TBMM Genel Kurulu, Meclis Başkan Vekili Celal Adan başkanlığında toplandı. Genel Kurul çalışmalarında, kamuoyunda ‘çerçeve yasa’ olarak bilinen ‘Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi’nin tümü üzerindeki görüşmelere geçildi.
Genel Kurul’da Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu, AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Parti Sözcüsü Ömer Çelik ile AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler de yer aldı.
İYİ Partili milletvekilleri Genel Kurul’a Türk bayraklı atkılar ve dövizlerle gelirken, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli ile İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat
Dervişoğlu’nun tokalaşmadığı görüldü.
Milletvekillerine verilen 1’er dakikalık sözlerin ve grup başkan vekillerinin gündeme ilişkin değerlendirmelerinin ardından siyasi partilerin TBMM Başkanlığı’na sunduğu önergeler görüşüldü.
AK Parti’nin TBMM’nin çalışma takvimine ilişkin önergesi kabul edildi. Buna göre Genel Kurul çalışmaları, kanun teklifinin tamamlanmaması halinde 12 Ağustos Çarşamba gününe kadar sürecek. Teklifin kabul edilerek kanunlaşmasının ardından Meclis, 1 Ekim’e kadar çalışmalarına ara verecek.
Arıkan: “Bu sürece destek veriyoruz”
Teklifin tümü üzerine görüşmelerde Saadet Partisi Genel Başkanı Mahmut Arıkan, ‘Terörsüz Türkiye’ sürecine ilişkin kaygı ve beklentilerini daha önce hem muhataplarıyla hem de milletle paylaştıklarını söyledi.
Arıkan, sürece ilişkin çekincelerinin bulunduğunu belirterek şöyle konuştu:
“Elbette kaygılarımız var, elbette çekincelerimiz var, dikkatle takip ettiğimiz hususlar var. Bunları söylemekten, yanlış gördüğümüz noktaları ifade etmekten vazgeçmeyeceğiz; ancak kaygılarımızın bizi yeniden kutuplaşma ve çatışma siyasetine sürüklemesine de izin vermeyeceğiz. Bu nedenle, toplumsal dayanışmayı, kardeşliği, hukuku, millet iradesini ve ortak geleceği güçlendirecek bir anlayışla bu sürece destek veriyoruz. Bu destek herhangi bir siyasi aktöre koşulsuz bir destek değildir, iktidarın bütün uygulamalarına verilmiş bir onay da değildir, kanun teklifinin her maddesi bir kefalet de değildir. Bizim desteğimiz Türkiye'nin meselelerini Türkiye'nin iradesiyle çözebilme çabasınadır”
Dervişoğlu: “Biz, ‘Hayır’ diyeceğiz”
İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu ise kanun teklifinin milletvekillerinden ve milletten gizlendiğini savundu. Teklif metninde şehitlerin hatırası, gazilerin hukuku ve terör mağdurlarının adalet beklentisinin bulunmadığını ifade eden Dervişoğlu, şöyle konuştu:
“Bu Gazi Meclis, milletin helal oylarıyla kurulmuş, milli egemenliğin tecelligahıdır. Kapalı kapılar ardında şekillenen bir mutabakat Meclis’in iradesiymiş gibi önümüze getirilemez. Hepimiz, bu çatı altında, Türk milletinin huzurunda bir yemin ettik; devletin varlığını, vatanın ve milletin bölünmez bütünlüğünü koruyacağımıza dair ve üstelik de namusumuz üzerine ant içtik. Bu kürsüde, sizler de okudunuz onu o yüzden sormak zorundayım. O yemini ettikten sonra hiç mi, 'Yeminimin gereğini yapabilecek miyim' diye dertlenmediniz? Bu teklifin altına imza atarken, komisyonda 'evet' oyu verirken, bir kez olsun o yemin hiç mi aklınıza gelmedi? Peki, bugün burada, o yemini bile bile çiğneyecek misiniz? Bu teklife 'evet' mi diyeceksiniz? Biz, 'Hayır' diyeceğiz. Tarihin doğru yerinde duracağız. Milletimizin huzurunda namusumuz ve şerefimiz üzerine ettiğimiz yeminimize sadık kalacağız”
CHP: “Evet oyu vereceğiz”
CHP Kars Milletvekili İnan Akgün Alp, partisinin Kürt sorununun barışçıl yöntemlerle çözülmesine yönelik tarihsel tutarlılık içerisinde destek verdiğini belirtti.
Alp,
“Silahlar susarsa kardeşlik güçlenir, kardeşlik güçlenirse Türkiye güçlenir, Türkiye güçlenirse milletimiz kazanır. Bu topraklar ayrılığın değil birliğin, düşmanlığın değil kardeşliğin yurdudur. Bu yasada bir teslimiyet veya mağlubiyet yoktur. Barış, onurlu bir barıştır. Herkes kazanacaktır, halkımız müsterih olsun Türkiye kazanacaktır. CHP olarak teklife 'evet' oyu vereceğiz” dedi.
MHP: “Teklif af düzenlemesi değil”
MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız, teklifin mahkumiyet hükümlerini ortadan kaldıran veya ceza sorumluluğunu sona erdiren bir düzenleme olmadığını ifade etti.
Yıldız,
“Teklif, mahkumiyet hükümlerini ortadan kaldıran, suçların hukuki niteliğini değiştiren veya ceza sorumluluğunu sona erdiren bir düzenleme niteliğinde değildir. Bazı arkadaşlarımız maalesef kanunun gerekçesini ve lafzını okumadan, metnini okumadan bunun bir af olduğunu iddia edecek kadar gerçekten uzağa düşmektedir. Devam eden soruşturma ve kovuşturma süreçleri ile kesinleşmiş mahkumiyet hükümleri bütün sonuçlarıyla varlığını korumakta; suçun vasfına, mahkumiyet kararına veya ceza sorumluluğuna ilişkin herhangi bir değişiklik öngörülmemektedir. Yani bir meseleyi anlatırken ya öğreneceksiniz ya da danışacaksınız. Ancak Sayın Cumhurbaşkanıyla, Cumhur İttifakı'yla ihtilafı olan insanlardan görüş alırsanız açığa düşersiniz. Kanun teklifinin nitelikli çoğunlukla kabul edileceğini bekliyorum” diye konuştu.
Bakırhan: “Bu bir al-ver meselesi değil”
DEM Parti Eş Genel Başkanı Tuncer Bakırhan ise düzenlemenin Kürtleri hukuka dahil etmenin ilk adımı olduğunu savundu.
Bakırhan,
“100 yıl önce Kürtler hukuk dışına itildi. Bu kök yasa Kürtleri hukuka dahil etmenin ilk adımıdır. Bu kanun teklifiyle beraberliğimizi ve geleceğimizi güçlendirecek önemli bir adım atıyoruz, güçlü bir başlangıç yapıyoruz. 27 Şubat 2025 tarihinde yaptığı barış ve demokratik toplum çağrısıyla bu başlangıca imkan sağlayan Öcalan'ın bu kurucu rolünün altını önemle çizmek istiyorum. Kendisinin çözümden yana çabalarının ön yargılarla değil hakkaniyetle görülmesi gerekir. Özellikle Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan, Meclis Başkanı Sayın Numan Kurtulmuş, MHP Genel Başkanı Sayın Devlet Bahçeli'nin süreçteki kurucu rolünün de hakkını veriyoruz. Bugün görüştüğümüz bu yasa bir ayrıcalık üreten yasa değildir, çatışma çözümünün ilk adımıdır. Bu bir al ver meselesi değil; bu, tarihsel ilişkimizi düzeltme ve doğru bir buluşmayı gerçekleştirmenin adımıdır. Bu yasa ve süreç taviz değildir, yenme ve yenilme hiç değildir. Bu sürecin tek bir kazananı var, o da tüm Türkiye, 86 milyon yurttaşımızdır” dedi.
