Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31) kapsamında Antalya'nın Belek turizm merkezinde düzenlenen COP31 Parlamenter Toplantısı'nda, iklim değişikliğiyle mücadelede parlamentoların rolü ve sorumlulukları ele alındı.

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) ve Parlamentolar Arası Birlik (PAB) iş birliğiyle gerçekleştirilen toplantıda TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum ile PAB Başkanı Milton Dick konuşma yaptı. Birleşmiş Milletler Çevre Programı İcra Direktörü Inger Andersen ve BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi Sekretaryası Program Koordinasyonu Kıdemli Direktörü Daniele Violetti de toplantıda değerlendirmelerde bulundu.

Kurtulmuş'tan 'vampir kapitalizm' eleştirisi

TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, iklim değişikliğinin insanlığın karşı karşıya olduğu en önemli sorunlardan biri olduğunu belirterek çevre felaketlerinin temelinde insan faaliyetlerinin bulunduğunu söyledi. Seller, kuraklık, orman yangınları ve toprakların çölleşmesinin yanlış politikaların sonucu olduğunu ifade eden Kurtulmuş, şöyle konuştu:

"Dünyanın bu hale gelmesinde temel nedenlerden biri, insanın doğaya sahip olma iştahı ve açıkça ifade edelim ki vahşi kapitalizmin, vampir kapitalizmin dünyayı babasının malı gibi zanneden tatmin olmaz anlayışıdır. Kar elde etme hevesleridir"

'Dünya bize emanet'

İklim kriziyle mücadelede teknolojik önlemlerin tek başına yeterli olmayacağını, öncelikle düşünce ve anlayış değişikliğine ihtiyaç duyulduğunu vurgulayan Kurtulmuş, dünyanın gelecek nesillere aktarılması gereken bir emanet olduğunu dile getirdi.

Kurtulmuş, "Bu dünya, bu kainat, yeryüzü, gökyüzü, her yer bizim babamızın malı değil, bize emanet bırakılmış olan bir yerdir. Bizim vazifemiz de bu emaneti çok daha güzel, çok daha güçlü bir şekilde sonraki nesillere aktarmaktır" dedi.

İklim değişikliğiyle mücadelenin bütün ülkelerin ortak sorumluluğu olduğunu belirten Kurtulmuş, dünyayı daha fazla kirleten ülkelerin bu konuda daha fazla sorumluluk alması gerektiğini kaydetti.

Paris İklim Anlaşması vurgusu

İklim değişikliğinden en fazla etkilenen ülkelerin çoğunlukla yoksul ve gelişmekte olan ülkeler olduğuna dikkati çeken Kurtulmuş, bu ülkelerin iklim finansmanına erişiminin kolaylaştırılması gerektiğini söyledi.

Küresel adaletsizliklerin ve çifte standartların ortadan kaldırılması gerektiğini ifade eden Kurtulmuş, "Hiçbir ülkenin, başta Paris İklim Anlaşması olmak üzere hiçbir uluslararası yükümlülükten kaçınması kabul edilemez. Dünyaya en çok zarar verenler olmak üzere bütün ülkeler bu çevre felaketinden korunmak için ortak bir çabanın paydaşı olmak zorundalar" diye konuştu.

Gazze'deki yıkıma dikkat çekti

Savaşların ve çatışmaların çevre üzerinde büyük tahribata neden olduğunu belirten Kurtulmuş, Gazze'deki yıkımın yalnızca insan hayatını değil, doğal yaşamı da tehdit ettiğini söyledi.

Bombardımanların toprak, su ve ekosistemler üzerindeki etkilerine değinen Kurtulmuş, İsrail'in Filistin topraklarındaki zeytin ağaçlarını sökmesini de eleştirdi. Savaşların çevresel sonuçlarının yalnızca çatışma bölgeleriyle sınırlı kalmadığını, bütün insanlığı ilgilendirdiğini vurguladı.

TBMM'de yeşil dönüşüm çalışmaları

Türkiye'nin iklim değişikliğiyle mücadele kapsamında attığı adımlara değinen Kurtulmuş, Paris Anlaşması'nın 2021 yılında onaylandığını, 2025 yılında ise İklim Kanunu'nun kabul edildiğini hatırlattı.

TBMM'de 'Yeşil Parlamento' anlayışıyla çalışmalar yürütüldüğünü belirten Kurtulmuş, enerji ve su tüketiminde tasarruf sağlandığını, yenilenebilir enerji yatırımlarının hayata geçirildiğini ifade etti. Konya'daki güneş enerjisi projesiyle Meclis'in elektrik ihtiyacının karşılanmasının hedeflendiğini aktaran Kurtulmuş, binaların yeşil dönüşüme uygun hale getirildiğini ve kağıtsız parlamento uygulamalarıyla milyonlarca sayfalık kağıt kullanımının önüne geçildiğini söyledi.

İklim değişikliğiyle mücadelede vakit kaybedilmemesi gerektiğini vurgulayan Kurtulmuş, "Eğer böylesine büyük tahribatlarla karşılaşmak istemiyorsak hemen şimdi, bugünden itibaren başlayarak sadece sözü değil, insanlığın işine yarayacak şekilde aksiyonu gerçekleştirmek durumundayız. Yoksa yarın gerçekten vakit çok geç olacak" ifadelerini kullandı.

Kurum: 'Hedefler yasaya dönüşmeli'

COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, konferansın ilk haftasında devlet ve hükümet başkanlarından iş dünyasına, bilim insanlarından gençlere kadar geniş katılımlı görüşmeler gerçekleştirildiğini belirtti.

İklim hedeflerinin somut adımlara dönüşmesi gerektiğini vurgulayan Kurum, "Çünkü bir iklim hedefinin gerçek karşılığı, sonunda bir ülkede çıkarılan kanunda, ayrılan bütçede, yapılan yatırımda, güçlendirilen şehirde görülür. İşte parlamentoların ağırlığı tam burada ortaya çıkıyor" dedi.

Türkiye'nin COP31 Başkanlığını diyalog, uzlaşı ve aksiyon ilkeleri üzerine kurduğunu hatırlatan Kurum, ülkelerin kalkınma düzeyleri, enerji sistemleri ve iklim risklerinin farklılık gösterdiğini ancak iklim mücadelesinin ortak sorumluluk gerektirdiğini söyledi.

Kurum, "Her ülkenin kendi şartı, kendi imkanı, kendi kalkınma yolu var. Fakat çocuklarımızın yaşayacağı dünya ortak, suyun güvenliği ortak, şehirlerimizin dayanıklılığı, gıdanın geleceği, afetler karşısında insan hayatını koruma sorumluluğumuz ortak" diye konuştu.

Yenilenebilir enerjide yüzde 63 seviyesi

Antalya'daki görüşmelerin konferans salonlarıyla sınırlı kalmaması gerektiğini belirten Kurum, hedeflerin projelere, finansmana, mevzuata ve günlük yaşama yansıyan sonuçlara dönüşmesini amaçladıklarını ifade etti.

Türkiye'nin 2021 yılında Paris Anlaşması'nı onayladığını, 2025 yılında ise ilk İklim Kanunu'nu kabul ettiğini hatırlatan Kurum, kanunla emisyon azaltımı, iklim değişikliğine uyum, emisyon ticaret sistemi, adil geçiş ve denetim süreçlerinin hukuki çerçeveye kavuşturulduğunu söyledi.

Yenilenebilir enerji kaynaklarının Türkiye'nin elektrik kurulu gücü içindeki payının yüzde 63'e ulaştığını açıklayan Kurum, Milli Enerji 2040 vizyonu kapsamında güneş ve rüzgar enerjisinde 175 gigavat kurulu güç hedeflendiğini belirtti.

Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat depremlerinin ardından 11 ilde yürütülen çalışmalara da değinen Kurum, 455 bin konut, köy evi ve iş yerinin tamamlandığını, iklim değişikliğine dayanıklı şehirlerin oluşturulmasında deprem bölgesinde edinilen tecrübelerden yararlanıldığını kaydetti.

'COP31'in gerçek sınavı sonra başlayacak'

COP31'in ardından parlamentoların önünde yeni sorumluluklar olacağını belirten Kurum, enerji yatırımları, su güvenliği, atık yönetimi, sanayinin dönüşümü ve iklim finansmanı alanlarında yasal düzenlemelerin önemine işaret etti.

Kurum, "Antalya'dan ayrıldıktan sonra bu konferansın gerçek sınavı başlayacak. Bir parlamenterin önüne bir süre sonra bir enerji kanunu gelecek. Bir bütçede iklim için ayrılan kaynak görüşülecek. Bir komisyonda su güvenliği konuşulacak. Bir başka ülkede yeni bir iklim yatırımı için hukuki düzenleme yapılacak. COP31'in gerçek karşılığını işte oralarda göreceğiz" dedi.

Parlamenterlere somut ve takip edilebilir hedefler belirleme çağrısı yapan Kurum, bir yıl sonra hangi kanunların ilerlediğinin, hangi yatırımların başladığının ve hangi şehirlerin daha dirençli hale geldiğinin değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Dİck: 'Bilim yol göstermeli'

PAB Başkanı Milton Dick ise iklim krizinin dünyanın bütün bölgelerini etkilediğini ancak ülkelerin bu etkileri aynı düzeyde yaşamadığını belirtti. Özellikle Pasifik'teki ada ülkelerinin yükselen deniz seviyeleri, aşırı hava olayları, su ve gıda güvenliği sorunlarıyla karşı karşıya olduğunu söyledi.

ABD'de tüm havalimanlarında uçuşlar durduruldu
ABD'de tüm havalimanlarında uçuşlar durduruldu
İçeriği Görüntüle

İklim değişikliğinin yalnızca hükümetlerin ve diplomatların değil, parlamentoların da sorumluluğunda olduğunu ifade eden Dick, milletvekillerinin bilimsel veriler doğrultusunda karar alması gerektiğini vurguladı.

Parlamentoların iklim politikalarını bilimsel kanıtlara dayandırması gerektiğini belirten Dick, kadınların, gençlerin, bilim insanlarının, özel sektörün ve sivil toplumun karar alma süreçlerine dahil edilmesini istedi.

Afrika ülkelerindeki çalışmaları anlattı

PAB'ın parlamentoların iklim değişikliğiyle mücadele kapasitesini artırmaya yönelik çalışmalarına değinen Dick, Gana, Zimbabve, Zambiya, Kenya ve Seyşeller'de yürütülen faaliyetlerden örnekler verdi.

Parlamenterlerin iklim mevzuatı, karbon piyasaları ve sürdürülebilir ekonomik politikalar konusundaki bilgi ve deneyimlerinin artırılmasının hedeflendiğini kaydeden Dick, bu çalışmaların iklim değişikliğinden daha fazla etkilenen ülkeler açısından önem taşıdığını dile getirdi.

COP31'in parlamentolar arası iş birliğini güçlendirmek için önemli bir fırsat olduğunu belirten Dick, temiz enerjiye geçişin hızlandırılması, iklim değişikliğine uyum kapasitesinin artırılması ve iklim finansmanının harekete geçirilmesi gerektiğini söyledi. Dick, toplantının başarısının konuşmalarla değil, ülkelerde hayata geçirilecek uygulamalarla ölçüleceğini ifade etti.

Kaynak: DHA