Sanayi tarihçisi Rıdvan Şükür, Sümerbank Nazilli Basma Fabrikası’nın 23 Ağustos 1935’te atılan temeliyle Nazilli’de yeni bir dönemin başladığını belirtti.
Nazilli’de sanayi dönemi başladı
Sanayi tarihçisi Rıdvan Şükür, Nazilli ve çevresinin sanayiyle tanışmasında önemli rol oynayan Sümerbank Nazilli Basma Fabrikası’nın temelinin 91 yıl önce, 23 Ağustos 1935 tarihinde atıldığını söyledi.
Dönemin Ekonomi Bakanı Celal Bayar tarafından temeli atılan fabrikanın, Nazilli’nin ekonomik, sosyal ve kültürel yaşamında önemli değişimlere yol açtığını belirten Şükür, tesisin Türkiye’nin tekstil ihtiyacının karşılanmasına da katkı sunduğunu ifade etti.
Fabrika yalnızca üretim alanı olmadı
Nazilli Basma Fabrikası’nın bölgeye sanayi yatırımının yanı sıra yeni bir yaşam kültürü ve refah getirdiğini dile getiren Şükür, işçi ve memur lojmanları, sosyal tesisler ve farklı imkânlarıyla fabrikanın kent yaşamında önemli bir yer edindiğini vurguladı.
Fabrikada üretilen basmaların Türkiye’nin tekstil ihtiyacının karşılanmasına katkı sağladığını belirten Şükür, tesisin ithalatın azaltılmasında da önemli rol oynadığını söyledi.
Türk ve Sovyet mühendisler görev aldı
Fabrikanın kuruluş sürecinde Türk işçi ve mühendislerin yanı sıra yaklaşık 120 Sovyet montör ve mühendisin görev yaptığını aktaran Şükür, farklı ülkelerden gelen teknik bilgi ve deneyimin kuruluş sürecinde bir araya geldiğine dikkat çekti.
Şükür, Nazilli Basma Fabrikası’nın Mustafa Kemal Atatürk’ün “Sosyal Fabrika” anlayışının önemli örneklerinden biri olduğunu ifade etti. Bu anlayış kapsamında sanayi kuruluşlarının yalnızca üretim yapan tesisler değil, çalışanların sosyal yaşamını da destekleyen kurumlar olması hedefleniyordu.
597 sayfalık kitapla tarihe ışık tutuyor
Rıdvan Şükür, Nazilli Basma Fabrikası’nın üretim hayatını konu alan 597 sayfalık kitabıyla fabrikanın geçmişini gelecek kuşaklara aktarmayı amaçladığını söyledi.
Çalışmasında fabrikanın temel atma töreninden kuruluş ve üretim dönemine, sosyal yaşamından kapanış sürecine kadar uzanan tarihsel dönemi ele aldığını belirten Şükür, kitabın Nazilli ve çevresinin sanayi geçmişinin belgelenmesine katkı sağlamasını hedeflediğini ifade etti.
Nazilli Basma Fabrikası’nın yalnızca bir tekstil fabrikası olmadığını vurgulayan Şükür, tesisin bölgenin ekonomik ve sosyal gelişiminde bıraktığı izlerin bugün de önemini koruduğunu söyledi.
