Türkiye’nin Avrupa’ya açılan sınır kapılarında yaşanan tır yoğunluğu, uluslararası taşımacılık sektörünü çıkmaza sürükledi. Kapıkule, Hamzabeyli ve İpsala sınır kapılarında uzayan kuyruklar, gümrüklerdeki altyapı sorunları ve Schengen vizesi uygulamaları nedeniyle sürücüler eylem başlattı. İzmir Sanayici ve İş İnsanları Derneği (İZSİAD) Yönetim Kurulu Başkanı Alaattin Yüksel, yaşanan krizin yalnızca lojistik sektörünü değil, Türkiye ve Avrupa’daki üretim süreçlerini de tehdit ettiğini söyledi.
Kapıkule Tır Parkı'nda bekleyen araç sayısının 3 bin 600'ü aşmasıyla krizin boyutu daha da büyürken İZSİAD, sorunun çözümü için Avrupa Birliği ve ilgili ülkelerin acil adım atması gerektiğini vurguladı.
“Bu tıkanıklık ticari intihardır”
İZSİAD Başkanı Alaattin Yüksel, sınır kapılarında yaşananların basit bir lojistik aksaklık olarak değerlendirilemeyeceğini belirtti. Avrupa ve dünya pazarlarına ihracat yapan İzmirli sanayicilerin teslimat taahhütlerini yerine getirmekte zorlandığını ifade eden Yüksel, Schengen vizesindeki katı uygulamaların firmaların uluslararası pazardaki itibarını da riske attığını söyledi.
Farklı sektörlerde faaliyet gösteren üyelerinin dünya markalarına üretim yaptığını hatırlatan Yüksel, elektrik-elektronik, tekstil, konfeksiyon ve otomotiv yan sanayisinde faaliyet gösteren firmaların yaşanan aksaklıklardan etkilendiğini kaydetti.
Üretim ve sipariş kadar ürünlerin zamanında alıcıya ulaştırılmasının da önemli olduğuna dikkat çeken Yüksel, "Sınır kapılarında sürücülerimizin başlattığı hak arama eylemi, sektörün artık dayanacak gücünün kalmadığının en somut göstergesidir. Lojistikte yaşanan aksaklıklar yalnızca taşımacılık firmalarını değil, üreticilerimizi ve ihracatçılarımızı da doğrudan vuruyor" dedi.
İZSİAD’dan üç maddelik çözüm önerisi
Yüksel, yaşanan krizin aşılması için üç başlıkta acil düzenleme yapılması çağrısında bulundu. İlk olarak Schengen bölgesinde uygulanan 180 gün içinde 90 gün kalış sınırının uluslararası taşımacılığın koşullarına göre yeniden düzenlenmesini istedi.
İkinci olarak profesyonel tır sürücülerinin turist statüsünde değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Yüksel, uluslararası taşımacılık yapan şoförlere özel geçiş muafiyeti tanınmasını önerdi.
Üçüncü çözüm önerisi ise sınır kapılarındaki operasyonel süreçlerin iyileştirilmesi oldu. Yüksel, gümrüklerde personel sayısının ve teknolojik altyapının artırılmasını, komşu ülkelerle koordinasyonun güçlendirilmesini istedi.
Akkaş: Vize engeli krizin temel nedenlerinden biri
İZSİAD Lojistik Komisyonu Başkanı Esra Akkaş da sınır kapılarındaki yoğunluğun önemli nedenlerinden birinin şoförlerin vizeye erişimde yaşadığı sorunlar olduğunu belirtti.
Schengen vizesi başvurularının aylarca sürmesinin sektörde ciddi aksamalara yol açtığını ifade eden Akkaş, vize sahibi sürücülerin de 180 günlük dönem içerisinde 90 gün kalış sınırına takıldığını söyledi.
Sınır kapılarındaki uzun bekleme sürelerinin sürücülerin çalışma programlarını ve yasal kalış sürelerini yönetmesini zorlaştırdığını kaydeden Akkaş, şöyle konuştu:
"Schengen vizesi başvurularında aylar süren bekleyiş sektörü kilitliyor. Vize sahibi şoförler de 180 günlük dönem içerisinde en fazla 90 gün kalış sınırına takılıyor. Uluslararası taşımacılıkta sınır kapılarında yaşanan uzun bekleme süreleri, sürücülerin çalışma planlarını ve yasal kalış sürelerini yönetmelerini imkânsız hale getiriyor. Vize süresini dolduran şoförlerimiz, vizeleri geçerli olsa dahi yeni geçişlerde sorun yaşayabiliyor. Bazı durumlarda şoförler sınırdan geri dönmek zorunda kalıyor. Sorun artık idari bir işlem olmaktan çıktı; insani ve ekonomik bir krize dönüştü. Araçlarımız hazır, siparişlerimiz var ama şoförlerin vize engeline takılması ve artık kapılarda eylem yapacak noktaya gelmesi ihracat zincirinin en kritik halkasını kopardı"
Kapıkule’de 3 bin 600’ü aşkın tır bekliyor
Bulgaristan tarafındaki gümrük ve altyapı çalışmalarının da geçişleri yavaşlattığını belirten Akkaş, Kapıkule’nin karşısında bulunan Kapitan Andreevo Sınır Kapısı’ndaki yenileme çalışmalarına dikkat çekti.
Gümrüklerde peronların tam kapasiteyle çalıştırılmaması, dijital sistemlerde yaşanan arızalar ve işlemlerin yavaş ilerlemesi nedeniyle tırların günlerce beklediğini ifade eden Akkaş, Kapıkule Tır Parkı'ndaki araç sayısının 3 bin 600'ü geçtiğini söyledi. Yoğunluğun Hamzabeyli ve İpsala gibi alternatif kapılara da yansıdığını belirten Akkaş, sürücülerin yaşadığı mağduriyetin insani boyutuna da dikkat çekti.
Sınırda günlerce bekleyen şoförlerin temel ihtiyaçlarını karşılamakta zorlandığını kaydeden Akkaş, ailelerinden haftalarca ayrı kalan sürücülerin ciddi sıkıntılar yaşadığını dile getirdi.
“Biz iletemezsek Avrupa da üretemez”
Sınır kapılarındaki aksaklıkların yalnızca Türkiye'nin ihracatını etkilemediğini belirten Akkaş, Avrupa sanayisinin de bu süreçten zarar görebileceğini ifade etti.
Avrupa'daki fabrikaların büyük ölçüde tam zamanında üretim modeliyle çalıştığını hatırlatan Akkaş, tekstil ürünlerinden yedek parçalara, elektronik bileşenlerden endüstriyel gıda hammaddelerine kadar pek çok ürünün zamanında teslim edilememesinin üretim süreçlerini aksatabileceğini söyledi.
Gümrüklerde bekleyen her tırın Avrupa'daki bir fabrikanın üretimini etkileyebileceğini belirten Akkaş, sorunun çözümü için hukuki ve diplomatik girişimlerin önemine işaret etti.
İZSİAD'ın Avrupa Birliği mevzuatı üzerinde incelemeler yaptığını aktaran Akkaş, sürücülerin yaşadığı mağduriyetlerin uluslararası platformlarda gündeme taşınabileceğini belirtti. İZSİAD olarak ihracatçıların ve nakliyecilerin haklarını savunmayı sürdüreceklerini ifade eden Akkaş, çözüm için hem sahada hem de hukuki platformlarda aktif rol alacaklarını söyledi.
