Uzmanlar, dört saati aşan seyahatlerde düzenli hareket etmenin ve yeterli sıvı tüketmenin hayati önem taşıdığı konusunda uyarıyor.
Yaz aylarında tatil için yapılan uzun uçak, otobüs ve otomobil yolculukları, hareketsizliğe bağlı sağlık sorunlarını da beraberinde getirebiliyor. Özellikle saatlerce aynı pozisyonda oturmak, bacak toplardamarlarındaki kan akışını yavaşlatarak pıhtı oluşumuna zemin hazırlayabiliyor. Oluşan pıhtının akciğere ulaşması ise yaşamı tehdit eden ciddi sonuçlara neden olabiliyor.
Anadolu Sağlık Ataşehir Tıp Merkezi'nden Kardiyoloji ve İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Nevrez Koylan, uzun süre hareketsiz kalmanın oluşturabileceği risklere dikkat çekerek, “Hareketsizlik nedeniyle baldır kasları yeterince çalışamaz, kanın kalbe dönüşü azalır ve kan bacaklarda birikebilir. Oluşan pıhtı bazen bacakta kalırken, bazen de koparak akciğere ulaşabilir ve yaşamı tehdit eden pulmoner emboliye yol açabilir. Bu nedenle özellikle dört saatten uzun yolculuklarda düzenli hareket etmek, yeterli sıvı tüketmek ve risk grubundaki kişilerin gerekli önlemleri alması önemli” dedi.
Risk grubundakilerin daha dikkatli olması gerekiyor
Uzun yolculuklarda susuz kalmanın da pıhtılaşma riskini artırabileceğini belirten Prof. Dr. Nevrez Koylan, bazı kişilerin daha yüksek risk taşıdığına işaret etti.
Koylan, “Uzun yolculuklarda pıhtı riski herkeste görülebilir ancak daha önce derin ven trombozu veya pulmoner emboli geçirenler, aktif kanser hastaları, yakın zamanda büyük ameliyat ya da travma yaşayanlar, hamileler, doğum sonrası ilk haftalardaki kadınlar, ileri yaştakiler, obezitesi, kalp yetersizliği, ciddi kronik hastalığı veya doğuştan pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar açısından tehlike daha yüksektir. Östrojen içeren doğum kontrol hapı ya da hormon tedavisi kullananların da dikkatli olması gerekir. Risk grubundaki kişilerin yolculuk öncesinde hekimlerine danışması, gerekli durumlarda varis çorabı veya koruyucu ilaç tedavisi gibi önlemlerin planlanması ciddi komplikasyonların önüne geçebilir” ifadelerini kullandı.
Yolculuk sırasında basit önlemler hayat kurtarabilir
Uzmanlara göre uzun süre hareketsiz kalmamak, pıhtı oluşumunu önlemede en etkili yöntemlerin başında geliyor. Seyahat sırasında belirli aralıklarla ayağa kalkmak, bacak kaslarını çalıştıran egzersizler yapmak ve yeterli miktarda su tüketmek büyük önem taşıyor.
Koylan, “Dört saatten uzun süren uçak, otobüs veya otomobil yolculuklarında her 1-2 saatte bir ayağa kalkıp birkaç dakika yürümek, otururken ayak bileği ve baldır kaslarını çalıştıran basit egzersizler yapmak ve yeterli sıvı tüketerek susuz kalmaktan kaçınmak en etkili korunma yolları arasında. Ek olarak bu seyahatlerde rahat ve dar olmayan giysiler tercih edilmeli, aşırı alkol tüketiminden de kaçınılmalı. Pıhtılaşma açısından yüksek risk taşıyan kişilerde ise doktor önerisiyle diz altı basınçlı varis çorabı kullanılması veya gerekli görülen durumlarda koruyucu kan sulandırıcı tedavi uygulanması, yaşamı tehdit edebilecek damar tıkanıklıklarının önlenmesine katkı sağlar” diye konuştu.
Bu belirtiler acil müdahale gerektiriyor
Uzun bir yolculuğun ardından tek bacakta görülen şişlik, ağrı, hassasiyet, sıcaklık artışı veya kızarıklık gibi belirtilerin dikkate alınması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Nevrez Koylan, pıhtının akciğere ilerlemesi durumunda ise acil müdahalenin hayati önem taşıdığını söyledi.
Koylan, “Bu şikâyetlerin varlığı hızlı bir tıbbi değerlendirme gerektirir. Daha da önemlisi, pıhtının akciğere ilerlediğini düşündüren ani nefes darlığı, göğüs ağrısı, hızlı kalp atışı, kanlı öksürük, baş dönmesi veya bayılma acil müdahale gerektiren önemli uyarı işaretleridir. Bu yakınmalar ortaya çıktığında belirtilerin kendiliğinden geçmesini beklemek yerine bir sağlık merkezine başvurmak veya acil sağlık hizmetlerini aramak, erken tanı ve tedavi açısından hayati önem taşır” dedi.
