Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH), başlangıçta hafif belirtilerle ortaya çıkabildiği için çoğu zaman geç fark edilebiliyor. Özellikle merdiven çıkarken veya günlük aktiviteler sırasında yaşanan nefes darlığı, tekrarlayan öksürük ve balgam şikâyetleri hastalığın habercisi olabiliyor. Medical Park TEM Hastanesi Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Ali Ekinci, belirtilerin yaşlanmaya ya da sigara kullanımına bağlanarak göz ardı edilmesinin tanıyı geciktirebileceğini belirtti.

KOAH akciğerlerde kalıcı hasara neden olabiliyor

Akciğerlerdeki hava yollarının daralması ve akciğer dokusunun zarar görmesiyle ortaya çıkan KOAH, solunum kapasitesini olumsuz etkileyen ilerleyici bir hastalık olarak biliniyor. Hastalıkta kronik bronşit ve amfizem olmak üzere farklı mekanizmalarla hasar meydana gelebiliyor.

Kronik bronşitte hava yollarının duvarları iltihaplanarak kalınlaşırken balgam üretimi artıyor. Amfizemde ise hava keseciklerinin duvarları zarar görerek esnekliğini kaybediyor. Bu durum, özellikle nefes verme sırasında havanın akciğerlerde hapsolmasına ve hava alışverişinin azalmasına yol açabiliyor.

Merdiven çıkarken yaşanan nefes darlığına dikkat

KOAH'ın ilk dönemlerinde belirtiler hafif olabildiği için hastalık fark edilmeyebiliyor. Geçmeyen veya tekrarlayan öksürük, balgam çıkarma, hırıltı, göğüste sıkışma hissi ve hareket sırasında nefes darlığı hastalığın önemli işaretleri arasında bulunuyor.

Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Ali Ekinci, özellikle merdiven çıkarken veya günlük işleri yaparken nefes nefese kalmanın dikkate alınması gerektiğini vurgulayarak, "Geçmeyen veya tekrarlayan öksürük, balgam çıkarma, hırıltı, göğüste sıkışma hissi ve hareket sırasında nefes darlığı hastalığın belirtileri arasında yer alabiliyor. Özellikle merdiven çıkarken ya da günlük aktiviteler sırasında nefes nefese kalmak dikkate alınmalı. Bu şikâyetler yalnızca yaşlanmaya veya sigara kullanımına bağlanmamalı; tekrarlaması ya da giderek artması durumunda Göğüs Hastalıkları uzmanına başvurulmalı" dedi.

Dikkat! Sigara içmeyenler de risk altında!
Dikkat! Sigara içmeyenler de risk altında!
İçeriği Görüntüle

KOAH sadece sigara içenlerde görülmüyor

Sigara kullanımı KOAH'ın en önemli risk faktörlerinden biri olsa da hastalık yalnızca sigara içenlerde ortaya çıkmıyor. Pasif içicilik, iş ortamındaki toz, duman ve kimyasallar, hava kirliliği ve yetersiz havalandırılan alanlarda kullanılan yakıtların dumanı da hastalık riskini artırabiliyor.

Çocukluk döneminde akciğer gelişimini etkileyen durumlar ve genetik faktörler de KOAH'ın ortaya çıkmasında rol oynayabiliyor.

KOAH tanısında solunum fonksiyon testi kullanılıyor

Hastalığın teşhisinde kişinin şikâyetleri ve zararlı maddelere maruz kalma öyküsünün yanı sıra solunum fonksiyon testlerinden yararlanılıyor. Spirometri adı verilen test, hava akımındaki kısıtlanmayı değerlendirmeye ve KOAH tanısını doğrulamaya yardımcı oluyor.

Uzmanlar, uzun süreli öksürük, balgam, hırıltı veya efor sırasında nefes darlığı yaşayan, sigara ya da farklı zararlı maddelere maruz kalan kişilerin hekim değerlendirmesinden geçmesinin önemine dikkat çekiyor.

KOAH hastalarında alevlenme dönemleri görülebiliyor

KOAH'ta bazı dönemlerde belirtiler aniden şiddetlenebiliyor. Bu süreçte nefes darlığı ve öksürük artarken balgam miktarında veya renginde değişiklik yaşanabiliyor.

Solunum yolu enfeksiyonlarının yanı sıra soğuk hava, duman ve hava kirliliği de alevlenmeleri tetikleyebiliyor. Şikâyetlerin olağan seyrinden belirgin şekilde farklılaşması durumunda tıbbi değerlendirme alınması, ciddi nefes darlığında ise acil sağlık desteğine başvurulması gerekiyor.

Tedaviyle yaşam kalitesi artırılabiliyor

KOAH tamamen ortadan kaldırılabilen bir hastalık olmasa da uygun tedaviyle belirtilerin hafifletilmesi ve yaşam kalitesinin yükseltilmesi mümkün olabiliyor. Hastanın durumuna göre inhaler ilaçlar, solunum rehabilitasyonu ve gerekli görülen durumlarda oksijen tedavisi uygulanabiliyor.

Solunum rehabilitasyonu; egzersiz, nefes yönetimi ve hastalıkla baş etme eğitimini içeriyor. Oksijen tedavisi ise kandaki oksijen düzeyinin düşük olduğu ve hekim tarafından uygun bulunan hastalara öneriliyor.

Sigarayı bırakmak hastalığın ilerlemesini yavaşlatabiliyor

KOAH'tan korunmak ve hastalığın ilerlemesini yavaşlatmak için zararlı maddelere maruziyetin azaltılması büyük önem taşıyor. Sigaranın bırakılması ve pasif içicilikten uzak durulması bu süreçte en önemli adımlar arasında yer alıyor.

Bunun yanında hekim önerisiyle grip, pnömokok ve COVID-19 aşılarının planlanması, düzenli fiziksel aktivite ve dengeli beslenme de hastalığın yönetimine katkı sağlıyor. Özellikle kilo kaybı veya iştahsızlık yaşayan hastaların beslenme konusunda destek alması öneriliyor.

Kaynak: İHA