Maltepe Ersoy Hastanesi Deri ve Zührevi Hastalıklar Uzmanı Uz. Dr. Hasan Tak, tıp dilinde “onikomikoz” olarak adlandırılan tırnak mantarı ve tedavi yöntemleri hakkında bilgi verdi. Dermatofitler, mayalar veya küf mantarlarının tırnak dokusuna yerleşmesiyle oluşan enfeksiyonun en sık ayak tırnaklarında görüldüğünü belirten Tak, el tırnaklarının da hastalıktan etkilenebildiğini söyledi.
Tırnak mantarının tırnaklarda kalınlaşma, renk değişikliği ve şekil bozukluğuna neden olabildiğini ifade eden Tak, sararma, beyazlaşma veya kahverengileşme, yüzeyde pürüzlenme, kırılma ve parçalanmanın da hastalığın belirtileri arasında yer aldığını kaydetti. Tırnağın yatağından ayrılması, kötü koku ve ileri vakalarda ağrı da görülebileceğini aktardı.
Nemli ortamlar riski artırıyor
Ortak kullanılan havuzlar ve spor salonları, ayakların uzun süre nemli kalması, dar ve havasız ayakkabılar ile aşırı terleme, tırnak mantarı açısından risk oluşturuyor. Tak, diyabet, dolaşım bozuklukları, bağışıklık sisteminin zayıflaması ve ileri yaşın da hastalığa yakalanma riskini artırabileceğini belirtti.
Tedavi enfeksiyonun durumuna göre planlanıyor
Tırnak mantarının çoğunlukla kendiliğinden düzelmediğine dikkat çeken Tak, “Tedavi edilmediğinde yıllarca devam edebilir ve diğer tırnaklara yayılabilir” dedi.
Tedavi yönteminin enfeksiyonun yaygınlığı ve şiddetine göre belirlendiğini aktaran Tak, hafif ve erken dönem vakalarda mantar önleyici oje ve solüsyonların kullanılabileceğini söyledi. Bu uygulamalarda sistemik yan etki riskinin düşük olduğunu ancak tedavinin uzun sürebildiğini belirten Tak, ileri vakalarda bu yöntemlerin tek başına yeterli olmayabileceğini ifade etti.
Orta ve ileri derecedeki enfeksiyonlarda ağızdan kullanılan mantar ilaçlarının daha etkili olabileceğini kaydeden Tak, tedavi süresinin el tırnaklarında genellikle 6 hafta, ayak tırnaklarında ise 3 ay veya daha uzun olabileceğini belirtti. Bu ilaçların doktor kontrolünde kullanılması gerektiğini vurguladı.
Lazer tedavisi bazı hastalarda destekleyici olabiliyor
Bazı hastalarda lazer tedavisinin destekleyici olarak uygulanabileceğini ifade eden Tak, lazerin mantar yükünü azaltmaya yardımcı olabileceğini ancak her vakada tek başına yeterli olmayabileceğini söyledi. Kalınlaşmış mantarlı tırnakların profesyonel olarak temizlenmesi ve inceltilmesinin de tedavinin etkinliğini artırabileceğini belirtti.
Sağlıklı tırnağın uzaması zaman alıyor
Tedavi başarılı olsa bile yeni ve sağlıklı tırnağın çıkmasının zaman aldığını belirten Tak, bu sürenin el tırnaklarında yaklaşık 4-6 ay, ayak tırnaklarında ise 9-18 ay arasında değişebileceğini aktardı.
Tedavi sürecinde ayakların kuru tutulmasını, çorapların her gün değiştirilmesini ve pamuklu çorapların tercih edilmesini öneren Tak, ayakkabıların düzenli havalandırılması gerektiğini söyledi. Ortak alanlarda terlik kullanılması, tırnak makası ve bakım malzemelerinin ise başkalarıyla paylaşılmaması gerektiğini ifade etti.
Tırnak mantarı tekrarlayabilir
Risk faktörleri devam ettiğinde tırnak mantarının yeniden ortaya çıkabileceğini belirten Tak, ayak hijyenine dikkat edilmesi, ayakkabıların düzenli değiştirilmesi ve spor salonu ile havuzlarda koruyucu terlik kullanılması gerektiğini söyledi. Eşlik eden ayak mantarının da tedavi edilmesinin önemine dikkat çekti.
Tırnakta renk değişikliği, kalınlaşma veya şekil bozukluğu oluşması, birden fazla tırnağın etkilenmesi ya da evde uygulanan yöntemlere rağmen düzelme görülmemesi halinde dermatoloji uzmanına başvurulması gerektiğini belirten Tak, diyabet hastalarının da uzman değerlendirmesi almasının önemli olduğunu ifade etti.
Tak, “Tırnak mantarı, erken dönemde tanındığında daha kolay tedavi edilebilen bir enfeksiyondur. Kendiliğinden geçmesi beklenmez ve uygun tedavi uygulanmadığında yayılabilir. Doğru tanı, düzenli tedavi ve hijyen önlemleri ile çoğu hastada başarılı sonuçlar elde edilebilir” ifadelerini kullandı.
