Trump, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, uçak gemisi USS Abraham Lincoln öncülüğündeki ABD filosunun “gerekirse hızla ve şiddetle görev yapmaya hazır” olduğunu duyurdu.
Bu açıklamanın ardından ABD’nin İran’a yönelik olası bir askeri müdahalesine ilişkin iddialar güç kazanırken, bölgenin nasıl bir tabloyla karşılaşabileceği sorusu gündeme geldi.
BBC: Anlaşma Olmazsa 7 Olası Senaryo Masada
İngiltere merkezli BBC, ABD ile İran arasında son dakika anlaşması sağlanamaması ve Trump’ın saldırı emri vermesi durumunda ortaya çıkabilecek yedi farklı senaryoyu değerlendirdi.
Sınırlı Saldırı ve Rejim Değişikliği İhtimali
İlk senaryoya göre ABD, hava ve deniz kuvvetleriyle İran Devrim Muhafızları, balistik füze tesisleri ve nükleer altyapıyı hedef alabilir. Bu durumda rejimin devrilmesi ve uzun vadede demokrasiye geçiş ihtimali gündeme gelse de BBC, Irak ve Libya örneklerini hatırlatarak bu senaryonun gerçekleşme olasılığını düşük görüyor.
Rejim Ayakta Kalır, Politikalar Yumuşar mı?
“Venezuela modeli” olarak tanımlanan bu senaryoda İran’daki rejim varlığını sürdürürken, nükleer ve füze programları ile bölgedeki paramiliter desteklerde geri adım atabilir. Ancak BBC, Tahran yönetiminin uzun yıllardır değişime direnmesi nedeniyle bu ihtimali zayıf buluyor.
Askeri Yönetim Senaryosu
Daha olası görülen senaryolardan biri ise rejimin çökmesi ve ülkenin Devrim Muhafızları ağırlıklı bir askeri yönetim tarafından idare edilmesi. BBC’ye göre İran’daki protestoların bugüne kadar sonuçsuz kalmasının temel nedeni, güvenlik aygıtının dağılmamış olması.
İran’dan Misilleme ve Bölgesel Saldırılar
İran’ın, ABD saldırısına karşılık vereceğini açıkça ilan ettiği hatırlatılıyor. Tahran’ın, Körfez’deki ABD üsleri ve Washington’la iş birliği yaptığı düşünülen ülkelerin altyapılarını hedef alabileceği belirtiliyor.
Hürmüz Boğazı Riski
En kritik senaryolardan biri, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı deniz mayınlarıyla tehdit etmesi. Küresel petrol ve LNG ticaretinin yaklaşık dörtte birinin geçtiği boğazda yaşanacak bir kriz, enerji fiyatlarında sert yükselişe yol açabilir.
ABD Savaş Gemisinin Hedef Alınması
BBC’ye göre İran’ın “sürü saldırısı” taktikleriyle, patlayıcı yüklü İHA’lar ve hızlı botlar kullanarak ABD donanmasına saldırması da ihtimaller arasında. Bir ABD savaş gemisinin batırılması ya da personelin esir alınması, Washington için ciddi bir askeri ve siyasi prestij kaybı anlamına geliyor.
En Kötü Senaryo: Kaos ve İç Savaş
En tehlikeli senaryo ise rejimin çökmesiyle 93 milyon nüfuslu İran’ın kaosa sürüklenmesi. Etnik ve mezhepsel çatışmaların iç savaşa dönüşmesi, bölgede büyük bir insani kriz ve yeni bir mülteci dalgası oluşturabilir.
“Geri Adım Atılamayan Bir Savaş Riski”
BBC’ye göre asıl risk, ABD’nin İran sınırlarına yakın bölgelerde yoğun askeri güç konuşlandırmasının ardından geri adım atamaması ve sonucu öngörülemeyen, tüm bölgeyi sarsacak bir savaşa sürüklenmesi.
