Çeşme Belediyesi, Türkiye’de yerel yönetimler bazında bir ilke imza atarak “Kiralık Sosyal Konut” modelini hayata geçiriyor. “Herkes için erişilebilir, adil ve sürdürülebilir konut” vizyonuyla düzenlenen sempozyumda konuşan Belediye Başkanı Lâl Denizli, derinleşen barınma krizine karşı kamucu ve yenilikçi bir çözüm sunduklarını açıkladı.
“Emeğin karşılığıyla barınma ihtimali yok oldu”
Sempozyumun açılışında konuşan Lâl Denizli, ekonomik buhranın en çok etkilediği kesimler olan emekliler, gençler ve çalışanların artık temel bir hak olan barınmaya erişemediğini vurguladı. Denizli, projenin sadece bir inşaat faaliyeti değil, bir sosyal adalet hamlesi olduğunu belirterek şunları söyledi:
“Bugün ülkemizde emeğinin karşılığıyla barınabilme ihtimali ne yazık ki ortadan kalkmıştır. Barınma krizi, sadece kafasını sokacak bir yuva bulma meselesi değildir; insanların barındıkları yerde kendilerini kötü hissetmeyecekleri, insanca yaşayabilecekleri bir ortam yaratmaktır. Çeşme’nin fiyatlar nedeniyle memurlar tarafından bir ‘sürgün yeri’ olarak görülmesine son vereceğiz.”
“Kamu üzerinden zenginleşmenin önüne geçmek istiyoruz”
Başkan Denizli, projenin en ayırt edici özelliğinin konutların hiçbir şekilde satışa konu edilmemesi olduğunu vurguladı. Geçmişteki sosyal konut projelerinin (TOKİ vb.) zamanla birer yatırım ve zenginleşme aracına dönüştüğünü hatırlatan Denizli, şunları söyledi:
“Biz bu projede kamu üzerinden rant transferinin önüne geçiyoruz. Konutlar belediye mülkiyetinde kalacak ve sadece ihtiyaç sahiplerine uygun fiyatlı kiralama yapılacak.”
Karayalçın: “Bu bir pilot proje, Türkiye’ye örnek olacak”
Sempozyuma katılan duayen siyasetçi ve eski SHP Genel Başkanı Murat Karayalçın, Türkiye’deki konut piyasasının artık bir “sermaye piyasasına” dönüştüğünü çarpıcı verilerle ortaya koydu:
-
OECD farkı: 2015–2025 yılları arasında OECD ülkelerinde kira artışı yüzde 48,9 olurken, Türkiye’de bu oran yüzde 1457,7 olarak gerçekleşti.
-
Sınıfsal piyasa: Mevcut konut piyasasının toplumun yüzde 65’inin talebini karşılayamadığını belirten Karayalçın, “Bu artık bir piyasa değil, sınıfsal bir yapıdır. Çeşme’nin bu adımı, çöken piyasayı onarmak için Türkiye tarihindeki ilk pilot kamu projesidir” ifadelerini kullandı.
Proje künyesi ve teknik detaylar
Çeşme Belediyesi Vizyon Ofisi çalışmalarıyla olgunlaştırılan projenin detayları şöyle:
| Özellik | Detay |
|---|---|
| Lokasyon | Çeşme – Reisdere Bölgesi |
| Konut Sayısı | 708 adet (ilk hedef olan 419’dan artırıldı) |
| Yönetim Modeli | %100 belediye mülkiyeti ve işletmesi |
| Hedef Kitle | Emekliler, gençler, memurlar, beyaz ve mavi yakalılar |
Sosyal demokrat belediyecilikte bir eşik
Karayalçın’ın, “Devrim diyemem ama ona çok yakın bir adım” sözleriyle tanımladığı proje, barınmanın piyasanın insafına bırakılamayacak kadar yaşamsal olduğunu bir kez daha ortaya koydu. Çeşme’de hayata geçirilen kiralık sosyal konut modelinin Türkiye için bir pilot proje olduğunu vurgulayan Karayalçın, “Bu proje, uygun görülmesi halinde diğer belediyeler tarafından da uygulanabilecek bir yol haritası sunmaktadır” dedi.
