YKS ek yerleştirme döneminde boş kontenjanları değerlendiren adaylar için mesleklerin istihdam olanakları da önemli bir tercih kriteri olarak öne çıkıyor. Üsküdar Üniversitesi akademisyenleri; sosyal hizmetler, engelli bakımı ve rehabilitasyon ile ortopedik protez ve ortez alanlarındaki gelişmelere dikkat çekti.
Sosyal hizmet alanı genişliyor
Üsküdar Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Sosyal Hizmetler Bölüm Başkanı Dr. Öğr. Üyesi Melek Çaylak, Türkiye’de toplumsal yapının önemli bir değişim geçirdiğini belirtti.
Türkiye’de 65 yaş ve üzeri nüfusun toplam nüfus içindeki payının yüzde 11’in üzerine çıktığını ifade eden Çaylak, yaşlanmayla birlikte bakım, yalnızlık, sosyal izolasyon ve yaşlıların toplumsal yaşama katılımı gibi konuların daha fazla önem kazanacağını söyledi.
Çaylak, sosyal hizmetin yalnızca yardım faaliyetlerinden ibaret olmadığını vurgulayarak şöyle konuştu:
“Sosyal hizmeti yalnızca ‘ihtiyaç sahibine yardım etmek’ şeklinde tanımlamak alanın niteliğini oldukça daraltır. Sosyal hizmet uzmanları; bireyin, ailenin veya grubun yaşadığı sorunu değerlendirir, sosyal nedenlerini analiz eder, mevcut kaynakları belirler ve bilimsel bilgiye dayalı bir müdahale planı oluşturur.”
Çok sayıda çalışma alanı bulunuyor
Sosyal hizmet alanındaki çalışma alanlarının giderek çeşitlendiğine dikkat çeken Çaylak; hastaneler, belediyeler, sosyal hizmet merkezleri, çocuk koruma sistemi, kadın ve aile hizmetleri, bağımlılıkla mücadele, özel bakım kuruluşları, göç ve uyum çalışmaları, afet ve kriz müdahaleleri ile sivil toplum kuruluşlarını önemli çalışma alanları arasında sıraladı.
Mesleği tercih edecek gençlerin yalnızca insanlara yardım etme isteğiyle hareket etmemesi gerektiğini belirten Çaylak, mesleğin sabır, bilimsel düşünme, etik duyarlılık, kriz yönetimi ve toplumsal sorunları analiz edebilme becerileri gerektirdiğini söyledi.
Sosyal Hizmetler Programı mezunlarının özel bakım kuruluşları, yaşlı ve engelli hizmetleri, belediyelerin sosyal destek birimleri, çocuk ve aile hizmetleri ile sivil toplum kuruluşlarında görev alabildiğini belirten Çaylak, gerekli eğitim ve deneyim şartlarının sağlanması halinde yöneticiliğe uzanan bir kariyer yolunun da mümkün olduğunu kaydetti.
Engelli bakımında tekniker ihtiyacı
Üsküdar Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Engelli Bakımı ve Rehabilitasyon Program Başkanı Öğr. Gör. Gönül Kil Tetik ise profesyonel bakım ve rehabilitasyon hizmetlerinin engelli bireylerin bağımsız yaşam becerilerinin geliştirilmesindeki rolüne dikkat çekti.
Öğr. Gör. Gönül Kil Tetik, “Profesyonel bakım ve rehabilitasyon yaklaşımı; bireyin fiziksel, zihinsel ve sosyal potansiyelini en üst düzeye çıkarmayı hedefler. Yalnızca temel bakım sağlamakla kalmaz; öz bakım, hareket kabiliyeti ve sosyal uyum gibi bağımsız yaşam becerilerini de güçlendirir.” dedi.
Engelli bakım hizmetlerinde hizmet çeşitliliğinin arttığını belirten Tetik, evde bakım hizmetlerinden gündüzlü bakım merkezlerine, korumalı iş yerlerinden aktif yaşam merkezlerine kadar farklı alanların oluştuğunu söyledi.
Bu gelişmenin teorik bilgi ve pratik beceriye sahip teknikerlere yönelik ihtiyacı artırdığını ifade eden Tetik, mezunların kamuya bağlı bakım ve rehabilitasyon merkezleri, özel engelli bakım kuruluşları, özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri, hastaneler ve evde bakım hizmetlerinde çalışabildiğini aktardı.
Tetik ayrıca mezunların DGS ile çeşitli lisans programlarına geçiş yapabildiğini belirtti.
Protez ve ortezde teknoloji etkisi
Üsküdar Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Ortopedik Protez ve Ortez Program Başkanı Öğr. Gör. Kübra Akkalay da sağlık, teknoloji ve el becerisini bir araya getiren alanın gelişimine dikkat çekti.
Akkalay, protez ve ortez mesleğinin bireylerin hareket özgürlüğünü ve günlük yaşamda bağımsızlığını destekleyen önemli bir çalışma alanı olduğunu belirterek şöyle konuştu:
“Bir bireyin yeniden yürümesine, hareket özgürlüğünü kazanmasına ve günlük yaşamını bağımsız sürdürebilmesine katkı sağlamak, protez ve ortez mesleğini hem bilimsel hem de insani açıdan son derece değerli kılıyor.” dedi.
3D üretim yeni alanlar açıyor
Teknolojik gelişmelerin protez ve ortez alanındaki çalışma süreçlerini de değiştirdiğini belirten Akkalay, dijital ölçüm, CAD/CAM ve üç boyutlu üretim teknolojilerinin tasarım ve üretim süreçlerini hızlandırdığını söyledi.
Akkalay, sensör ve robotik sistemlerle desteklenen akıllı protezlerin bireyin hareketlerine daha uyumlu çözümler sunduğunu belirterek şöyle konuştu:
“Dijital ölçüm, CAD/CAM ve üç boyutlu üretim teknolojileri tasarım ve üretim süreçlerini hızlandırırken, sensör ve robotik sistemlerle desteklenen akıllı protezler bireyin hareketine daha uyumlu çözümler sunuyor. Bu gelişmeler, dijital teknolojilere hâkim ve uygulama becerisi güçlü nitelikli insan kaynağının önemini artırıyor.” diye konuştu.
Yaşlanan nüfus, diyabet, travmalar ve uzuv kayıplarının protez ve ortez hizmetlerine duyulan ihtiyacı artırdığını ifade eden Akkalay, mezunların kamu ve özel sağlık kuruluşları, protez-ortez merkezleri, rehabilitasyon kurumları ve üretici firmalarda çalışabildiğini belirtti.
Akkalay, teknolojik dönüşümle birlikte CAD/CAM tabanlı tasarım, 3D üretim, dijital ölçüm ve modelleme ile akıllı protez-ortez uygulamalarının da yeni uzmanlaşma alanları oluşturduğunu kaydetti.
