Sağlıklı beslenme konusunda sosyal medya ve dijital platformlarda yer alan bilgi kirliliği her geçen gün artarken, Ege Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü Dr. Öğretim Üyesi Rana Nagihan Akder, bilimsel veriler ışığında dikkat edilmesi gereken noktaları anlattı.
Tek bir besine odaklanmanın ya da aşırı kısıtlayıcı diyetlerin doğru olmadığını vurgulayan Akder, dengeli bir tabak modelinin benimsenmesi gerektiğini söyledi. Sebze, meyve, tam tahıl, kuru baklagiller, süt ve süt ürünleri ile kaliteli proteinlerin günlük beslenmede yer alması gerektiğini belirten Akder, “Porsiyon kontrolü, öğün atlamamak ve yeterli su tüketimi temel bileşenlerdir. Beslenme; yaş, cinsiyet, sağlık durumu, fiziksel aktivite ve yaşam koşullarına göre kişiye özel planlanmalıdır” dedi.
Toplumda yaygınlaşan fast-food tüketiminin obezite ve kronik hastalık riskini artırdığına dikkat çeken Akder, sosyal medyada popüler hale gelen diyetlerin ise uzun vadede kas kaybı ve metabolik sorunlara yol açabileceği uyarısında bulundu.
Vitamin kaybına dikkat
Mutfakta yapılan küçük hataların besin değerini düşürdüğünü belirten Akder, özellikle B grubu vitaminleri ile C vitamininin ısı ve ışığa karşı hassas olduğunu söyledi.
Sebzelerin tüketilmeden hemen önce iri parçalar halinde doğranmasını öneren Akder, “En ideal yöntemler buharda pişirme veya kapağı kapalı olarak az suyla sotelemedir. Eğer haşlama yapacaksanız, kalan suyu mutlaka çorba veya yemeklerde değerlendirin” ifadelerini kullandı.
Yemekleri tekrar tekrar ısıtmayın
Gıda güvenliği konusunda da uyarılarda bulunan Akder, pişmiş yemeklerin en fazla iki saat içinde buzdolabına kaldırılması gerektiğini söyledi.
“Aynı yemeği tekrar tekrar ısıtıp soğutmayın. Gıda güvenliği açısından temel kural, yalnızca o öğünde tüketilecek miktarın ayrılarak ısıtılmasıdır” diyen Akder, buzdolabı sıcaklığının 4 derece veya altında olması gerektiğini, çiğ et ve tavuk gibi riskli gıdaların ise diğer besinlerle temas etmeyecek şekilde en alt rafta saklanmasının önem taşıdığını belirtti.
Etiket okuyun, su tüketimini ihmal etmeyin
Paketli ürünlerde yer alan "light", "fit" ya da "şekersiz" ifadelerinin tek başına sağlıklı ürün anlamına gelmediğini vurgulayan Akder, “Sağlık beyanlarına kanmayın. Ürünün içindekiler listesine, enerji değerine, şeker, tuz, doymuş yağ ve posa miktarına dikkat edin” dedi.
Su tüketiminin de sağlıklı yaşamın vazgeçilmezlerinden biri olduğunu hatırlatan Akder, Türkiye Beslenme Rehberi (TÜBER) 2022 verilerine göre günlük sıvı alımının erkeklerde 2500 mililitre, kadınlarda ise 2000 mililitre olması gerektiğini belirtti.
Akder, “Kişisel ihtiyaçlar sıcaklık veya aktiviteye göre değişse de, idrar renginin açık saman sarısı olması genellikle vücudunuzun yeterli suyu aldığının iyi bir göstergesidir” diyerek yeterli su tüketiminin pratik şekilde takip edilebileceğini ifade etti.
