İzmir Büyükşehir Belediyesi iştiraki İZBETON üzerinden gerçekleştirildiği öne sürülen usulsüzlüklere ilişkin Gaziemir Yapı Kooperatifi soruşturmasında hazırlanan 1008 sayfalık iddianame, İzmir 11’inci Ağır Ceza Mahkemesi tarafından kabul edildi. Aralarında CHP Ankara İl Başkanı Ümit Erkol ve eski CHP İzmir İl Başkanı Şenol Aslanoğlu’nun da bulunduğu 11 şüpheli hakkında ‘zimmet’ ve ‘resmi belgede sahtecilik’ suçlarından toplam 20 yıla kadar hapis cezası istendi. Eski İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer ve eski İZBETON Genel Müdürü Heval Savaş Kaya için ise ‘zimmete yardım’ ve ‘resmi belgede sahtecilik’ suçlarından 14 yıla kadar hapis cezası talep edildi. Davanın ilk duruşmasının 4 Aralık’ta yapılacağı öğrenildi.
15 şüpheli tutuklanmıştı
İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma, Gaziemir ilçesindeki kentsel dönüşüm projelerinde S.S. İş İnsanları Gaziemir Yapı Kooperatifi aracılığıyla menfaat sağlandığı iddiası üzerine başlatıldı. Soruşturma kapsamında zimmet, nitelikli dolandırıcılık, resmi belgede sahtecilik ve denetim görevinin ihmali suçları incelendi.
Aralarında CHP Ankara İl Başkanı Ümit Erkol’un da bulunduğu şüpheliler, 9 Nisan’da gözaltına alındı. Jandarmadaki işlemlerinin ardından adliyeye sevk edilen şüpheliler ile başka soruşturmalardan tutuklu bulunan Tunç Soyer, Şenol Aslanoğlu ve Heval Savaş Kaya’nın da aralarında olduğu 15 kişi tutuklandı. İki şüpheli ise adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı.
1008 sayfalık iddianamede dikkat çeken tespitler
Soruşturma sonunda hazırlanan iddianamede, kentsel dönüşüm yapılacak alanların mülkiyetinin İzmir Büyükşehir Belediyesine ait olduğu ve inşaat işlerinin belediye meclisi kararıyla İZBETON’a verildiği belirtildi.
İddianamede, yapı sahibi belediye olmasına rağmen İZBETON ile S.S. İş İnsanları Gaziemir Konut Yapı Kooperatifi arasında protokol imzalandığı, söz konusu işlemin yönetim kurulu kararı olmaksızın genel müdürün münferit imzasıyla gerçekleştirildiği kaydedildi.
İzmir Büyükşehir Belediyesinin arsa sahibi, İZBETON’un geçici müteahhitlik belgesiyle yüklenici konumunda olduğu, kooperatifin ise arsa sahibi olmaması ve inşaat alanının kendisine devredilememesi nedeniyle müteahhitlik belgesi ve izni alamadığı ifade edildi. Kooperatifin alt yüklenicilik yapamayacağının Bakanlık tarafından tespit edilmesinin ardından işlemlerin durdurulduğu da iddianamede yer aldı.
Şüphelilerin görevleri ve Türk Ticaret Kanunu kapsamındaki ‘basiretli tacir’ sıfatları dikkate alındığında, söz konusu durumları bilmeden ve iyi niyetle hareket ettiklerinin kabulünün hayatın olağan akışına uygun düşmediği değerlendirmesi yapıldı. Casamar Mühendislik Yapı A.Ş.’nin de projeyi gerçekleştirme yeterliliğinin bulunmadığı belirtildi.
Bilirkişi raporlarına göre, mevcut inşaat yapısı ve kooperatif tarafından firmaya yapılan ödemeler değerlendirildiğinde 30 milyon ile 33 milyon lira arasında fazla ödeme yapıldığı tespitine yer verildi.
Sözleşmeler arasındaki 178 milyon liralık fark
İddianamede, İzmir Büyükşehir Belediyesi ile İZBETON arasında 15 Haziran 2021’de KDV dahil 51 milyon 175 bin 731 lira bedelle ve 1080 takvim günü süreyle sözleşme imzalandığı, 8 Temmuz’da ise yer tesliminin yapıldığı aktarıldı.
İZBETON ile kooperatif arasında 25 Şubat 2022’de KDV dahil 151 milyon 175 bin 731 lira bedelli, 820 takvim günü süreli sözleşme yapıldığı belirtildi. Kooperatifin alt yüklenici Casamar Mühendislik Yapı A.Ş. ile imzaladığı sözleşmenin ise KDV dahil 329 milyon 203 bin 501 lira bedelli ve 780 takvim günü süreli olduğu kaydedildi.
Şirkete ayrıca 47 milyon 265 bin 265 lira avans verildiği, İZBETON’un yer tesliminden sonra 255 gün boyunca herhangi bir imalat gerçekleştirmediği ifade edildi. Aynı işin yaklaşık 9 ay sonra 178 milyon 27 bin 769 lira farkla Casamar Mühendislik Yapı A.Ş.’ye verilmesinin iyi niyetle açıklanamayacağı ve kooperatifi zarara uğrattığı iddia edildi.
Kooperatifin vinç ve araç kiralama ile elektrik ve su faturaları gibi giderleri de karşıladığı belirtilirken, projede başlangıçta yer almayan villaların sonradan projeye dahil edildiği ve şüphelilerin bu villalar için ödeme yaptığı bilgisi iddianamede yer aldı.
Tunç Soyer hakkında iki suçlama
İddianamede, eski İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı ve İZBETON Yönetim Kurulu Başkanı Tunç Soyer’in, kooperatifler aracılığıyla yürütülen inşaat çalışmalarının belediye garantisi altında olduğu yönündeki açıklamalarıyla vatandaşlarda güven oluşturduğu ve kooperatife üye olmalarını sağladığı öne sürüldü.
Kooperatifin zarara uğradığına ilişkin değerlendirmelere ve MASAK raporlarına yer verilen iddianamede, para giriş ve çıkışlarının önceki yıllara göre yüksek tutarlara ulaştığı belirtildi. Soyer’in, yönetim kurulu başkanı sıfatıyla hukuka aykırı işlemler ve oluşan zarar nedeniyle ‘zimmete yardım’ suçundan sorumlu olduğu, işin kooperatife devri sürecindeki işlemler nedeniyle de ‘resmi belgede sahtecilik’ suçunu işlediği iddia edildi.
Dönemin İZBETON Genel Müdürü Heval Savaş Kaya’nın ise yapı işini hukuka aykırı şekilde kooperatife devrettiği ve bu işlemi yönetim kurulu kararı olmadan gerçekleştirdiği öne sürüldü. Kaya’nın da ‘zimmete yardım’ suçundan sorumlu olduğu belirtildi.
Ümit Erkol’un villa payına ilişkin tespit
CHP Ankara İl Başkanı Ümit Erkol’un kooperatifin yönetim kurulunda görev yaptığı döneme ilişkin banka hareketlerinin incelendiği, MASAK raporlarında önceki yıllara kıyasla yüksek tutarlı para giriş ve çıkışlarının bulunduğu kaydedildi.
İddianamede, proje kapsamında yer almayan 11 villadan birinin Erkol’a tahsis edildiği, Erkol’un buradaki payının yarısını oğlu Fırat Erkol’a devrettiği, Fırat Erkol’un da kendi payının yarısını şüphelilerden İsmail Alkan’a aktardığı belirtildi. Erkol hakkında ‘zimmet’ ve ‘resmi belgede sahtecilik’ suçlarından hapis cezası talep edildi.
Şenol Aslanoğlu’nun kooperatif hesapları incelendi
Eski CHP İzmir İl Başkanı Şenol Aslanoğlu’nun S.S. İş İnsanları Gaziemir Konut Yapı Kooperatifi’nde denetim kurulu üyesi olarak görev yaptığı ifade edildi.
İddianamede, kooperatifin 2022 yılı hesaplarında olması gereken bakiye ile ticari defterlerde görünen bakiye arasında 178 bin 535 lira, 2023 yılı hesaplarında ise 14 milyon 128 bin 424 lira fark bulunduğu belirtildi.
Aslanoğlu’nun, kooperatifle para trafiği bulunan S.S. İmece Yaka Konut Yapı Kooperatifi’nin kurucu ortaklarından ve denetim kurulu üyelerinden olduğu, ortak veya müdür sıfatıyla yer aldığı şirketlerle kooperatif arasında da ticari ilişkiler bulunduğu kaydedildi.
MASAK raporlarında Aslanoğlu’nun 2022-2024 dönemindeki banka hesaplarında önceki yıllara kıyasla yüksek tutarlı para hareketleri tespit edildiği aktarıldı. Aslanoğlu’nun kooperatifin uğradığı zarardan sorumlu olduğu ve ‘zimmet’ suçunu işlediği öne sürülürken, kooperatifle ticari işlem gerçekleştirmesi nedeniyle Kooperatifler Kanunu’na aykırı davrandığı da iddianamede yer aldı.
Diğer şüpheliler için de hapis cezası istendi
İddianamede, Ümit Erkol ve Şenol Aslanoğlu’nun da aralarında bulunduğu 11 şüpheli için ‘zimmet’ ve ‘resmi belgede sahtecilik’ suçlarından toplam 20 yıla kadar, Tunç Soyer ve Heval Savaş Kaya için ise ‘zimmete yardım’ ve ‘resmi belgede sahtecilik’ suçlarından 14 yıla kadar hapis cezası talep edildi.
Diğer dört şüpheli hakkında da ‘nitelikli dolandırıcılık’, ‘zimmete yardım’ ve ‘denetim görevini ihmal’ suçlarından 6 yıldan 16 yıla kadar değişen hapis cezaları istendi.
Ağır ceza mahkemesine gönderilen iddianame, İzmir 11’inci Ağır Ceza Mahkemesi tarafından kabul edildi. Davanın ilk duruşmasının 4 Aralık’ta görüleceği bildirildi.
