Ticaret Bakanlığı tarafından sektörde hizmet kalitesinin artırılması, kayıt dışılığın ve haksız rekabetin önlenmesi amacıyla hazırlanan Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik, Resmi Gazete’de yayımlandı. Düzenlemeyle tüketicilere yönelik araç kiralamalarında yeni kurallar getirildi.
Yönetmelik, tüketiciler tarafından gerçekleştirilen kiralamaları kapsarken; kiracısı tüketici olmayan kısa süreli ve uzun süreli kiralamalar ile kamp taşıtı kiralamaları kapsam dışında bırakıyor.
Araçlara yaş ve kilometre sınırı
Yeni düzenlemeye göre klasik taşıtlar dışında 6 yaşından büyük araçlar kiraya verilemeyecek. Ayrıca 180 bin kilometrenin üzerindeki taşıtların kiralanması yasaklanacak. Elektrikli taşıtlarda ise kilometre sınırı 300 bin olarak uygulanacak.
Periyodik bakımları zamanında yapılmayan veya ağır hasar kaydı bulunan araçların da kiraya verilmesine izin verilmeyecek.
Kiralama işletmelerine yetki belgesi şartı
Ticari faaliyet kapsamında motorlu kara taşıtı kiralayan işletmelerin yetki belgesi alması zorunlu olacak.
Yetki belgesi için işletmelerin meslek odasına kayıtlı ve vergi mükellefi olması, iş yerinin ikamet amacıyla veya yönetmelikte belirtilenler dışındaki mesleki ya da ticari faaliyetler için kullanılmaması gerekiyor.
İşletme sorumlularının en az ilköğretim mezunu olması, belirli suçlardan hüküm giymemiş bulunması ve Mesleki Yeterlilik Kurumu onaylı “Seviye 4” mesleki yeterlilik belgesine sahip olması da şartlar arasında yer alıyor.
Minimum araç sayısı belirlendi
Büyükşehir belediyesi olan illerin nüfusu 30 bini geçen ilçelerinde faaliyet gösteren işletmelerin, en az 5’i işletme adına tescilli olmak üzere toplam en az 10 taşıta sahip olması gerekecek.
Nüfusu 30 bini geçmeyen ilçeler ile büyükşehir belediyesi olmayan illerde ise en az 2’si işletme adına tescilli olmak üzere toplam en az 5 taşıt şartı getirilecek.
Büyükşehir belediyesi olan illerin nüfusu 30 bini geçen ilçelerinde faaliyet gösteren işletmelerin filolarında ayrıca, birinin Türkiye’de üretilmesi koşuluyla en az 2 hibrit veya yalnızca elektrik motorlu taşıt bulunması zorunlu olacak.
Depozitoya sınır, iptale hak
Tüketiciden alınabilecek depozito tutarı da sınırlandırılıyor.
1 ila 6 günlük kiralamalarda depozito en fazla 3 günlük kira bedeli, 7 ila 29 günlük veya haftalık kiralamalarda ise en fazla 7 günlük kira bedeli olabilecek.
Taşıtın iade edilmesinden sonraki 7 gün içinde depozitonun tüketiciye geri verilmesi zorunlu olacak.
Ön ödemeli rezervasyonlarda, taşıtın teslimine 24 saatten az süre kalmamış olması şartıyla tüketici, rezervasyon tarihinde herhangi bir gerekçe göstermeden ve kesinti yapılmadan değişiklik veya iptal yapabilecek.
Keyfi ücret alınamayacak
Olağan kullanımdan kaynaklanan aşınma ve yıpranmalar için tüketiciden ücret talep edilemeyecek ve bu gerekçelerle depozitodan kesinti yapılamayacak.
Mevsim şartları ile trafik ve kiracı güvenliğinin gerekli kıldığı durumlarda işletmelerin kış lastiği sağlaması zorunlu olacak.
Sigorta güvenceleri kiralama bedeline dahil edilecek. Kiracının sigortadan yararlanma hakkı ek ücret veya başka bir şarta bağlanamayacak.
İşletme ve kiracının anlaşmaya vardığı durumlar dışında, sigorta tahkim kararı veya ilam niteliğinde başka bir karar bulunmadan değer kaybı nedeniyle kiracıdan ücret talep veya tahsil edilemeyecek.
İşletmeler ayrıca hasar ve arıza durumlarında kiracıların her an ulaşabileceği sürekli ve erişilebilir bir iletişim altyapısı oluşturacak.
İlan platformlarına da düzenleme
Aracı platformlar ve ilan platformları da yönetmelik kapsamına alındı. Bu platformların haksız ticari uygulamalarda bulunması yasaklanırken, ilan veren kiralama işletmelerinin yetki belgesine sahip olup olmadıklarının kontrol edilmesi zorunlu olacak.
Yetki belgesi bulunmayan işletmelerin platformlara üye olması ve ilan vermesi engellenecek.
Bilgi sistemi kurulacak
Ticaret Bakanlığı tarafından motorlu kara taşıtı kiralama faaliyetleri ile kiralamaya konu araçların takip ve kontrolü amacıyla Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi kurulacak.
Sistemin 1 Ocak 2027 tarihine kadar oluşturulması planlanırken, yetki belgesi başvuruları ve yetki belgesine ilişkin diğer işlemler bu sistem üzerinden gerçekleştirilecek.
Düzenleme 1 Ocak 2027’de yürürlükte
Yönetmelik 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girecek.
Mevcut işletmelere yetki belgesi almaları için 1 Temmuz 2027, asgari taşıt sayısı ve taşıt niteliklerine ilişkin şartları yerine getirmeleri için ise 1 Ocak 2028 tarihine kadar süre tanınacak.
Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce aracı platformlar ile kiralama işletmeleri arasında imzalanmış sözleşmelerin de 1 Temmuz 2027 tarihine kadar yeni düzenlemeye uygun hale getirilmesi gerekecek.
Düzenlemeyle kiralama süreçlerinde şeffaflık ve hesap verebilirliğin artırılması, tüketici haklarının güçlendirilmesi, sözleşme koşullarının netleştirilmesi ve kiralanan araçların teknik yeterlilik standartlarının yükseltilmesi hedefleniyor.
