Doğu Afrika ülkesi Somali, 1991 yılında Siad Barre hükümetinin çöküşüyle başlayan iç savaşın ardından kaybettiği parasal egemenliğini yeniden kazanmaya hazırlanıyor. Ülkede Merkez Bankası’nın işlevsiz hale gelmesiyle duran banknot basımının yeniden başlatılması için hazırlıklarda son aşamaya gelindi.
İç savaş döneminde yeni banknot basımının tamamen durması, piyasadaki yerel para biriminin yerini sahte banknotlara, cep telefonu üzerinden gerçekleştirilen mobil ödemelere ve ağırlıklı olarak ABD dolarına bırakmasına neden oldu.
Uzun yıllar boyunca uluslararası yardımlar, BM harcamaları ve yurt dışındaki Somalililerin gönderdiği dövizlerle fiilen dolarlaşan ülkede, Somali şilininin yeniden tedavüle sokulması için çalışmalar sürüyor.
Para sisteminde hazırlıklar tamamlanıyor
Somali Merkez Bankası ile parlamentonun ortak yürüttüğü çalışmalarda Para Kurulu düzenlemeleri gözden geçiriliyor. Rezerv yönetimi ve döviz işlemlerine ilişkin hukuki altyapının da tamamlanmasıyla birlikte ülkenin kendi para birimine dönüşü için önemli bir aşamaya gelindi.
Atılacak adım, piyasadaki eski ve yıpranmış banknotların tüccarlar tarafından kabul edilmemesi nedeniyle yaşanan nakit krizinin ortasında geliyor. Kullanımdaki paraların zımba veya lastiklerle bir arada tutulmaya çalışılması, ülkedeki nakit sıkıntısının boyutunu ortaya koyuyor.
Somaliland da kendi şilinini kullanıyor
Somali’deki parçalanmış para sisteminin bir diğer boyutunu Somaliland bölgesi oluşturuyor. Bölge, 1994 yılında kendi şilinini basmaya başlamıştı
Bu durum, ülkedeki para sisteminin yıllar içerisinde nasıl parçalı bir yapıya dönüştüğünü gösteren unsurlardan biri olarak öne çıkıyor.
ABD ile ilişkiler gerilirken yeni para hamlesi
Somali’nin para reformu, ülkenin güvenlik ve dış politika baskılarıyla karşı karşıya olduğu bir dönemde gerçekleştiriliyor.
ABD yönetimi, ülkede terörle mücadele eden Afrika Birliği misyonuna sağladığı BM lojistik desteğini kesme kararı alırken, ABD’de yaşayan binlerce Somalilinin Geçici Koruma Statüsü de sona erdirildi.
Dış yardım ve güvenlik desteğinin azaldığı, El-Şebab tehdidinin sürdüğü süreçte Somali, kendi para birimini yeniden basarak iç kurumlarını güçlendirmeyi ve ekonomide kamu güvenini yeniden inşa etmeyi hedefliyor.
