ABD Donanması’na ait USS Abraham Lincoln uçak gemisinin bölgeye sevk edilmesi, Washington’un İran’a yönelik askeri baskısını artırdığı yönünde yorumlandı. Bu hamle, Tahran yönetimi tarafından “kışkırtıcı” olarak değerlendirilirken, bölgedeki güç dengeleri açısından da dikkat çekici bir gelişme olarak öne çıktı. Uzmanlar, ABD’nin bu adımının hem İran’a hem de bölgedeki müttefiklerine net bir mesaj taşıdığı görüşünde.
İran’dan Askeri Yanıt: Çin ve Rusya ile Ortak Tatbikat
ABD’nin askeri varlığına karşı İran’dan dikkat çeken bir hamle geldi. İran donanmasının, Çin ve Rusya ile birlikte Umman Denizi ve Hint Okyanusu’nda askeri tatbikat düzenleyeceği açıklandı. Al Jazeera televizyonuna konuşan ve ismi açıklanmayan İranlı bir yetkili, tatbikatların birkaç gün içinde başlayacağını bildirdi. Üç ülkenin ortak deniz tatbikatı yapacak olması, İran’ın yalnız olmadığını ve küresel ölçekte güçlü aktörlerle askeri iş birliğini sürdürdüğünü göstermesi açısından önem taşıyor.
Askeri uzmanlar, bu tatbikatın yalnızca savunma amaçlı bir faaliyet olmanın ötesinde, ABD’ye yönelik stratejik bir mesaj niteliği taşıdığını belirtiyor. Umman Denizi ve Hint Okyanusu gibi kritik deniz yollarında gerçekleştirilecek tatbikatların, küresel enerji ve ticaret hatları açısından da yakından izleneceği ifade ediliyor.
Pezeşkiyan’dan Diplomasi Trafiği: Katar ve Pakistan ile Kritik Görüşmeler
Askeri cephede yaşanan hareketlilik sürerken, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan da diplomasi trafiğini hızlandırdı. Pezeşkiyan, Katar Emiri Şeyh Temim bin Hamad Al Thani ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ile ayrı ayrı telefon görüşmeleri gerçekleştirdi. Görüşmelerde, Orta Doğu’da ABD ile tırmanan gerilim ve bölgesel gelişmeler ele alındı.
Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, Katar ve Pakistan’ın İran’a yönelik desteklerinden dolayı teşekkür ederek, İslam ülkeleri arasındaki birlik, dayanışma ve iş birliğinin güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı. Bölgedeki sorunların askeri yöntemlerle değil, diyalog ve diplomasi yoluyla çözülmesi gerektiğinin altını çizdi.
“Tehdit Altında Müzakereyi Kabul Etmeyiz” Mesajı
Pezeşkiyan, İran’ın uluslararası hukuka dayalı, eşitlik ilkesini esas alan ve tehditten uzak bir diplomasi anlayışını benimsediğini belirtti. ABD’ye açık bir mesaj veren İran Cumhurbaşkanı, “Eğer ABD tarafı gerçekten müzakere ve gerçek diplomasi arayışındaysa, kışkırtıcı ve gerilimi artırıcı adımlardan vazgeçmeli ve diyaloğa bağlılığını fiilen ortaya koymalıdır” ifadelerini kullandı.
İran’ın hiçbir zaman savaş başlatan taraf olmadığını vurgulayan Pezeşkiyan, çatışmanın hiçbir ülkeye fayda sağlamayacağını söyledi. Ancak ülkesinin güvenliği söz konusu olduğunda kararlılıkla karşılık vereceklerini de net bir dille ifade etti.
Katar ve Pakistan’dan İran’a Destek Mesajı
Katar Emiri Al Thani ve Pakistan Başbakanı Şerif ise görüşmelerde, savaş, yaptırım ya da siyasi müdahale dahil olmak üzere İran’ın güvenliğini, bağımsızlığını ve toprak bütünlüğünü hedef alan her türlü girişimi reddettiklerini dile getirdi. Her iki lider, Tahran yönetimi ve İran halkıyla dayanışma içinde olduklarını vurguladı.
Liderler ayrıca, bölgede artan gerilimin geniş çaplı bir istikrarsızlık ve şiddet dalgasına yol açabileceği uyarısında bulunarak, diplomatik çabaların sürdürülmesinin hayati önem taşıdığını ifade etti.
