Anayasa Mahkemesi (AYM), yerel bir mahkemenin Türk Medeni Kanunu’nda yer alan ve cinsiyet değişikliği için mahkemeden izin alınmasını zorunlu kılan hükmün iptali istemiyle yaptığı başvuruyu reddetti.
Başvuruda, söz konusu düzenlemenin anayasaya aykırı olduğu ileri sürüldü.
“Biyolojik cinsiyet” ve askerlik vurgusu
Yerel mahkemenin itirazında, cinsiyet değişikliğine izin verilmesinin biyolojik cinsiyet farklılığını hukuken ortadan kaldırdığı, askerlik hizmeti ve bazı çalışma alanlarında cinsiyete göre yapılan düzenlemeleri etkisiz hale getirdiği ifade edilerek kuralın iptali talep edildi.
“Mahkeme izniyle sınırlama getiriliyor”
Başvuruyu inceleyen AYM, özel hayata saygı hakkının kişinin maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkını da kapsadığını belirtti. Yüksek Mahkeme, cinsiyet değişikliğinin mahkeme iznine bağlanmasının bu haklara sınırlama getirdiğini ancak bunun kanunla düzenlendiğini ve belirli kurallara bağlandığını ifade etti.
Kararda, Türk Medeni Kanunu’nun cinsiyet değişikliği sürecini aşamalı olarak düzenlediği, ilk aşamada kişinin cinsiyet değiştirmeye uygun olup olmadığının mahkeme tarafından değerlendirilmesinin öngörüldüğü kaydedildi. Bu şartın, kişilerin gereksiz tıbbi müdahalelere maruz kalmasını önlemeyi ve kamu düzenini korumayı amaçladığı belirtildi.
“Düzenleme anayasaya aykırı değil”
Yüksek Mahkeme, mahkeme izni şartının demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun ve ölçülü bir sınırlama olduğu sonucuna vardı. Ayrıca cinsiyet değişikliği talepleriyle ilgili mahkeme kararlarının yargı denetimine açık olduğuna dikkat çekildi.
AYM, “cinsiyet değişikliği hakkının herkese tanınan sınırsız bir hak olmadığını, kanunda belirtilen şartları taşıyan ve cinsiyet değiştirmenin tıbben gerekli olduğu değerlendirilen kişiler için öngörüldüğünü” belirterek düzenlemenin anayasaya aykırı olmadığına ve itirazın reddine karar verdi.
