Nisan ayı enflasyon verisinin açıklanmasıyla birlikte Temmuz zammına yönelik hesaplamalar hız kazandı. SGK Uzmanı Murat Göktaş, mevcut veriler ışığında emekli ve memurlar için olası zam oranlarını değerlendirdi.
Nisan verileri sonrası gözler iki aya çevrildi
Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan nisan ayı enflasyonu yüzde 4,18 olarak gerçekleşti. Bu veriyle birlikte SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin dört aylık enflasyon farkı yüzde 14,64’e, memur ve memur emeklilerinin farkı ise yüzde 10,51’e ulaştı. Ancak Temmuz ayında yapılacak zam oranının kesinleşmesi için mayıs ve haziran ayı enflasyon verilerinin de açıklanması gerekiyor. Bu iki aylık veri, toplam artış oranının belirlenmesinde kritik rol oynayacak.
Zam hesaplamasında sistem farkı belirleyici oluyor
SGK Uzmanı Murat Göktaş, SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin doğrudan 6 aylık enflasyon oranında zam aldığını hatırlattı. Memur ve memur emeklileri için ise toplu sözleşme hükümleri devreye giriyor. Buna göre memurlar, toplu sözleşmede belirlenen zam oranı ile enflasyon farkını birlikte alıyor. Mevcut tabloda enflasyonun toplu sözleşme oranını aşacağı öngörüldüğü için memurların da ek fark alması bekleniyor.
Uzman tahmini: Emekli için yüzde 19-20 bandı
Göktaş, mevcut enflasyon verilerine göre en düşük senaryoda dahi SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin yüzde 19-20 aralığında bir zam alabileceğini ifade etti. Memur ve memur emeklileri için ise bu oranın yüzde 15-16 seviyelerinde oluşabileceğini belirtti. Bu tahminlerin, önümüzdeki iki ayda açıklanacak enflasyon verilerine bağlı olarak değişebileceği vurgulandı.
Küresel gelişmeler enflasyonu etkileyebilir
Enflasyonun yalnızca iç ekonomik dinamiklerle sınırlı olmadığını belirten Göktaş, enerji fiyatları ve küresel tedarik zincirindeki gelişmelerin de belirleyici olduğunu söyledi. Uluslararası gelişmelerin seyrine bağlı olarak enflasyonun yön değiştirebileceği ve bunun doğrudan maaş zamlarına yansıyacağı ifade edildi.
Zam farkı tartışması yeniden gündemde
Emekli ve memur zamları arasındaki farkın dönemsel olarak değiştiğini hatırlatan Göktaş, bazı dönemlerde memurların, bazı dönemlerde ise SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin daha yüksek artış alabildiğini belirtti. Bu durumun kamuoyunda eleştirilere yol açtığını söyleyen uzman, ilerleyen süreçte zam oranlarının eşitlenmesine yönelik bir düzenleme ihtimalinin konuşulduğunu dile getirdi.
En düşük emekli maaşı için yasal belirsizlik
Yaklaşık 3 ila 3,5 milyon kişinin en düşük emekli maaşı aldığına dikkat çeken Göktaş, bu maaşların artırılmasının yasal zorunluluk kapsamında olmadığını ifade etti. Mevcut düzenlemeye göre yalnızca kök aylıklar enflasyon oranında artırılıyor. En düşük maaşın aynı oranda yükseltilmesi ise hükümetin kararına bağlı bulunuyor. Yasal düzenleme yapılmaması durumunda bazı emeklilerin zamdan fiilen yararlanamayabileceği belirtiliyor.
Türkiye’de emekli ve memur maaş artışları, yılda iki kez açıklanan enflasyon verileri ve toplu sözleşme hükümleri doğrultusunda belirleniyor. SSK ve Bağ-Kur emeklileri doğrudan enflasyon oranında artış alırken, memurlar için toplu sözleşme ve enflasyon farkı birlikte hesaplanıyor. Bu sistem farklılığı, dönemsel zam oranlarında ayrışmaya neden olabiliyor.
Mevcut veriler, Temmuz ayında emekli ve memur maaşlarında belirgin bir artış olacağına işaret ediyor. Ancak kesin oranlar, mayıs ve haziran enflasyon verilerinin açıklanmasının ardından netleşecek. Zam oranlarının yanı sıra en düşük emekli maaşına yönelik olası düzenlemeler de önümüzdeki süreçte yakından takip edilecek başlıklar arasında yer alıyor.
