Son 10 yılda ihracatını yüzde 123 artıran sektör, küresel pazarlardaki konumunu güçlendirirken ihracatın neredeyse yarısını Ege Bölgesi’nden gerçekleştirdi.
Dünya genelinde üç öğün protein ihtiyacını karşılayan Türkiye su ürünleri ve hayvansal mamuller sektörü, 2025’te ihracatını yüzde 5 artırarak 3 milyar 862 milyon dolardan 4 milyar 46 milyon dolara çıkardı.
Türkiye Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçı Birlikleri Sektör Kurulu Başkanı Sinan Kızıltan, sektörün son 10 yıldaki yükselişine dikkat çekerek, 2015’te 1 milyar 184 milyon dolar olan ihracatın yüzde 123 artışla 4 milyar 46 milyon dolara ulaştığını söyledi.
İhracatta aslan payı su ürünlerinin
Sektör ihracatında en büyük payı su ürünlerinin aldığını belirten Kızıltan, su ürünlerinin toplam ihracatın yüzde 55’ini oluşturduğunu ifade etti. 2025 yılında su ürünleri ihracatı 2 milyar 243 milyon dolar olarak kayıtlara geçti.
Kanatlı ve yumurta sektörü, uygulanan kota ve ihracat kısıtlamalarına rağmen 1 milyar 120 milyon dolarlık ihracatla 2024 seviyesini korudu. Kanatlı eti ihracatı yüzde 8 artışla 723 milyon dolara yükselirken, yumurta ihracatı ise ihracata getirilen fon nedeniyle yüzde 14 düşüşle 397 milyon dolara geriledi.
Süt ve süt ürünleri sektörü ihracatı yüzde 13 artışla 409 milyon dolara çıkarken, süt tozu ihracatı yüzde 60 artışla 78 milyon dolara ulaşarak alt sektörün lokomotifi oldu. Türkiye, bal ihracatında ise 2025 yılında 33,5 milyon dolarlık dış satım gerçekleştirdi.
2026 hedefi: 4,3 milyar dolar
Sektörün 2026 yılına yönelik hedeflerini de paylaşan Kızıltan, ihracat hedefinin 4,3 milyar dolar olarak belirlendiğini açıkladı. Kızıltan, öncelikli başlıkları şöyle sıraladı:
“Katma değerli ihracatın geliştirilmesi, sürdürülebilirlik ve izlenebilirlik uyumu, etkin maliyet yönetimi, pazar çeşitlendirmesi ve risk yönetimi.”
UR-GE projeleri, Turkish Seafood Turquality Projesi ve uluslararası fuar katılımlarının ihracatın sürdürülebilir büyümesine katkı sağlayacağını belirten Kızıltan, 2027 yılı sonunda su ürünleri ihracatında 2,5 milyar dolar hedeflendiğini vurguladı.
“Özellikle işlenmiş, paketli ve markalı ürünlerin ihracattaki payının artırılması, ihracat gelirlerini kalıcı biçimde güçlendirecek.”
Sürdürülebilirlik artık zorunluluk
AB başta olmak üzere birçok pazarda uyum kriterlerinin ağırlaştığını belirten Kızıltan, sürdürülebilir üretim modellerinin artık bir tercih değil zorunluluk haline geldiğini söyledi.
“Yem, enerji ve lojistik maliyetlerinde verimlilik sağlayan uygulamalar ile ölçek ekonomilerinin önemi daha da artacak.”
Yakın pazarlara aşırı bağımlılığın azaltılması gerektiğine işaret eden Kızıltan, alternatif pazarlarda kalıcı ticari ağların ihracat istikrarı açısından kritik olduğunu ifade etti.
Levrek ihracatta zirveyi bırakmadı
2025 yılında su ürünleri ihracatında liderliğini sürdüren ürün levrek oldu. Levrek ihracatı yüzde 17 artışla 666 milyon dolara yükseldi. Çipura ise yüzde 15 artışla 585 milyon dolarlık ihracat geliri sağladı.
Son yılların yükselen ürünü Türk somonu, 2025’te ihracatını yüzde 14 artırarak 521 milyon dolara çıkardı. Diğer su ürünleri ihracatı 193 milyon dolar olurken; orkinos 123 milyon dolar, alabalık 122 milyon dolar ve kaya levreği 32,7 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirdi.
İhracatın yüzde 45’i Ege’den
Ege Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği, 2025 yılında ihracatını yüzde 7 artırarak 1 milyar 840 milyon dolara yükseltti. Böylece sektör ihracatının yüzde 45’i tek başına Ege Bölgesi’nden yapıldı.
Pazarlarda Rusya ve Irak öne çıktı
Su ürünleri ihracatında 466 milyon dolarla Rusya Federasyonu ilk sırada yer alırken, İtalya ve Hollanda güçlü artışlarla dikkat çekti. Kanatlı eti ihracatında ise Irak 306 milyon dolarla açık ara lider oldu.
Süt ürünleri ve yumurta ihracatında da Irak ilk sırada yer alırken; bal ihracatında ABD, Almanya ve İngiltere ilk üç pazarı oluşturdu.
