TBMM Genel Kurulu'nda, 'Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi' kabul edilerek yasalaştı.
Meclis Başkanvekili Celal Adan başkanlığında gerçekleştirilen Genel Kurul'da, gündem dışı konuşmalar ve grup önerilerinin ardından teklif görüşülerek oylamaya sunuldu. Yapılan görüşmeler sonucunda teklif kabul edilerek kanunlaştı.
Öğretim üyelerine yönelik yeni düzenlemeler
Yeni düzenlemeye göre, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) kararıyla emeklilik yaş haddini dolduran akademisyenler, 75 yaşını aşmamak kaydıyla emeklilik veya yaşlılık aylığı bağlanıncaya kadar ikişer yıllık sözleşmelerle görev yapabilecek. Sözleşmeli öğretim üyesi sayısının bölüm, program veya üniversite bazında sınırlandırılmasına YÖK karar verecek. Sözleşmesi uzatılan akademisyenlerin mevcut özlük hakları korunacak.
Türk Cumhuriyetleri ve akraba topluluklardaki üniversitelerden davet alan öğretim üyeleri ise en fazla 3 yıl süreyle özlük haklarını koruyarak Milli Eğitim Bakanlığı tarafından izinli sayılacak. Bu süre, uluslararası anlaşmalar ve üniversiteler arası protokoller kapsamında 5 yıla kadar uzatılabilecek.
Son sınıf öğrencilerine ek sınav hakkı
Kanunla birlikte öğrenim süresini tamamlayan ve mezuniyet aşamasında bulunan öğrencilere önemli bir hak tanındı. İntörnlük eğitimi hariç son sınıfta bulunan öğrencilere, başarısız oldukları veya alamadıkları teorik ve uygulamalı dersler için iki ek sınav ya da tekrar hakkı verilecek.
Teorik veya uygulamalı derslerini başarıyla tamamlamasına rağmen uygulamalı eğitime başlayamayan ya da başarısız olan öğrenciler de eğitimlerini tamamlama imkanına kavuşacak. Ara sınıf öğrencileri ise bu düzenleme kapsamındaki ek sınav hakkından yararlanamayacak.
Akademik usulsüzlüklere ağır yaptırımlar
Yasayla, ücret karşılığı ya da ücretsiz şekilde hazırlanan yayın ve akademik çalışmaları atama, yükselme, unvan veya derece kazanımında kullananlar ile bu çalışmaları başkaları adına hazırlayan ya da aracılık eden kişiler hakkında meslekten çıkarma cezası uygulanacak.
Bunun yanında ücretli veya ücretsiz olarak başkalarına yazdırılan tez, makale, kitap veya projelerle akademik unvan ya da diploma alan kişilerin bu unvanları geri alınacak ve üniversite öğretim mesleğinden çıkarılacak. Bu kapsamda çalışma hazırlayanlar, hazırlatanlar ve aracılık edenler hakkında da adli para cezaları uygulanacak.
Üniversitelerin açılış ve kapanış süreçleri değişiyor
Yeni düzenlemeyle devlet ve vakıf ayrımı yapılmaksızın kanunla kurulan yükseköğretim kurumları eğitim ve öğretim faaliyetlerine YÖK kararıyla başlayabilecek.
Faaliyete geçen fakülte, enstitü ve yüksekokullar sonradan ortaya çıkan gerekçeler doğrultusunda Cumhurbaşkanı kararıyla kapatılabilecek. Konservatuvar, meslek yüksekokulu ile uygulama ve araştırma merkezlerinin kapatılmasına ise YÖK karar verecek.
Teknoloji transfer ofislerine yeni yetkiler
Kanun kapsamında yükseköğretim kurumlarının teknoloji transfer ofislerine ilişkin yeni düzenlemeler de getirildi. Üniversiteler ortak teknoloji transfer ofisi kurabilecek, bu ofisler buluşların ticarileştirilmesi amacıyla yatırım yapabilecek ve kamu ile özel sektör şirketleriyle ortaklık kurabilecek.
Elde edilen gelirlerin belirli bölümü yükseköğretim kurumlarının döner sermayesine aktarılırken, en az üçte biri buluş sahibine ödenecek.
Yurt dışında yerleşke kurulabilecek
Düzenlemeyle Türkiye'deki devlet üniversitelerine Cumhurbaşkanı kararıyla yurt dışında yerleşke, akademik birim, program ve gerekli diğer tesisleri kurma imkanı tanındı.
Bu kapsamda görev yapacak akademik ve idari personelin görevlendirilmesi ile çalışma usullerine ilişkin esaslar Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenecek.
Mevzuata aykırı eğitim kurumlarına hapis cezası
Kanuna göre, yurt dışındaki bir eğitim kurumu adına Türkiye'de mevzuata aykırı şekilde eğitim kurumu açan ve işleten kişiler 2 yıldan 4 yıla kadar hapis cezasıyla karşı karşıya kalacak.
Bu kurumların tanıtımını yapanlara ise 1 yıldan 3 yıla kadar hapis ve 50 günden 500 güne kadar adli para cezası uygulanacak. Sahte diploma, mezuniyet belgesi veya sertifika düzenleyenler hakkında ise Türk Ceza Kanunu'nun resmi belgede sahtecilik hükümleri uygulanacak.
Öğrenci affı yürürlüğe girdi
Kanunun en dikkat çeken düzenlemelerinden biri öğrenci affı oldu. Buna göre hazırlık sınıfı, ön lisans, lisans, lisans tamamlama ve lisansüstü programlarda eğitim görürken çeşitli nedenlerle üniversiteyle ilişiği kesilen öğrenciler yeniden öğrenim hakkı elde edecek.
Daha önceki af düzenlemelerinden yararlanmamış olmak şartıyla öğrenciler, kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren 4 ay içinde ilişiklerinin kesildiği veya kayıt hakkı kazandıkları üniversitelere başvurarak eğitimlerine devam edebilecek. Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte askerlik görevini yapanlar ise terhislerini takip eden 2 ay içinde başvurmaları halinde bu haktan yararlanabilecek.
