacak.
Duruşmalara süre sınırı getirildi
Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda yapılan değişiklikle duruşmalar arasındaki sürenin 3 ayı aşmaması hükme bağlandı. Bilirkişi incelemesinin uzaması veya istinabe gibi zorunlu hallerde hakim gerekçesini açıklayarak bu süreyi uzatabilecek. Bu düzenleme ise kanunun yayımından 3 ay sonra yürürlüğe girecek.
Türk Borçlar Kanunu'nda yapılan değişiklik doğrultusunda çalışma gücü kaybı veya destekten yoksun kalma tazminatlarında, kazancın bilindiği döneme ilişkin tazminata haksız fiil veya olay tarihinden itibaren; kazancın bilinmediği döneme ilişkin tazminata ise karar tarihinden itibaren kanuni faiz uygulanacak.
Danıştay düzenlemesinde süre uzatıldı
Kanun kapsamında Danıştay'ın daire sayısının 10'a düşürülmesine ilişkin sürenin de uzatılmasına karar verildi. Daha önce 23 Temmuz 2026'da sona ermesi öngörülen uygulama 23 Temmuz 2030'a kadar devam edecek. Aynı süre boyunca boşalan her iki üyelik için bir üye seçilmesine ilişkin uygulamadan da vazgeçildi.
