İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından hayata geçirilen Günlük Yaşam Becerilerini Destekleme Programı, engelli bireylerin günlük yaşamda daha bağımsız hareket edebilmesi amacıyla uygulanıyor. Yurdoğlu Engelli Çalışmaları Merkezi'nde oluşturulan ev ortamında yürütülen eğitimlerde katılımcılar, kahve hazırlamaktan yatak toplamaya, çamaşır katlamaktan saç örmeye kadar günlük yaşamın temel becerilerini öğreniyor.
Sekiz hafta süren program kapsamında görme engelli bireylerle bireysel, nöroçeşitli bireylerle ise grup çalışmaları gerçekleştiriliyor. Eğitimlerin temel hedefi, katılımcıların kendi yaşamlarını daha bağımsız sürdürebilmelerini sağlamak.
Öz bakım ve ev yaşamına yönelik uygulamalı eğitim
Program kapsamında öz bakım becerileri ile ev içi yaşam becerilerine yönelik uygulamalı eğitimler veriliyor.
Öz bakım eğitimlerinde el ve yüz temizliği, diş fırçalama, saç bakımı, tuvalet becerileri, giyinme ve soyunma konuları ele alınırken; ev içi yaşam becerileri eğitimlerinde basit yiyecek ve içecek hazırlama, mutfak araç ve gereçlerini güvenli kullanma, sofra hazırlama ve toplama, oda düzenleme, eşyaları yerleştirme, basit temizlik çalışmaları ile çamaşır ve giysi düzeni öğretiliyor.
Bu sürecin ardından katılımcılar; günlük rutin oluşturma, zaman yönetimi, sorumluluk alma, görev takibi, sosyal ortamlarda uygun davranışlar, güvenlik kuralları, toplu yaşam alanlarını kullanma, alışveriş ve temel para kullanımı eğitimlerine katılıyor.
Merkezde gerçek bir ev ortamı oluşturuldu
Engelli Çalışmaları Şube Müdürlüğü'nde görev yapan Emel Pektezel, eğitimlerin uygulamalı yürütülebilmesi için merkezde gerçek yaşamı yansıtan bir ev ortamı oluşturduklarını söyledi.
Pektezel, "Bireylerin ev içi becerilerini geliştirmeleri için yaşam alanı, mutfak becerilerini geliştirmeleri için mutfak düzeni, kişisel bakım becerilerini çalışabilecekleri özel alanlar oluşturduk" dedi.
Katılımcıların öncelikle ihtiyaç duydukları becerilerin belirlendiğini ifade eden Pektezel, değerlendirme görüşmeleriyle başlayan sürecin sekiz haftalık modüller halinde sürdüğünü belirtti.
Pektezel, "Bu süreçte ped takmadan diş fırçalamaya, yatak toplamadan ütü yapmaya, kendi kahvesini hazırlayıp içmeye kadar geniş bir yelpazede destek veriyoruz. Temel amacımız bireylerin bağımsız yaşam becerilerini güçlendirmek" diye konuştu.
Katılımcılardan olumlu geri dönüşler aldıklarını dile getiren Pektezel, görme engelli bir katılımcının kardeşinin saçını örmeyi öğrenmek istemesini örnek göstererek, "Şu an o beceriyi kazanma sürecinde neredeyse tek başına saç örebilir duruma geldi" ifadelerini kullandı.
"Kardeşimin saçlarını örebilmek için katıldım"
21 yaşındaki görme engelli üniversite öğrencisi Duygu Bulut, Kahramanmaraş'ta yaşayan kardeşinin saçlarını örebilmek amacıyla programa katıldığını anlattı. Eğitimler sayesinde bir başkasının saçını örme konusunda önemli ilerleme kaydeden Bulut, çalışma sırasında duygusal anlar yaşadı.
Bulut, "Bazı eksiklerimi kapatmak, bildiklerimi pekiştirmek ve daha önce deneyimlediğim konuları başka ortamlarda da denemek için bu programa katıldım. Çünkü sürekli aynı evde yaşayamıyoruz, ortam değişikliği olabiliyor. Becerilerimi farklı ortamlarda da denemek istedim. Bence çok iyi bir uygulama ve bu her şehirde olabilen bir çalışma değil. Bu çalışmaların yayılması gerekiyor. Sadece büyük şehirlere değil, tüm ülkeye yayılması gerek" dedi.
"Bu yaşıma kadar yapmayı bilmiyordum"
Programa katılan 22 yaşındaki görme engelli Irmak Bağlan ise günlük ev işlerini öğrenebilmek amacıyla eğitimlere katıldığını belirtti.
Bağlan, "Ben üniversite öğrencisiyim. Ev işlerini yapamadığım için bu programa katıldım. Bir şeyler öğrenmek istedim. Günlük yaşamdaki bu işler benim için çok önemli. Bu yaşıma kadar yapmayı bilmiyordum. Burada aldığım derslerde bana çok yardımcı oluyorlar. İlgili ve destekleyiciler. Burada ped takmayı, kahve yapmayı, bulaşık makinesi yerleştirmeyi öğrendim. Yatak yapma konusunda zorlanıyorum, çamaşırları katlama konusunda pek iyi değilim ama onları da öğreneceğim. Bu çalışma son derece güzel. Çoğu yerde böyle çalışma yok. İzmir'de olduğu için şanslı ve mutluyuz" diye konuştu.
"İnsanlara bağımlı kalmadan yaşamak istiyorum"
28 yaşındaki görme engelli Hasan Ali Çınar ise programın kendisi için bağımsız bir yaşamın kapısını araladığını söyledi.
Çınar, "Ben üniversite mezunuyum. Çevremdeki insanlara bağımlı kalmadan kendi ayaklarım üzerinde durabileceğimi gösterip psikolojik baskı altından kurtulmak istiyorum. Programa yeni başladım. Elektrikli süpürge ile yerleri süpürmeyi öğreniyorum, yatak toplamayı öğreniyorum. Günlük hayatta yapmakta zorlandığım ne varsa hepsini tek başıma yapıp insanlara bağımlı kalmadan yaşamak istiyorum" ifadelerini kullandı.
"Yatağımı kendim toplayacağım"
23 yaşındaki otizmli birey Ahmet Korkunç da eğitimlerde günlük yaşamını kolaylaştıracak beceriler kazandığını anlattı.
Korkunç, "Ütü yapmayı, elektrikli süpürge kullanmayı, odaları toplamayı, kahve yapmayı öğreniyorum. Kendimi çok mutlu ve iyi hissediyorum. Eve gider gitmez yatağımı kendim toplayacağım, bulaşıkları ben yıkayacağım" dedi.
Program, Engelli Çalışmaları Şube Müdürlüğü'nde görev yapan uzman personel Emel Pektezel, Ayça Gültekin, Cansu Deniz Ağ, Sinem Yıldırım ve Birce Ulya Kalan tarafından yürütülüyor.
