Adalet ve Suç Psikolojisi Laboratuvarı (ASLAB), 20 Kasım Dünya Çocuk Hakları Günü kapsamında Türkiye Şiddet Haritası çalışmasının çocuklara ilişkin verilerini açıkladı. Araştırmaya göre, basına yansıyan 2 bin 289 şiddet olayında 441 çocuk mağdur olurken, bunlardan 121'i yaşamını yitirdi. Çocuklar, toplam mağdurların yüzde 19,3'ünü oluşturarak yaklaşık her beş mağdurdan biri oldu.
Çocuk mağdurların sayısı bir yılda arttı
Üniversiteden yapılan bilgilendirmede, bir önceki yıl gerçekleştirilen çalışmada 1.302 olayın incelendiği ve 0-17 yaş aralığında 152 çocuk mağdurun tespit edildiği belirtildi. Bu çocuklardan 62'sinin hayatını kaybettiği aktarıldı. 2025 yılı çalışmasında ise çocuk mağdurlar 0-18 yaş aralığında değerlendirildi.
Verilere göre çocukların tüm mağdurlar içerisindeki oranı 2024'te yüzde 11,6 iken 2025'te yüzde 19,3'e yükseldi. Hayatını kaybeden çocuk sayısı 62'den 121'e, yaralanan çocuk sayısı ise 79'dan 291'e çıktı. 2025 yılında 29 çocuk cinsel saldırıya uğradı. 2024 yılı için bu başlıkta veri paylaşılmadı.
İki yılın verileri karşılaştırılırken incelenen olay sayısının 1.302'den 2.289'a yükseldiği ve çocuk mağdurların yaş aralığının 0-17'den 0-18'e genişletildiği de dikkate alındı.
Çocuklar en çok yaralama olaylarında mağdur oldu
Araştırmaya göre çocuklara yönelik şiddet olayları ağırlıklı olarak yaralama şeklinde gerçekleşti. 2025 yılında çocuk mağdurların yüzde 66'sı yaralandı.
Cinsel suçların çocuklar üzerindeki etkisinin ise yetişkinlere kıyasla üç kat daha fazla olduğu belirlendi. Cinsel suçlar, çocuk mağdurlar arasındaki olayların yüzde 6,6'sını oluştururken 19-59 yaş grubundaki yetişkin mağdurlarda bu oran yüzde 2,1 olarak kaydedildi.
Çocuk cinayetlerinde ateşli silah öne çıktı
Raporlarda çocuk cinayetlerinde kullanılan araçlara ilişkin veriler de yer aldı. 2024 yılında hayatını kaybeden 62 çocuğun 24'ünün ateşli silahla, 19'unun ise bıçak gibi kesici aletlerle öldürüldüğü belirtildi.
Çocuk cinayetlerinde faillerin yakınlığına ilişkin verilerde ise 2024 yılında öldürülen 62 çocuktan 21'inin birinci derece akrabası tarafından öldürüldüğü ifade edildi.
'20 Kasım, bu çocukları görünür kılmak için stratejik bir tarih'
İKÜ Psikoloji Bölüm Başkanı ve ASLAB Direktörü Doç. Dr. Ayhan Erbay, rapordaki verileri değerlendirerek çocuklara yönelik şiddetin farklı alanlara yayıldığına dikkat çekti.
Erbay, "Çocuğa yönelik şiddet artık yalnızca evin içinde değil, sokağa ve okul çevresine taşınıyor. Okuldan kopan, görülmeyen ve denetimsiz kalan çocuk hem mağdur hem fail olma riskiyle baş başa kalıyor. 20 Kasım, bu çocukları görünür kılmak stratejik bir tarih.” dedi.
'Bireysel silahlanma mutlaka denetlenmeli'
Doç. Dr. Ayhan Erbay, ASLAB raporlarında çocukları şiddetten korumaya yönelik önerileri de paylaştı.
Aile içi şiddete tanık olan veya şiddete maruz kalan çocukların 1-3 günlük kısa süreli koruma altına alınması, bu çocuklara barınma ve psikolojik destek sağlanması gerektiğini belirten Erbay, okul dışına itilen çocukların iş yerlerinde sömürüye maruz kalıp kalmadıklarının denetlenmesine de dikkat çekti.
Erbay, bireysel silahlanmanın denetlenmesi gerektiğini vurgulayarak, ”Aile içi şiddete tanık olan ya da mağdur olan çocuklar 1-3 günlük kısa süreli koruma altına alınmalı, bu çocuklara barınma ve psikolojik destek sağlanmalı. Okul dışına itilen çocukların iş yerlerinde herhangi bir sömürüye maruz kalıp kalmadıkları denetlenmeli.Bireysel silahlanma ise sıkı biçimde denetlenmesi gerek bir başlık çünkü ateşli silah, çocuk cinayetlerinde de en sık kullanılan araç.” ifadelerini kullandı.




