Türkiye’de tütünle mücadelede "radikal" bir döneme giriliyor. AK Parti tarafından hazırlanan ve Cumhurbaşkanı Erdoğan’a sunulması beklenen yeni yasa taslağı, sigara kullanımını ve satışını imkansız hale getirmeyi hedefliyor. 41 maddelik taslakta, cezaların 100 kat artırılmasından nakit ödeme yasağına, Japonya modelinden 2040 yılındaki tam yasak takvimine kadar kritik düzenlemeler yer alıyor.
Nakit ödeme kalkıyor, kimlikli satış geliyor
Yeni düzenlemeyle birlikte sigara satışında nakit para kullanımı tamamen sona erecek. Takip edilebilirliği artırmak amacıyla satışlar sadece banka kartı veya dijital yöntemlerle yapılacak. Ayrıca Sağlık Bakan Yardımcısı Şuayip Birinci'nin işaret ettiği "Japonya Modeli" ile sigara satışlarında kimlik doğrulaması zorunlu hale getirilecek. Bu sayede 18 yaş altı gençlerin tütün ürünlerine erişiminin dijital olarak engellenmesi hedefleniyor.
Cezalar 100 kat artacak
Taslakta yer alan en dikkat çekici maddelerden biri de cezai yaptırımlar. 2026 yılı itibarıyla yasaklı alanlarda sigara içenlere ve kuralları ihlal eden işletmelere kesilen cezaların 100 katına kadar artırılması öngörülüyor. Özellikle çocuklara sigara satan şahıslar için 6 aydan 1 yıla kadar hapis cezası gündemdeyken, kural ihlali yapan işletmelerin satış belgeleri kalıcı olarak iptal edilebilecek.
Restoran ve kafelerde yeni dönem
Yeme-içme sektörünü yakından ilgilendiren maddeye göre; işletmelerin açık alanlarında sigara içilmesi tamamen yasaklanacak. Sadece toplam alanın yüzde 10'unu geçmeyecek şekilde "özel tüketim alanları" oluşturulabilecek. Ancak bu alanlara çocukların girmesi yasak olacak ve bu bölümlerde hiçbir şekilde yiyecek-içecek servisi ya da garson hizmeti verilmeyecek.
Nihai hedef: 1 Ocak 2040
Hükümetin tütünle mücadele takviminde "oyunun sonu" (endgame) stratejisi uygulanıyor. Taslakta yer alan takvime göre, 1 Ocak 2040 tarihinden itibaren Türkiye'de elektronik sigara, ısıtılmış tütün ürünleri ve geleneksel sigaralar dahil tüm ürünlerin üretimi ve satışı tamamen yasaklanacak.
