Ayazma nedir?
Hristiyanlıkta kutsal sayılan su kaynaklarının bulunduğu yerlere “ayazma” denir. Tire Derekahve Ayazma Çeşmesi, bu geleneğin Türkiye’deki en nadide örneklerinden biridir.
Altı kilise üstü Camii olan yapının tarihçesi
Derekahve Ayazması, Tire’de bulunan ve kökeni Bizans dönemine uzanan tarihî bir yapıdır. Burası 1922’ye kadar Rum Ortodoks toplumu tarafından özellikle vaftiz ve isim verme törenleri için kullanılan, Azize Meryem’e adanmış önemli bir mabettir. Hz. Meryem'in, birinci yüzyılda Bülbül Dağı’na yerleşmeden önce iki yıl süreyle Tire'de Derekahve Mahallesi'nde kaldığı öne sürülmektedir.
Ayazama, kareye yakın dikdörtgen tabanlı planı, dekoratif tuğla kullanımı, taş işçiliği, kemerli yapısı ve doğal çevresiyle dikkat çeken bir yapıdır. 2016 yılında, Aziz Vukolos Yortusu için İzmir'de bulunan Fener Rum Ortodoks Patriği Bartholomeos, İzmir Ortodoks Cemaati Aya Fotini Kilisesi yetkilileri ile birlikte ziyaret etmiş ve ayazmada yıllar sonra ilk kez ayin düzenlenmiştir.
Yapının üstünde bulunan mescidin banisi Dülgerzade Şemseddin Ahmet Bey’dir. Camii bugüne kadar pek çok kez tadilata girmiştir. Evliya Çelebi, camii için haremi ve son cemaat yerinin kubbeli ve kurşun kaplamalı olduğunu yazmıştır. Günümüzde camii kullanılamayacak kadar harap olmuştur.
Gündönümünde oluşan haç gölgesi
Ayazmanın en dikkat çeken özelliklerinden biri gündönümünde kapı ve pencereler açıldığında içeriye süzülen ışığın iç mekânda haç şeklini oluşturmasıdır.
Tarihî yapıya ziyaretçilerin ilgisi
Dinler arası hoşgörünün ülkemizdeki en önemli örneklerinden olan yapı, her yıl pek çok turistin uğrak yeri oluyor. Yolunuz Tire’ye düşerse bu eşsiz yapıyı ziyaret edebilirsiniz.
Azra Uysal- Merve Gülümser
