Yabancı dijital konaklama platformlarının Türkiye’deki faaliyetlerini düzenleyen kanun teklifi, TBMM Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonunda kabul edildi. Booking, Expedia ve Airbnb gibi platformlara izin belgesi, Türkiye’de temsilci bulundurma, vergi ve turizm payı ödeme gibi yükümlülükler getiren teklif, yasalaşması halinde 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girecek.
Teklifin bir sonraki aşamada TBMM Genel Kurulunda görüşülmesi bekleniyor. Düzenlemeyle yurt içinden yurt içine yapılan satışlarda platformların alabileceği komisyona yüzde 17 üst sınır getirilmesi öngörülüyor.
Platformlara izin belgesi şartı
Teklife göre yabancı dijital konaklama platformlarının Türkiye’de faaliyet gösterebilmesi için Kültür ve Turizm Bakanlığından iki yıl süreli izin belgesi alması zorunlu olacak. İzin belgesinin bedeli 5 milyon lira olarak belirlenirken, bu tutarın her yıl yeniden değerleme oranında artırılması planlanıyor.
İzin başvurularında dijital hizmet vergisi mükellefiyeti, vergi borcunun bulunmaması, Türkiye’de temsilci atanması, Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi (UETS) adresinin bildirilmesi ve belge bedelinin ödenmesi şartları aranacak.
Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Nadir Alpaslan, düzenlemeyle uluslararası platformların hukuki ve mali sorumluluklarının netleştirileceğini belirterek, "Yabancı platformların faaliyetlerini denetime bağlıyoruz. Türkiye'deki tüketicilere hizmet sunan uluslararası platformların faaliyet alanlarını ve sorumluluklarını belirlerken kurallara aykırılık halinde uygulanacak yaptırımları da düzenliyoruz" dedi.
Komisyona yüzde 17 sınırı
Teklifle, yurt içinden yurt içine yapılan satışlarda platformların alacağı komisyonun, hizmetin vergiler hariç bedelinin yüzde 17’sini aşmaması öngörülüyor.
Dijital platformlar üzerinden gerçekleştirilen konaklama rezervasyonlarında, konaklama hizmetine ilişkin KDV ve stopajı beyan etme ve ödeme yükümlülüğü ise hizmeti sunan otelde olacak.
Alpaslan, düzenlemenin mali yükümlülüklerine ilişkin, "Teklifin yasalaşmasıyla platformlar vergi yükümlülüklerini yerine getirecek, izin belgesi bedelini ödeyecek ve turizm payı verecek. Türkiye turizminden gelir elde eden bu kuruluşların ülkemizin tanıtımına da katkı sağlamasını kurala bağlıyoruz." ifadelerini kullandı.
Hizmet alanları sınırlandırılıyor
Düzenlemeyle yabancı platformların doğrudan satış yapabileceği hizmetler de sınırlandırılıyor. Buna göre platformlar doğrudan yalnızca turizm belgeli konaklama tesisleri, turizm amaçlı kiralama izinli konutlar ve uçak bileti satışları yapabilecek.
Münhasıran seyahat acentacılığı kapsamındaki diğer hizmetlerin 1618 sayılı Kanun uyarınca yetkili seyahat acentaları üzerinden sunulması gerekecek. Araç kiralama işlemleri ise Ticaret Bakanlığından yetkili işletmeler aracılığıyla gerçekleştirilecek.
Alpaslan, "Platformların hangi hizmeti, hangi şartlarla sunabileceğini teklifte açıkça belirledik. Münhasıran seyahat acentalığı kapsamındaki diğer hizmetlerin yetkili seyahat acentaları üzerinden sunulmasını zorunlu tutuyoruz. Bu alanlarda hizmet sunumunu Türkiye'de yetkilendirilmiş işletmelere bağlıyoruz" diye konuştu.
Türk hukuku geçerli olacak
Teklifte, yabancı platformların faaliyetlerinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda Türk hukukunun uygulanması ve Türk mahkemelerinin yetkili olması öngörülüyor.
Alpaslan, "Vatandaşlarımızın satın aldıkları hizmetle ilgili hak arama süreçlerinin hukuki zeminini açıkça belirliyoruz. Düzenlemeye göre bu faaliyetlerden doğan uyuşmazlıklarda Türk hukuku uygulanacak, Türk mahkemeleri yetkili olacak. Tüketicilerimiz açısından temel güvencelerden birini bu şekilde oluşturuyoruz" değerlendirmesinde bulundu.
Kurallara uymayanlara yaptırım
Teklifte belirlenen yükümlülüklere aykırı faaliyetler için idari para cezaları ve erişimin engellenmesi yaptırımları öngörülüyor.
Düzenlemenin Genel Kurulda kabul edilerek yasalaşması halinde 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girmesi planlanıyor. Türkiye’de halihazırda faaliyet gösteren yabancı dijital konaklama platformlarının ise yürürlük tarihinden itibaren üç ay içinde izin belgesi almak üzere Bakanlığa başvurması gerekecek.
Başvuruda bulunmayan veya başvurusu reddedilen platformlar hakkında erişimin engellenmesi hükümleri uygulanacak. Kanunun uygulanmasına ilişkin alt mevzuat da Kültür ve Turizm Bakanlığınca hazırlanacak.
Alpaslan, düzenlemenin temel yaklaşımını şu sözlerle anlattı: "Türkiye'deki tüketiciye hizmet sunan bir platformun faaliyet alanı, muhatabı, mali sorumlulukları ve tabi olduğu denetim belli olmalı. Bu teklifle dijital turizm hizmetlerini izin, kayıt ve denetim esasına dayandırıyoruz. Tüketicilerimizin haklarını ve sektörümüzün kurallı işleyişini gözeten bir yapı oluşturuyoruz."
