İzmir Katip Çelebi Üniversitesi (İKÇÜ) Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Dr. Mustafa Duman, 19-25 Eylül Dünya Şeker Tüketimine Dikkat Haftası kapsamında şeker tüketimine ilişkin uyarılarda bulundu.
Şeker tüketiminin tek başına zararlı bir alışkanlık olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Duman, tüketilen şekerin miktarı, sıklığı ve türünün önem taşıdığını ifade etti. Şeker içermediği düşünülen bazı ürünlerden de farkında olunmadan yüksek miktarda şeker alınabildiğini kaydeden Duman, paketli soslar, atıştırmalıklar, asitli ve şekerli içecekler ile aromalı kahvelerin önemli şeker kaynakları arasında bulunduğunu söyledi.
Meyve suyu yerine meyvenin kendisi
Şeker ihtiyacının öncelikle meyveden karşılanması gerektiğine dikkat çeken Dr. Duman, meyve suyu tüketiminin ise farklı sonuçlara yol açabildiğini belirtti.
İki portakalın peş peşe tüketilmesinin tokluk hissi nedeniyle zor olabileceğini, ancak meyve suyu şeklinde çok kısa sürede yüksek miktarda şeker alınabileceğini ifade eden Duman, "Meyveyi bütün olarak yediğimizde su, vitamin, mineral ve antioksidanların yanı sıra lif de alıyoruz.
Lif, şekerin emilimini yavaşlatarak kan şekerinin daha dengeli yükselmesini sağlıyor. Oysa meyve suyunu sıktığımızda o kadar şekeri lifinden arındırılmış olarak, tokluk hissi oluşmadan ve çok kısa sürede tüketmiş oluyoruz. Bu nedenle meyveyi tüm olarak tüketmek çok daha faydalıdır" dedi.
Bir kutu içecek günlük sınırı aşıyor
Dünya Sağlık Örgütü'nün günlük kalori ihtiyacının maksimum yüzde 5'inin şekerden gelmesini önerdiğini hatırlatan Duman, 2000 kalorilik beslenme düzeninde bu miktarın yaklaşık 25 grama, yani 6-7 çay kaşığı şekere karşılık geldiğini belirtti.
Kutu içeceklerdeki şeker miktarına da dikkat çeken Duman, "100 mililitrelik bir içecekte ortalama 10 gram şeker bulunuyor. Normal bir kutu içeceğin 330 mililitre olduğu düşünüldüğünde, bir kutuda ortalama 33 gram kadar şeker yer alıyor. Tek bir kutu asitli içecekle bile DSÖ'nün günlük şeker sınırını aşıyoruz. Şeker tüketimini tamamen hayatımızdan çıkarmak yerine sağlıklı, dengeli ve ölçülü biçimde yönetmeliyiz" diye konuştu.
İnsülin direncine çocuklukta dikkat
Bilinçsiz şeker tüketiminin çocukluk döneminden itibaren başladığını belirten Dr. Duman, çocukların damak zevkinin yetişkinler tarafından şekillendirildiğini söyledi.
Erken yaşta yüksek şeker içeren gıdalarla beslenen çocukların süt, yumurta ve yoğurt gibi besleyici ürünlere daha az yer ayırabildiğini ifade eden Duman, bunun yetişkinlik döneminde görülen hastalıklara zemin hazırladığını belirtti.
İleri yaşlarda ortaya çıkan Tip 2 diyabetin temelinin çocukluk çağındaki insülin direnciyle atıldığını aktaran Duman, aşırı şeker tüketiminin karaciğer yağlanması, hipertansiyon, kalp-damar hastalıkları ve kolesterol bozukluklarına yol açabileceği uyarısında bulundu.
Ürün etiketlerine dikkat
Market alışverişlerinde tüketicilerin daha bilinçli olması gerektiğini vurgulayan Duman, ürünlerin ambalajlarının ön yüzündeki ifadelere karşı dikkatli olunması gerektiğini söyledi.
Bir ürünün üzerinde "fit", "sağlıklı", "doğal" veya "meyveli" ifadelerinin bulunmasının şekersiz olduğu anlamına gelmediğini belirten Duman, vatandaşların ürünlerin arka kısmındaki içindekiler bölümünü de kontrol etmesi gerektiğini ifade etti.
Duman,
"Vatandaşlarımızın markete girdiklerinde ürünlerin sadece ön yüzüne değil, arka kısmındaki içindekiler etiketine de bakmayı öğrenmesi gerekiyor. İçindekiler kısmında glikoz şurubu, fruktoz şurubu, maltodekstrin, meyve suyu konsantresi gibi ibareler varsa, bu durum üründe ilave şeker olduğunu gösterir. Bilinçli ve sağlıklı tüketim bizim kendi elimizdedir." dedi.
