Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy, Polonya’da düzenlenen Varşova Güvenlik Forumu’na video konferans yoluyla katılarak Rusya-Ukrayna savaşı, enerji ateşkesi ve uluslararası yaptırımlara ilişkin açıklamalarda bulundu. Rusya’nın enerji altyapısına yönelik saldırılarına karşılık verdiklerini belirten Zelenskiy, Ukrayna’nın Yandex veri merkezlerini hedef aldığını söyledi. Polonya Başbakanı Donald Tusk ise Moskova’nın ateşkes ve barışla ilgilenmediğini savundu.
Zelenskiy’den enerji ateşkesi mesajı
Konuşmasının başında ABD Başkanı Donald Trump’ın Rusya ile Ukrayna arasında enerji ateşkesi sağlandığı yönündeki duyurusuna değinen Zelenskiy, açıklamayı "beklenmedik ama çok önemli" olarak nitelendirdi.
Trump’ın paylaşımının ardından Rusya’nın Harkov’daki bir elektrik santraline saldırdığını belirten Zelenskiy, "Trump’ın paylaşımını hemen ardından Rusya, Harkov’daki bir elektrik santraline hedefli bir saldırı düzenledi ve enerji sistemlerimize daha fazla zarar verdi. Putin’in Truth Social’ı takip etmediği açık" dedi.
Ukrayna’nın enerji ateşkesi fikrini hemen desteklediğini ifade eden Zelenskiy, Rusya’nın bu kış ateşkesi kabul etmemesi durumunda karşılık vereceklerini söyledi.
Zelenskiy, Rusya’nın rafinerilerine ve petrol ihracatına yönelik Ukrayna saldırılarının durdurulmasını istediğini, ancak bunun için Rusya’nın da Ukrayna’nın enerji sistemlerine ve kritik altyapısına yönelik saldırılarını sonlandırması gerektiğini belirtti.
"Rusya, rafinerilerine ve petrol ihracatına yönelik uzun menzilli saldırılarımızı durdurmamızı istiyorsa, enerji sistemimize ve kritik altyapımıza yönelik saldırılarını durdurmalı. İnsanlarımızı öldürmeyi bırakmalı. Tek mesele bu" ifadelerini kullandı.
"Enerji ateşkesine uymaya hazırız"
ABD Başkanı Trump’ın duyurduğu enerji ateşkesi konusunda Ukrayna’nın tutumunun açık olduğunu vurgulayan Zelenskiy, Rusya’nın da aynı yönde adım atması halinde anlaşmaya uyacaklarını kaydetti.
Zelenskiy, "Rusya da aynı şeyi yapmaya hazırsa, enerji ateşkesine uymaya hazırız. Onlar kabul ederse biz de kabul ediyoruz" dedi.
ABD’nin devreye girerek Rusya’nın ateşkese uymasını sağlamasının savaşın sona erdirilmesi açısından önemli bir adım olacağını belirten Ukrayna lideri, Washington yönetimine teşekkür etti. Zelenskiy, Rusya’nın da enerji ateşkesini kabul ettiğini somut biçimde göstermesi gerektiğini ifade etti.
Zelenskiy: "Yandex veri merkezlerini vurduk"
Ukrayna’nın Rusya’nın veri merkezlerine yönelik operasyonlarından söz eden Zelenskiy, saldırıların Yandex veri merkezlerine ulaştığını belirtti. Zelenskiy, bu saldırıların sosyal medya platformlarındaki faaliyetlere de yansıdığını öne sürdü.
Ukrayna Devlet Başkanı, "Saldırılarımız Yandex veri merkezlerine ulaştığında, birçok sosyal medya platformunda nefes almak birden bire biraz daha kolaylaştı. Çok sayıda insan bunu fark etti. Nefret, kutuplaşma ve provokasyonlar azaldı. Çünkü botlar azalmıştı" şeklinde konuştu.
ABD’nin Rusya’ya yönelik baskıyı artırması gerektiğini savunan Zelenskiy, yaptırımların hafifletilmesi yerine Moskova’nın ateşkese yönelmesini sağlayacak adımlar atılmasını istedi.
Zelenskiy, enerji ateşkesinin yalnızca açıklamalarda kalmaması gerektiğini belirterek gerilimin azaltılması ve savaşın sona erdirilmesi çağrısını yineledi.
Ukrayna’da seçim için ateşkes şartı
ABD Başkanı Donald Trump’ın Ukrayna’da yeni bir devlet başkanına ihtiyaç duyulduğu yönündeki açıklamalarına da yanıt veren Zelenskiy, mevcut koşullarda seçim yapılmasının güvenlik açısından mümkün olmadığını söyledi.
Zelenskiy, "Ukrayna’da seçimlerin güvenlik açısından imkansız olduğu açık. Gece gündüz saldırılara maruz kalıyoruz" ifadelerini kullandı.
Bir ateşkes sağlanması ve ABD’nin Rusya ile bu konuda anlaşmaya varması halinde seçim sürecine ilişkin düzenlemeleri değerlendirmeye hazır olduğunu belirten Zelenskiy, parlamentoyla birlikte çalışabileceğini kaydetti.
Ukrayna lideri, "Ateşkes sağlanırsa ve Amerikalılar, Ruslarla böyle bir anlaşmaya varırsa parlamentomuzla çalışmaya ve zorlu çözümler bulmaya hazırım. Burada çok hızlı bir şekilde seçime gidilebilmesi için mevzuatın ve anayasanın değiştirilmesinden söz ediyorum" dedi.
ABD’nin Rusya’dan dizel alımına tepki
Trump’ın açıkladığı enerji ateşkesinden önceden haberdar olmadığını söyleyen Zelenskiy, duyuruyu medyadan öğrendiklerini belirtti.
Ukrayna açısından önemli olanın, insanların elektriğe erişebilmesi ve temel hizmetlerin kesintisiz çalışması olduğunu vurguladı.
ABD’nin Rusya’dan dizel alması ihtimalini de değerlendiren Zelenskiy, söz konusu miktarların küresel piyasada belirleyici bir etkisi olmayacağını savundu. Aylık küresel tüketimin 120 milyon ton olduğunu hatırlatan Ukrayna lideri, gündeme gelen 300 ila 500 bin tonluk miktarın sınırlı kalacağını ifade etti.
Zelenskiy, ABD’ye Rusya yerine Ukrayna ile dizel anlaşması yapmayı önererek enerji altyapısının korunması karşılığında Rusya’nın dizel altyapısına yönelik misillemelerin durdurulabileceğini söyledi.
"Bizim için önemli olan elektrik. Enerji şebekemizin korunmasını garanti edebilirlerse, onların dizel altyapısına misilleme yapmayız" dedi.
Zelenskiy’den tahıl krizi uyarısı
Savaşın yalnızca enerji alanında değil, gıda tedarikinde de ciddi sonuçlar doğurabileceğine dikkat çeken Zelenskiy, önümüzdeki iki ila üç ay içinde tarım sektöründe kriz yaşanabileceği uyarısında bulundu.
Ukrayna’nın Afrika, Asya ve Orta Doğu’daki ülkelere milyonlarca ton gıda ihraç ettiğini belirten Zelenskiy, deniz yollarının engellenmesinin bu pazarlarda gıda sıkıntısına yol açabileceğini söyledi.
Zelenskiy, "Şu anda Rusya’nın bu savaşı sona erdirmek istediğine dair bir işaret görmüyoruz. Gerilimi azaltacak temel adımları da görmüyoruz. Herkes dizelden söz ediyor ama tahıl konusunu unutuyor. İnanın bana, iki üç ay içinde herkes tarım sektöründe bir krizden söz edecek. Çünkü Afrika ülkeleri, Asya’daki bazı ülkeler ve Orta Doğu için gıda sıkıntısı ortaya çıkacak" ifadelerini kullandı.
Gıda sevkiyatlarının önündeki engellerin birçok ülkeyi açlık riskiyle karşı karşıya bırakabileceğini belirten Zelenskiy, yaşananları yeni bir Hürmüz krizi olarak nitelendirdi.
Tusk: "Rusya’nın barışla ilgilenmediğinden eminim"
Varşova Güvenlik Forumu’nun açılışında konuşan Polonya Başbakanı Donald Tusk, Rusya-Ukrayna savaşını "iyilik ve kötülük" arasındaki mücadeleye benzetti.
Ukrayna’nın hayatta kalmak için savaştığını, Rusya’nın ise hakimiyet kurmaya çalıştığını savunan Tusk, Avrupa’nın savaş istemediğini ancak barışın sağlanabilmesi için saldırganlığın durdurulması gerektiğini ifade etti.
Rusya’nın hedeflerinin Ukrayna ile sınırlı kalmayabileceği uyarısında bulunan Tusk, Moskova’nın Avrupa’daki güvenlik mimarisini 1989 öncesindeki düzeye döndürmek istediğini ileri sürdü. Polonya’nın farklı senaryolara hazırlandığını ve savunmaya büyük yatırımlar yaptığını belirtti.
Trump’ın enerji ateşkesi duyurusunun ardından Harkov’daki enerji altyapısına yönelik saldırılara da değinen Tusk, "Her seferinde aynı şey oluyor. Rusya’nın gerilimi azaltmakla, ateşkesle ve barışla ilgilenmediğinden eminim. Rusya, sadece hakimiyet kurmakla ilgileniyor" dedi.
Tusk, Rusya’ya yönelik yaptırımların ciddi biçimde artırılması için Avrupalı ortaklarını ikna etmeye çalışacağını da sözlerine ekledi.
