İzmir Büyükşehir Belediyesi İZSU Genel Müdürlüğü, artan kuraklık riskine karşı mevcut su kaynaklarını daha verimli kullanmanın yanı sıra yeni kaynaklar oluşturmak amacıyla üç aşamalı bir planı hayata geçiriyor. Plan kapsamında Tahtalı Barajı’ndaki ölü hacimde bulunan suyun kullanılması, bulut tohumlama yöntemi ve deniz suyunun arıtılması gibi kritik adımlar yer alıyor.
Mevcut sistem daha verimli kullanılmaya başlandı
İZSU Genel Müdürlüğü, Nisan 2025’ten bu yana hayata geçirilen önleyici ve planlı uygulamalar sayesinde İzmir’de günlük içme suyu ihtiyacının yüzde 28’ini yeni bir kaynak yaratmadan, mevcut sistemin daha verimli kullanılmasıyla karşılıyor. Bu uygulamalarla su kayıplarının azaltılması ve kaynakların etkin yönetilmesi hedefleniyor.
Kısa, orta ve uzun vadeli su yönetimi uygulanıyor
Kentte etkisini giderek artıran kuraklığa karşı kısa, orta ve uzun vadeli su yönetimi planı eş zamanlı olarak yürütülüyor. Bu kapsamda bulut tohumlama yöntemiyle yağış artırma çalışmaları, Tahtalı Barajı’nda kullanılmayan su rezervlerinin değerlendirilmesi ve uzun vadede deniz suyu arıtma tesisi kurulması projeleri öne çıkıyor.
İzmir’in susuz kalmaması için çok katmanlı plan
İZSU’nun hayata geçirdiği çok katmanlı plan ile İzmir’in içme suyu güvenliğinin sürdürülebilir şekilde sağlanması amaçlanıyor. Yeni kaynak oluşturma ve mevcut kaynakları koruma stratejileriyle kentte olası su krizlerinin önüne geçilmesi hedefleniyor.
Bulut tohumlama değerlendiriliyor
Kamuoyunda sıkça gündeme gelen bulut tohumlama yöntemi, İZSU Genel Müdürlüğü’nün üzerinde çalıştığı alternatif uygulamalar arasında yer alıyor. Yöntem, yağış potansiyeli bulunan bulutlardan düşen yağmur miktarının artırılmasını amaçlayan destekleyici bir uygulama olarak değerlendiriliyor. İZSU tarafından hazırlanan teknik raporlar, üniversitelerin bilimsel görüşleriyle birlikte Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na iletilirken, Bakanlıkla yürütülen süreç devam ediyor.
Tahtalı Barajı’nın “ölü hacmi” kullanılabilecek
İzmir’in en önemli içme suyu kaynaklarından Tahtalı Barajı’nda, su alma pompalarına uzak olması nedeniyle “ölü hacim” olarak adlandırılan bölümdeki suyun, acil durumlarda sınırlı ve kontrollü biçimde kullanılması planlanıyor. Bu yönteme ilişkin hazırlıkların sürdüğü, yağışlı mevsimde barajda toplanacak su miktarına göre sistemin hazırda tutulacağı belirtildi. Öte yandan aynı yöntem, Gördes Barajı’nda da uygulandı. Son yedi ayda ölü hacimden saniyede ortalama 968 litre içme suyu alınarak İzmir’e ulaştırıldı.
Deniz suyu arıtma tesisi için yer belirlendi
İZSU’nun orta ve uzun vadeli planları arasında deniz suyu arıtma tesisi de yer alıyor. Bu kapsamda Seferihisar Ahmetbeyli’de yapılması planlanan tesis için hazırlık çalışmaları sürüyor. İlgili kamu kurumlarından görüş ve izinlerin alınmasına yönelik gerekli yazışmaların yapıldığı bildirildi.
Yeraltı suyu, barajlar ve tasarruf birlikte yürütülüyor
Ülke genelinde olduğu gibi İzmir’de de etkisini hissettiren kuraklık nedeniyle kentin ana içme suyu kaynağı Tahtalı Barajı’na gelen su miktarındaki ciddi düşüş yaşandı. 2021 yılında baraja yıllık 150 milyon metreküp su gelirken, bu miktar 2022’de 83 milyon metreküpe, 2023’te 47 milyon metreküpe, 2024’te 42 milyon metreküpe, 2025’te ise yalnızca 28 milyon metreküpe geriledi. Ortaya çıkan bu tablo, kısa vadeli önlemlerin neden hayati önem taşıdığını gözler önüne serdi. Yalnızca yeni kaynaklara odaklanmak yerine mevcut kaynakların korunmasına yönelik çalışmalarını da sürdüren İZSU Genel Müdürlüğü, hayata geçirilen uygulamalar sayesinde kentin su ihtiyacının yüzde 28’ini karşılamayı başardı. Altyapı yenileme, aktif kaçak tespiti ve basınç yönetimi çalışmaları sonucunda İzmir kent merkezinde kayıp-kaçak oranı yüzde 27,17’den yüzde 24,80’e düşürüldü. Sadece bir yıl içinde sağlanan yüzde 2,37’lik bu düşüş, yaklaşık 5,6 milyon metreküp suyun sistemde kalmasını sağladı. Elde edilen tasarruf miktarı, on binlerce hanenin yıllık su ihtiyacına karşılık geliyor.
Kuyular yenilendi, saniyede 1.400 litreye yakın ek su sağlandı
Yer altı su kaynaklarının daha verimli kullanılması amacıyla kent genelinde çok sayıda kuyu yenilenerek devreye alındı. Göksu, Sarıkız ve Menemen bölgelerinde yenilenen kuyulardan saniyede toplam 1.016 litre su sağlandı. Halkapınar’da yenilenen kuyular ve yapılan yeni depo yatırımlarıyla ise saniyede 375 litre ek kapasite elde edildi. Bu çalışmalarla bugüne kadar sisteme kazandırılan ilave su miktarı yaklaşık 7,8 milyon metreküpe ulaştı.
8 ayda 14,2 milyon metreküp su tasarruf
Aliağa’daki Güzelhisar Barajı için 20 yıldır kullanılmayan isale hattı yenilendi, yeni pompalar devreye alındı. Barajdan kente saniyede 640 litre su iletilmeye başlandı. Bu miktar, İzmir’in günlük su ihtiyacının yaklaşık yüzde 8,5’ini karşılıyor. Temmuz 2025 itibarıyla barajdan alınan toplam su miktarı 8,4 milyon metreküpe ulaştı. Gece planlı su kesintileri, park ve bahçe aboneliklerinin iptali ile kademe sisteminin uygulanması sayesinde ise son 8 ayda toplam 14,2 milyon metreküp su tasarrufu sağlandı.
