Sonbahar mevsimi, serin havaların yanı sıra alerjisi olan kişiler için bazı sağlık sorunlarını da beraberinde getirebiliyor. Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Gülay Kaplan, bu dönemde yabani ot polenleri, küf mantarları ve ev tozu akarları nedeniyle alerjik yakınmaların artabileceğine dikkat çekti.
Sonbaharda polen ve küf maruziyeti artabiliyor
Sonbahar aylarında havaların serinlemesi, rüzgâr ve rutubet gibi iklim koşullarının alerjenlerin yayılımını etkileyebildiğini belirten Kaplan, polenlerin rüzgârla uzak bölgelere taşınabildiğini söyledi. Yaz sonu ve sonbaharda bazı yabani ot polenlerinin atmosferde yoğunlaşabildiğini ifade eden Kaplan, yağmurlarla toprağa düşen polenlerin kuru yaprakların altında uzun süre kalabildiğini aktardı.
Kaplan, yürüyüş ve rüzgâr nedeniyle bu polenlerin yeniden havaya karışarak solunum yoluyla alınabileceğini belirtti.
"Havaların serinlemesiyle beraber rüzgâr ve rutubet bu dönemde yaşanan iklim değişikliğinin önemli özelliklerindendir. Polenler, rüzgârlar ile çok uzak bölgelerden taşınabilir. Yaz sonu ve sonbaharda bazı yabani ot polenleri atmosferde yoğundur. Yağmurlarla toprağa düşen polenler kuru yapraklar altında uzun süre kalabilirler. Yürüyüşler ve rüzgârlar ile bu polenler havaya karışıp solunum yolu ile alındığında bazı hastalıklara sebep olabilir"
Rutubet, akar ve küf oluşumunu destekliyor
Rutubetin küf mantarlarının üremesi için uygun ortam oluşturabildiğine dikkat çeken Kaplan, doğada toprakta ve çürümüş bitki artıklarının üzerinde bulunan mantar sporlarına bahçe işleri veya yürüyüş sırasında maruz kalınabileceğini söyledi. Bu sporların rüzgârla uzak bölgelere taşınabildiğini belirtti.
Rutubet artışının yalnızca dış ortamda değil, ev, okul ve işyerleri gibi yaşam alanlarında da akar ve küf oluşumuna uygun şartlar oluşturabildiğini ifade eden Kaplan, bu alerjenlerin duyarlı kişilerde alerjik rinit ve astım alevlenmelerine yol açabileceğini kaydetti.
"Yine doğada toprakta, çürümüş bitki artıkları üzerinde büyüyen mantar sporlarına bahçe işleri ile uğraşırken, bu alanlarda yürüyüş yaparken maruz kalabilirsiniz. Bu mantar sporları yine rüzgâr ile uzak bölgelere taşınabilir. Rutubetin artması sadece doğada değil, aynı zamanda iç ortamlarda, yaşam alanlarımızda da akar (mite) ve küf oluşumu için de uygun şartlar oluşturmaktadır. Evimizde, okullarda ya da işyerlerimizde akar ve küf oluşumuna bağlı olarak yaz aylarından sonra bu alerjenlere bağlı olarak sorunlarımız ortaya çıkmaya başlayacaktır. Bunların sonucunda duyarlı kişiler alerjik rinit ve astım hastalıklarında alevlenme yaşayabilirler"
Alerjenlerden korunmak için neler yapılabilir?
Polen veya küf mantarlarına karşı alerjisi bulunan kişilerin dış ortam aktivitelerini planlaması gerektiğini belirten Kaplan, özellikle sabah saatlerinde ve rüzgârlı havalarda zorunlu olmadıkça dışarı çıkılmamasını önerdi. Sportif faaliyetlerde kapalı alanların tercih edilmesinin de korunma açısından önem taşıdığını söyledi.
Polen ve mantar sporlarının yaşam alanlarına girişini azaltmak için pencerelerin kapalı tutulması, eve gelindiğinde giysilerin değiştirilmesi ve duş alınması gerektiğini belirten Kaplan, özellikle ormanlık alanlarda bitkisel artıklar üzerinde bulunabilen mantar sporlarına karşı dikkatli olunması gerektiğini ifade etti.
"Özellikle sabah saatlerinde, rüzgarlı havalarda zorunlu değilse dışarı çıkmaması, sportif faaliyetler için kapalı alanları tercih etmeleri alerjenlerden korunma için önemlidir. Yaşanılan ortamlarda polen ya da mantar sporlarının içeri girmesini önlemek için pencerelerin kapalı olması ve eve gelindiğinde giysilerin değiştirilerek duş alınması üzerimize yapışan alerjenlerden temizlenmek amacıyla yapılması iyi olabilir. Özellikle ormanlık alanlarda bitkisel artıklarda mantar sporları bulunduğundan buralardaki aktivitelerden kaçınılması gerekir. İç ortam alerjenlerinden olan akarlar (mite) ve mantar sporları (küf), sonbahar aylarında rutubetin artması ile tekrar sorun olmaya başlayacaktır"
Evlerde rutubet kontrolü önem taşıyor
Ev ortamının akarların yaşayamayacağı şekilde düzenlenmesi gerektiğini belirten Kaplan, özellikle banyo ve mutfak gibi alanlarda daha sık görülen küf mantarlarının dikkatle temizlenmesi gerektiğini söyledi. Bu önlemlerin etkili olabilmesi için rutubetin azaltılmasının önemine de değinen Kaplan, havalandırma sistemlerinin bakımının düzenli yapılması gerektiğini vurguladı.
"Bu önlemlerin etkili olması için rutubetin azaltılması da son derece önemlidir. Havalandırma sistemlerinin de bu açıdan büyük risk oluşturduğu unutulmamalı ve bu cihazların bakımları düzenli olarak yapılmalıdır. Bahar alerjisine bağlı yakınmalar kişiden kişiye farklılıklar gösterebilir. Birçok kişide burun akıntısı, tıkanıklığı, burun içinde kaşıntı, arka arkaya hapşırıklar, geniz akıntısı, gözlerde kaşınma, kızarma, batma, gözaltlarında torbalanma ve morarma, boğazda ağrı, kaşıntı ve ses kısıklığı, kulaklarda doluluk ve kaşıntı olabilir"
