İzmir Büyükşehir Belediyesi Sosyal Hizmetler Dairesi Başkanlığı Engelli Çalışmaları Şube Müdürlüğü’nün yürüttüğü Destekli İstihdam Programı kapsamında; İzmir Ticaret Odası, Ege Bölgesi Sanayi Odası, İzmir Ticaret Borsası, Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi, Ege Genç İş İnsanları Derneği ve Rotary 2440. Bölge Federasyonu iş birliğiyle “Destekli İstihdam Zirvesi: İş’te Nöroçeşitli Var” etkinliği düzenlendi.
İzmir Ticaret Odası’nda gerçekleştirilen zirvede nöroçeşitlilik, kapsayıcı istihdam uygulamaları ve işveren deneyimleri ele alınırken, destekli istihdam modeline ilişkin örnekler paylaşıldı.
71 kişiye doğrudan destek
İzmir Büyükşehir Belediyesi Sosyal Hizmetler Dairesi Başkanı Ela Hızlı, programın kapsamına ilişkin şu bilgileri verdi:
“İzmir Büyükşehir Belediyesi olarak engelli bireylerin sosyal yaşama, eğitime, kültüre, sanata ve kent hizmetlerine erişimini önemsediğimiz kadar iş hayatına katılımlarını da temel bir hak alanı olarak görüyoruz. Bu anlayışla Türkiye'de ilk kez belediyemiz tarafından 'İş'te Nöroçeşitlilik Var' temasıyla hayata geçirilen Destekli İstihdam Programı; iş koçları aracılığıyla adayı tanıyan, beceri ve ihtiyaçlarını analiz eden, iş yerini değerlendiren, işe uyum sürecinde danışmanlıkla destek sunan, en önemlisi kişiyi işe başladıktan sonra da yalnız bırakmayan bütüncül bir modeldir. Bugüne kadar Destekli İstihdam Programı aracılığıyla 55 engelli birey istihdama kazandırıldı. 16 engelli bireyin işe yerleştirme süreci devam ediyor. Program kapsamında toplam 71 engelli bireye doğrudan istihdam süreçlerinde destek sağlandı” dedi.
Hızlı ayrıca kapsayıcı istihdamın tüm paydaşların katkısıyla büyüyebileceğini vurgulayarak, “Kapsayıcı istihdam yalnızca kamu kurumlarının çabasıyla büyümez. İş dünyasının, akademinin, meslek kuruluşlarının, sivil toplumun ve yerel yönetimlerin birlikte hareket etmesiyle kalıcı hale gelir. Bugün burada verilen her ödül, İzmir'in daha eşit, daha erişilebilir ve daha kapsayıcı bir kent olma hedefinin parçasıdır. Biz İzmir Büyükşehir Belediyesi olarak 'Herkes için erişilebilir İzmir' anlayışıyla çalışmaya devam edeceğiz” şeklinde konuştu.
İş dünyasından destek vurgusu
İzmir Ticaret Odası Yönetim Kurulu Üyesi Nuray Eyigele İşleyen, kapsayıcı istihdamın önemine dikkat çekerek şunları söyledi:
“İnsanı merkeze alan, farklılıkları zenginlik olarak gören ve kapsayıcılığı temel değer kabul eden bir çalışma kültürü olan ‘Destekli İstihdam’ı birlikte değerlendirmek üzere bir aradayız. Destekli istihdam modelinin, bireyin yalnızca işe yerleşmesini değil, iş ortamına uyum sağlamasını, yetkinliklerini geliştirmesini ve sürdürülebilir şekilde çalışma hayatında yer almasını hedefleyen bütüncül bir yaklaşım olduğu kanaatindeyiz” dedi. Eyigele İşleyen sözlerine şöyle devam etti: “Kapsayıcı bir iş yaşamı hepimizin ortak sorumluluğu. Yerel yönetimlerimiz, üniversitelerimiz ve iş dünyamızla birlikte bu dönüşümün bir parçası olmamız gerekiyor.”
Ege Bölgesi Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Metin Akdaş ise nöroçeşitliliğin iş hayatına katkısına dikkat çekerek, “İzmir Büyükşehir Belediyesi'ne verdiği değerli katkılar, 2026 yılında bu konuyu tema olarak belirledikleri için de teşekkür ediyoruz. Farklı bilgilerin yeşermediği ortamlarda gelişme durur. Herkesin aynı olduğu ortamda bir süre sonra düşünemez olur. Hayatın zenginliği farklı bakış açılarından gelir. İş dünyasında nöroçeşitliliğin değeri daha da artmaktadır. Nöroçeşitli bireylerin olduğu iş ortamında üretkenliğin yüzde 30 arttığı görülüyor. Türkiye olarak nöroçeşitlilik konusunda daha fazla farkındalık sağlanması gerektiğini düşünüyorum” dedi.
“Çok ciddi bir istihdam kaybı var”
İzmir Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Sayman Üyesi İlhan Zincircioğlu da mevcut tabloya dikkat çekti:
“Destekli istihdam gibi çok önemli bir başlığı gündemde tutmak, başta istihdam kesimi olmak üzere toplum olarak neyi önemsediğimizi göstermektedir. Her 100 engelli bireyden yaklaşık 85'i, hayatın dışında kalıyor. Çok ciddi bir istihdam kaybı söz konusu. Oysa nöroçeşitli bireyler, doğru iş ve doğru çalışma ortamı sağlandığında birçok alanda çok kıymetli katkılar sunabilmektedir. Bizler İzmir iş dünyası olarak destekli istihdamın içinde olmalıyız” ifadelerini kullandı.
Akademiden ve STK’lardan destek
DEÜ Özel Eğitim Bölümü Başkanı Prof. Dr. Sunay Yıldırım Doğru ise modelin önemini şu sözlerle ifade etti:
“Türkiye'deki özel gereksinimli bireylerin iş gücüne katılması maalesef düşük seviyede. İzmir'in ortaya koyduğu yerel yönetim yaklaşımı son derece değerlidir. Destekli İstihdam Modeli özel bireylerin sadece iş hayatına katılmasını değil, uyum sağlamasını da hedef alıyor. Daha kapsayıcı daha erişilebilir ve adil çalışma yaşamı diliyorum” dedi.
Rotary 2440. Bölge Projelerinden Sorumlu Başkan Yardımcısı Nafih Butur ise, “Bizler toplumun ihtiyaç duyduğu kalıcı projeler üretmek için yola çıktık. Bizler bugüne kadar nöroçeşitli bireylerimiz için birçok projeye imza attık. Ama genelde nöroçeşitli bireylerin topluma sosyal olarak katılmasını sağlamaya yönelik projeler yaptık. İzmir'den bu kadar değerli kurumun dahil olduğu proje kıvılcım olarak çakacak” diye konuştu.
“Hiç kimse dışlanmamalıdır”
Zirvenin davetli konuşmacısı Avrupa Destekli İstihdam Birliği Kurucu Üyesi Christy Lynch ise destekli istihdamın önemini şu sözlerle anlattı:
“Bu desteğiniz için çok teşekkür ediyorum. Böyle durumlarda desteklere çok ihtiyacımız var. Bu gibi programlar ve düşünceler çok önemli. İş çok değerlidir. Engelli bireyler için de iş çok değerlidir. Bazen insanlara soruyorum neden çalışıyorsunuz diye, onlar da bana paraya ihtiyacım var diyor. Evet para kazanıyoruz ama çalışmak bize bir yaşam amacı veriyor. Sosyal olarak iş ortamına katılıyoruz ve hayatımızı zenginleştiriyoruz. Engelli bireyler de iş yaşamına katılabilirler. Tüm dünyada gördüm. İş ortamına çok da büyük katkılar sağlıyorlar. Bizim öncelikle amacımız ayrım değil entegrasyon. Onları mümkün olduğu kadar toplum yaşamına entegre etmek. Hiç kimse dışlanmamalıdır” şeklinde konuştu.
Program kapsamında kapsayıcı istihdam alanında örnek çalışmalar yürüten kurumlar da ödüllendirildi. Farklı kategorilerde verilen ödüllerle, engelli bireylerin istihdamına katkı sunan işverenlerin iyi uygulamaları görünür kılındı.
