İzmir Tarım ve Orman İl Müdürü Kahraman Akdoğan, kentteki üretimin daha da artırılarak İzmir'in domates üretiminde Türkiye'de 1'inci sıraya yükselmesinin hedeflendiğini açıkladı.
Türkiye'nin önemli domates üretim merkezlerinden İzmir'de, özellikle kuru domates üretimi için yoğun bir çalışma yürütülüyor. Temmuz ayında başlayan hasat ve kurutma mesaisinin ağustos ayının ortalarına kadar devam etmesi bekleniyor.
Her gün sabahın ilk ışıklarıyla tarlalardan toplanan domatesler, sergi alanlarına taşınarak kurutulmaya bırakılıyor. Kurutma işleminin ardından toplanan ürünler, soğuk hava depolarına götürülüyor. Burada muhafaza edilen kuru domatesler, gelen talebe göre ambalajlanarak hem yurt içi hem de yurt dışı pazarlara sunuluyor.
İzmir Tarım ve Orman İl Müdürü Kahraman Akdoğan, bu yıl yağışların da etkisiyle domates üretiminde verimli bir sezon geçirildiğini belirtti. Akdoğan, 2025 yılı verilerine göre İzmir'de yaklaşık 110 bin dekar alanda 870 bin ton civarında sanayi tipi domates üretildiğini söyledi.
Akdoğan, İzmir'in Türkiye sıralamasındaki yerini şu sözlerle değerlendirdi:
“Bursa ve Manisa ilinden sonra İzmir Türkiye'de 3’üncü sırada. Bu da özellikle sanayilik domateste merkezi bir konumda olduğumuzu gösteriyor”
İzmir'de domates üretiminin yüzde 38'i Torbalı'da
İzmir'in birçok ilçesinde domates üretiminin sürdüğünü belirten Akdoğan, özellikle Torbalı, Tire, Kınık, Bergama ve Menemen'in öne çıktığını ifade etti.
Kentte en yüksek domates üretiminin Torbalı'da gerçekleştirildiğini aktaran Akdoğan, yaklaşık 38 bin dekar alanda 300 bin tonun üzerinde ürün elde edildiğini belirtti. Bu miktarın İzmir'deki toplam domates üretiminin yüzde 38'ine karşılık geldiğini kaydetti.
Torbalı'da üretilen domateslerin yüzde 15'inin ise kurutmalık olarak değerlendirildiğini söyleyen Akdoğan, bölgedeki domatesin kalite, standartlar ve kurutma yöntemi bakımından coğrafi işaretli bir ürün olduğunu belirtti.
Akdoğan, Torbalı ve İzmir'deki üretime ilişkin şu ifadeleri kullandı:
“Torbalı, Tire, Kınık, Bergama, Menemen başta olmak üzere birçok ilçemizde üretimimiz, üst seviyede devam ediyor. En yüksek üretim Torbalı’da yapılıyor, yaklaşık 38 bin dekar alanda 300 bin tonun üzerinde ürün elde ediliyor. Bu da İzmir'de üretilen toplam domatesin yüzde 38'ine tekabül ediyor. Torbalı'daki üretimimizin de yüzde 15'i kurutmalık domatese gidiyor. Ayrıca Torbalı'daki domatesimizin hem kalite hem standartlar hem de kurutma yöntemiyle coğrafi işaretli bir ürünümüz”
13-14 kilo domatesten 1 kilo kuru domates çıkıyor
Domates üretiminde dikimlerin nisan ayında gerçekleştirildiğini, hasadın ise temmuz ayında başladığını belirten Akdoğan, hasat sonrasında ürünlerin bölümlendirildiğini ve kesilerek kurutma işlemine alındığını söyledi.
Kurutulan domateslerin daha sonra yıkandığını ve ikinci bir kurutma aşamasından geçirildiğini aktaran Akdoğan, yaklaşık 13-14 kilogram taze domatesten 1 kilogram kuru domates elde edildiğini ifade etti.
Kurutma işlemiyle domatesin katma değerli bir ürüne dönüştürüldüğünü belirten Akdoğan, bunun üreticinin daha fazla gelir elde etmesine katkı sağladığını söyledi. Coğrafi işaretli ürünlerin de hedeflerin başında geldiğini belirten Akdoğan, İzmir'in domates üretiminde 3'üncü sıradan 1'inci sıraya yükselmesini hedeflediklerini dile getirdi.
Akdoğan şöyle konuştu:
“Hasat yapıldıktan sonra bölümlendirilip, kesilerek kurutma yapılıyor. Daha sonra yıkanıp, ikinci bir aşamada bir ikinci kurutma yapılıyor. Yaklaşık 13-14 kilogram domatesten 1 kilogram kuru domates elde ediliyor. Katma değerli ürün elde edilerek de domates üreticimize daha çok kazandırır bir hale getiriliyor. Coğrafi işaretli ürünler, hedeflerimizin başında geliyor. Domates üretiminde İzmir 3’üncü sırada, hedefimiz 1’inci sıraya yerleşmek. Üreticinin daha çok kazandığı, tüketicinin daha iyi kaliteli ürünler elde edilen bir sektör olmaya çalışıyoruz”
Domatesler boy ve çaplarına göre kesiliyor
36 yıldır tarımsal üretim yaptığını belirten üretici Onur Yılmaz ise fide üretimi, paketleme ve çiftçilik yaptığını söyledi.
Tarladaki hasadın sabah erken saatlerde başladığını belirten Yılmaz, tarım işçilerinin saat 05.00'te tarlaya girerek saat 11.00'e kadar hasadı tamamladığını ifade etti. Tarladan gelen ürünlerin ayıklandığını, yıkandığını ve kalibre edildiğini belirten Yılmaz, ardından domateslerin boy ve çaplarına göre kesilerek sergi alanlarında kurutulduğunu anlattı.
Yılmaz, üretim sürecini şöyle aktardı:
“Fide üreticisiyim, paketleme sahibiyim, çiftçilik yapıyorum. Tarım işçileri 05.00'te tarlaya girip, 11.00’e kadar hasadı bitirirler. Ürünler geldikten sonra ayıklıyoruz, yıkıyoruz, kalibre ediyoruz. Daha sonra domatesleri boylarına ve çaplarına göre kesip, sergide kurutulmuş domates haline getiriyoruz”
Türkiye'de yılda yaklaşık 40 bin ton kuru domates üretiliyor
Sanayi tipi domatesin iki ana ürünü bulunduğunu belirten Yılmaz, bunların salça ve kurutulmuş domates olduğunu söyledi.
Kurutulmuş domates sektöründe Türkiye'deki firmaların büyük bölümünün Ege Bölgesi ve İzmir'de faaliyet gösterdiğini belirten Yılmaz, ülke genelindeki yıllık kuru domates üretiminin yaklaşık 40 bin ton olduğunu ifade etti. Bu üretimin yarısının ise Ege Bölgesi'nde gerçekleştirildiğini kaydetti.
Yılmaz, kuru domates üretiminin Türkiye'deki durumuna ilişkin şu bilgileri verdi:
“Sanayi tipi domatesin 2 tane ana ürünü olduğunu vurgulayan Onur Yılmaz, "Biri salça, diğeri de kurutulmuş domates. Kurutulmuş domateste Türkiye'de neredeyse bütün firmalar, Ege Bölgesi'nde, İzmir'de konuşlanmış durumda. Ülkemizde yılda yaklaşık 40 bin ton kurutulmuş domates üretiliyor. Bunun yarısı Ege Bölgesi'nde üretiliyor"
