İzmir Büyükşehir Belediyesi iştiraki İZBETON üzerinden gerçekleştirildiği öne sürülen usulsüzlüklere ilişkin Gaziemir Yapı Kooperatifi soruşturması tamamlandı. İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından hazırlanan 1008 sayfalık iddianamede, aralarında CHP Ankara İl Başkanı Ümit Erkol ve eski CHP İzmir İl Başkanı Şenol Aslanoğlu’nun da bulunduğu 11 şüpheli hakkında “Zimmet” ve “Resmi belgede sahtecilik” suçlarından toplam 20 yıla kadar hapis cezası talep edildi.
Eski İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer ve eski İZBETON Genel Müdürü Heval Savaş Kaya hakkında ise “Zimmete yardım” ve “Resmi belgede sahtecilik” suçlarından 14 yıla kadar hapis cezası istendi. Diğer 4 şüpheli için de farklı suçlamalar kapsamında 6 ile 16 yıl arasında değişen hapis cezaları talep edildi. İddianame ağır ceza mahkemesine gönderildi.
15 şüpheli tutuklanmıştı
İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma, İzmir Gaziemir ilçesindeki kentsel dönüşüm ve gelişim alanı projelerinde S.S. İş İnsanları Gaziemir Yapı Kooperatifi aracılığıyla menfaat sağlandığı iddiasıyla başlatıldı. Soruşturma kapsamında şüpheliler hakkında zimmet, nitelikli dolandırıcılık, resmi belgede sahtecilik ve denetim görevinin ihmali suçlamaları yöneltildi.
Aralarında CHP Ankara İl Başkanı Ümit Erkol’un da bulunduğu şüpheliler, 9 Nisan’da gözaltına alındı. Jandarmadaki işlemlerinin ardından adliyeye sevk edilen şüphelilerden, başka soruşturmalardan tutuklu bulunan eski İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer, eski CHP İzmir İl Başkanı Şenol Aslanoğlu ve eski İZBETON Genel Müdürü Heval Savaş Kaya’nın da aralarında olduğu 15 kişi tutuklandı. İki şüpheli ise adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı.
İddianamede protokol ve sözleşmeler yer aldı
1008 sayfalık iddianamede, kentsel dönüşüm yapılacak alanların mülkiyetinin İzmir Büyükşehir Belediyesine ait olduğu ve inşaat işlerinin yapılması için belediye iştiraki İZBETON’a meclis kararıyla verildiği belirtildi.
İddianamede, yapı sahibi İzmir Büyükşehir Belediyesi olmasına rağmen İZBETON ile S.S. İş İnsanları Gaziemir Konut Yapı Kooperatifi arasında protokol imzalandığı ifade edildi. Söz konusu protokolün, temsil yetkisi aşılarak yönetim kurulu kararı olmaksızın genel müdürün münferit imzasıyla yapıldığı kaydedildi.
İzmir Büyükşehir Belediyesinin arsa sahibi, İZBETON’un ise geçici müteahhitlik belgesiyle yüklenici konumunda bulunduğuna dikkat çekilen iddianamede, kooperatifin arsa sahibi olmaması nedeniyle inşaat alanının devrini alamadığı ve müteahhitlik belgesi ile izni elde edemediği aktarıldı. Bu durumun kooperatifi maddi kayba uğrattığı belirtilirken, kooperatifin alt yüklenicilik yapamayacağının Bakanlık tarafından tespit edilmesinin ardından işlemlerin durdurulduğu bildirildi.
Şüphelilerin, konumları ve Türk Ticaret Kanunu kapsamında “basiretli tacir” sıfatına sahip olmaları nedeniyle bu hususları bilmemelerinin ve işlemleri iyi niyetle gerçekleştirmiş olmalarının hayatın olağan akışına uygun düşmediği değerlendirmesine yer verildi.
33 milyon liraya kadar fazladan ödeme iddiası
İddianamede, Casamar Mühendislik Yapı A.Ş. isimli şirketin projeyi gerçekleştirmek için gerekli yeterliliğe sahip olmadığı da belirtildi. Bilirkişi raporlarına göre mevcut inşaat yapısı ve kooperatif tarafından şirkete ödenen tutarlar dikkate alındığında 30 ile 33 milyon lira arasında fazladan ödeme yapıldığı ifade edildi.
İzmir Büyükşehir Belediyesi ile İZBETON arasında 15 Haziran 2021’de KDV dahil 51 milyon 175 bin 731 lira bedelli ve 1080 takvim günü süreli sözleşme imzalandığı, 8 Temmuz’da ise yer tesliminin yapıldığı kaydedildi.
İZBETON ile kooperatif arasında 25 Şubat 2022’de KDV dahil 151 milyon 175 bin 731 lira bedelli, 820 takvim günü süreli sözleşme yapıldığı belirtildi. Kooperatif ile alt yüklenici Casamar Mühendislik Yapı A.Ş. arasında ise KDV dahil 329 milyon 203 bin 501 lira bedelli ve 780 takvim günü süreli sözleşme imzalandığı tespit edildi.
Şirkete ayrıca 47 milyon 265 bin 265 lira avans verildiği belirtilen iddianamede, İZBETON’un yer teslimini aldıktan sonra 255 gün boyunca herhangi bir imalat gerçekleştirmediği vurgulandı.
Kooperatifin 178 milyon lira zarara uğratıldığı öne sürüldü
İddianamede, aynı işin 9 ay sonra Casamar Mühendislik Yapı A.Ş.’ye 178 milyon 27 bin 769 lira farkla verilmesinin iyi niyetle açıklanamayacağı ve kooperatifin ciddi zarara uğratıldığı değerlendirmesi yapıldı.
İZBETON’un 9 ay boyunca imalat yapmadığı ve kooperatifle hukuka aykırı sözleşme imzaladığı iddia edilirken, kooperatifin de daha sonra alt yüklenici şirkete işi daha yüksek bedelle verdiği belirtildi. Bu işlemlerin hem kooperatif hem de üyeleri açısından ciddi zarara yol açtığı kaydedildi.
Kooperatifin vinç ve araç kiralama ile elektrik ve su faturalarının ödenmesi gibi harcamalar yaptığı, bu ödemelerin ise iddia edilen protokoldeki anahtar teslim yapı işiyle örtüşmediği ifade edildi. Ayrıca projede başlangıçta bulunmayan villaların sonradan projeye dahil edildiği ve şüphelilerin bu villalar için ödeme yaptığı iddiaları da iddianamede yer aldı.
Tunç Soyer hakkında iki ayrı suçlama
İddianamede, eski İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer’in aynı zamanda dönemin İZBETON Yönetim Kurulu Başkanı olduğu hatırlatıldı. Soyer’in belediye başkanlığı döneminde kamuoyuna yaptığı açıklamalarda, kooperatifler aracılığıyla yürütülen inşaatların İzmir Büyükşehir Belediyesi garantisi altında olduğunu ve vatandaşların güvenle kooperatiflere üye olabileceğini söylediği belirtildi.
Soyer’in bu açıklamalarla vatandaşlarda güven oluşturarak kooperatife üye olmalarını sağladığı öne sürüldü. Kooperatifin zarara uğradığına ilişkin değerlendirmelerin yanı sıra MASAK raporlarında diğer yıllara kıyasla yüksek tutarlı para giriş ve çıkışlarının tespit edildiği aktarıldı.
İZBETON Yönetim Kurulu Başkanı olarak hukuka aykırı işlemlerden ve kooperatifin zararından sorumlu olduğu belirtilen Soyer’in, zimmet suçuna yardım eden sıfatıyla sorumluluğunun bulunduğu ifade edildi. Ayrıca işin İZBETON tarafından kooperatife devredilmesi sürecinde hukuka aykırı işlemler gerçekleştirdiği ve resmi belgede sahtecilik suçunu işlediği iddia edildi.
Ümit Erkol’un villa payını oğluna devrettiği belirtildi
İddianamede CHP Ankara İl Başkanı Ümit Erkol’un yönetim kurulunda görev yaptığı döneme ilişkin banka transfer kayıtları da değerlendirildi. MASAK raporlarına göre Erkol’un banka hesaplarında önceki yıllara kıyasla yüksek tutarlı para giriş ve çıkışları bulunduğu belirtildi.
Proje kapsamında yer almayan 11 villadan birinin Erkol’a tahsis edildiği, Erkol’un kendisine ait payın yarısını oğlu Fırat Erkol’a devrettiği kaydedildi. Fırat Erkol’un da kendi payının yarısını şüpheliler arasında bulunan İsmail Alkan’a devrettiği tespitine yer verildi.
Erkol hakkında “Zimmet” ve “Resmi belgede sahtecilik” suçlarından hapis cezası talep edildi.
Şenol Aslanoğlu’nun kooperatifteki görevine dikkat çekildi
Eski CHP İzmir İl Başkanı Şenol Aslanoğlu’nun S.S. İş İnsanları Gaziemir Konut Yapı Kooperatifi’nde denetim kurulu üyesi olarak görev yaptığı belirtildi. İddianamede, kooperatifin 2022 yılı hesaplarında olması gereken bakiye ile ticari defterlerde görünen bakiye arasında 178 bin 535 lira, 2023 yılı hesaplarında ise 14 milyon 128 bin 424 lira fark bulunduğu aktarıldı.
Aslanoğlu’nun, kooperatifle para trafiği bulunan S.S. İmece Yaka Konut Yapı Kooperatifi’nin kurucu ortaklarından ve denetim kurulu üyelerinden olduğu da kaydedildi. Ortak veya müdür olarak görev aldığı şirketlerle kooperatif arasında ticari ilişkiler bulunduğu belirtildi.
MASAK raporlarında Aslanoğlu’nun 2022-2024 yılları arasındaki banka hesaplarında önceki yıllara kıyasla yüksek tutarlı para giriş ve çıkışlarının bulunduğu ifade edildi. Aslanoğlu’nun kooperatifin uğradığı zarardan sorumlu olduğu ve “Zimmet” suçunu işlediği öne sürüldü.
Ayrıca kooperatifle ticari işlem gerçekleştirmesinin Kooperatifler Kanunu’na aykırı olduğu iddiasına da yer verildi.
Heval Savaş Kaya’nın imzası iddianamede
Dönemin İZBETON Genel Müdürü Heval Savaş Kaya’nın, yapı işini hukuka aykırı şekilde kooperatife protokolle devrettiği belirtildi. Bu işlemin yönetim kurulu kararı olmadan gerçekleştirildiği ifade edilirken, Kaya’nın zimmet suçuna yardım eden sıfatıyla sorumlu olduğu iddia edildi.
20 yıla kadar hapis cezası istendi
İddianamede, Ümit Erkol ve Şenol Aslanoğlu’nun da aralarında bulunduğu 11 şüpheli hakkında “Zimmet” ve “Resmi belgede sahtecilik” suçlarından toplam 20 yıla kadar hapis cezası talep edildi.
Tunç Soyer ve Heval Savaş Kaya hakkında “Zimmete yardım” ve “Resmi belgede sahtecilik” suçlarından 14 yıla kadar hapis cezası istendi.
Diğer 4 şüpheli için ise “Nitelikli dolandırıcılık”, “Zimmete yardım” ve “Denetim görevini ihmal” suçlarından 6 ile 16 yıl arasında değişen hapis cezaları talep edildi.
Hazırlanan iddianame, değerlendirilmek üzere ağır ceza mahkemesine gönderildi.
