Ege Bölgesi’ni etkisi altına alan düşük basınç sistemi, İzmir’de deniz seviyesinin 85 santimetreye kadar yükselmesine neden oldu. 17 Şubat’ta atmosfer basıncının 991 milibara kadar düşmesi, güneyli rüzgâr ve yoğun yağışla birleşince kıyı hattında geçici taşkınlar yaşandı.
İZDENİZ Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Işıkhan Güler, durumu şöyle özetledi:
"Deniz seviyesi altyapı kotlarının üzerine çıktığında suyun mazgallardan geri basması fiziki bir zorunluluktur. Bu altyapı yetersizliği değil, hidrolik dengenin doğal sonucudur."
17 Şubat sabahından itibaren etkisini artıran sağanak yağış ve güneyli rüzgâr, atmosfer basıncındaki sert düşüşle birleşerek deniz seviyesinde dikkate değer bir yükselmeye yol açtı. Akşam saatlerinde basıncın 991 milibara kadar gerilemesi sonucu deniz seviyesi 80-85 santimetreye ulaştı. Bu durum, deniz kotuna yakın bölgelerde yağmur suyunun tahliyesini geçici olarak zorlaştırdı.
Büyükşehir ve İZSU ekipleri 24 saat görevde
İzmir Büyükşehir Belediyesi ve İZSU ekipleri, Kordon ve Mavişehir başta olmak üzere kıyı hattında 24 saattir aralıksız müdahale gerçekleştiriyor. 412 iş makinesi, 200 pompa ve 1365 personel ile yapılan çalışmalar kapsamında, mazgallarda geri basmaya karşı kontroller yürütülüyor; yol ve kavşaklarda su tahliye işlemleri devam ediyor. Meteorolojik veriler sürekli takip ediliyor ve basınç değerlerinin yükselmesiyle deniz seviyesinin kademeli olarak normale dönmesi bekleniyor.
“Bileşik Kaplar” etkisiyle su tahliyesi geçici olarak zorlaşıyor
Dr. Güler, yaşanan tabloyu şöyle açıkladı:
"Deniz seviyesi altyapı kotlarının üzerine çıktığında, yağmur suyu doğal olarak denize doğru akamaz. Fizikteki bileşik kaplar prensibi burada devreye girer. Deniz seviyesi daha yüksek olduğunda su mazgallardan geri basabilir. Bu altyapı yetersizliği değil, hidrolik dengenin doğal sonucudur. Deniz seviyesi yüksekken yağan yağmurun tahliyesi geçici olarak zorlaşıyor. Üzerine dalga yüksekliği de eklendiğinde, kıyıya yakın mazgallardan geri tepme görülebiliyor. Bu nedenle özellikle Kordon ve Mavişehir hattında kısa süreli su baskınları yaşandı."
Bölgesel bir atmosferik sistem sonucu
Dr. Güler, olayın yalnızca İzmir’e özgü olmadığını belirterek, "Aynı sistem Ayvalık’tan Muğla kıyılarına kadar Ege genelinde benzer sonuçlar doğuruyor. Benzer hidrodinamik olaylar dünyada da görülür. Örneğin Venedik’te yılda birkaç kez deniz seviyesi yükselmesine bağlı taşkın yaşanabiliyor. Basınç değerleri yükselmeye başladığında deniz seviyesi de kademeli olarak normale döner" dedi.
Yağış miktarları ve kısa süreli su birikintileri
Afet Koordinasyon Merkezi (AKOM) verilerine göre kent genelinde sabah başlayan yağış, öğleden sonra etkisini artırdı. En yüksek yağış değerleri Bayındır/Çınardibi’de metrekareye 78,2 kg, Ödemiş/Demirdere Köyü’nde 73,5 kg, Menderes/Çileme Köyü’nde 61,3 kg olarak ölçüldü. İzmir merkezde ise metrekareye 44,2 kg yağış kaydedildi. Bu yoğun yağış, özellikle düşük kotlu bölgelerde kısa süreli su birikintilerine yol açtı.
Ters barometre etkisiyle deniz seviyesi yükseldi
Dün akşam saatlerinde atmosfer basıncının 991 milibara kadar düşmesiyle deniz seviyesi 80-85 santimetre bandına ulaştı. Uzmanlar, bu durumu "ters barometre etkisi" olarak tanımlıyor. Basınç düştüğünde deniz yüzeyine uygulanan ağırlık azalıyor ve su seviyesi yükseliyor. Şiddetli rüzgârlar kıyıya doğru su kütlesini iterken, eş zamanlı yağışın devam etmesi tabloyu daha belirgin hâle getiriyor.
