İzmir Büyükşehir Belediyesi, Basmane’nin kültürel belleğinde önemli bir yere sahip olan basma geleneğini düzenlediği deneyim atölyesiyle yeniden görünür hale getiriyor. “Basmane’de Kadın Eli – İzmir Basma Geleneği Deneyim Atölyesi” kapsamında bir araya gelen kadınlar, hem geleneğin tarihini öğrendi hem de ahşap kalıplarla kendi desenlerini kumaşlara bastı.
İzmir Büyükşehir Belediyesi Kent Tarihi, Tanıtım ve Turizm Dairesi Başkanlığı bünyesinde çalışmalarını sürdüren İzmir Miras tarafından düzenlenen atölye, Basmane’de Yeniden Basma Atölyesi’nde gerçekleştirildi. Üç saat süren çalışmaya 15 kişi katıldı.
Basma geleneğini uygulamalı olarak öğrendiler
Atölyede katılımcılara öncelikle basma geleneğinin geçmişi ve Basmane’nin bu üretim kültürüyle olan bağlantısı anlatıldı. Ardından ahşap baskı kalıplarını ellerine alan katılımcılar, öğrendikleri tekniği kumaş üzerinde uyguladı.
Geçmişten günümüze ulaşan motiflerin yeniden kumaşlarla buluştuğu çalışma, katılımcılara Basmane’nin kültürel mirasını uygulamalı olarak deneyimleme fırsatı sundu.
“Kültürel mirasımızla duygusal ve tarihsel bağ kurduk”
Ege Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Uluslararası İlişkiler Bölümü’nde görev yapan akademisyen Dr. Tülay Gül Polat, daha önce müzecilik alanında da çalıştığını belirterek kültürel mirasın uygulamalı çalışmalarla yaşatılmasının önemine dikkat çekti.
Polat, “Kültürel miraslarımıza sahip çıkmamız çok kıymetli. İzmir Miras da bu konuda üzerine düşen görevi büyük bir emekle yerine getiriyor. Basma zanaatının elbette çok küçük bir parçasına dahil olabildik ama bu kadarı bile o duygusal ve tarihsel bağı kurmak için çok kıymetliydi. Atölyeden çok büyük keyif aldım” diye konuştu.
Basmane’de gördü, atölyeye katıldı
Basmane sokaklarında gezerken atölyeyi fark eden İknur Yatırgünsur, geleneksel sanatlara duyduğu ilginin kendisini çalışmaya katılmaya yönelttiğini söyledi.
Yatırgünsur, “Gerçekten çok keyifli ve eğlenceli geçti. Benim için bir ilkti. Hep uzaktan gördüğüm bir şeydi, bizzat içinde olmak çok keyifliydi. Güzel bir tarihi bilgilendirme de aldık. Şimdi basmaya ve Basmane bölgesine daha farklı bir bakış açısıyla bakıyorum” dedi.
Bez bebekler yaptığını da anlatan Yatırgünsur, atölyede öğrendiklerini kendi üretimleriyle birleştirmeyi düşündüğünü belirterek, “Bu sanatı bez bebek kıyafetleriyle nasıl birleştirebilirim diye düşündüm. Katılmamda bunun da etkisi vardı. Bütün bunlar bir araya geldi ve benim için çok keyifli bir süreç oldu” diye konuştu.
Derslerde öğrendiği geleneği uyguladı
Ege Üniversitesi Moda Tasarımı mezunu Gözde Dadakoğlu da basma geleneğini üniversite yıllarında teorik olarak öğrendiğini, bu atölyeyle birlikte ilk kez uygulama fırsatı bulduğunu ifade etti.
Dadakoğlu, “Basma geleneğini daha önce derslerde işlemiştik ancak o zaman sadece slayt halinde görmüştük. Hiç deneyimleme şansım olmamıştı. İzmir Miras’ın paylaşımını görünce hemen kayıt olmak istedim. Burada bunu deneyimleme şansı yakaladım. Hem tarihi açıdan hem de nasıl uygulayacağımız konusunda bizi bilgilendirdiler. Burada olduğum için çok mutlu oldum” ifadelerini kullandı.
Basmane’ye artık farklı gözle bakıyor
Kendisini kent gönüllüsü olarak tanımlayan Sibel Atak ise atölyenin, her gün içinden geçtiği Basmane’nin geçmişini daha yakından tanımasına katkı sunduğunu söyledi.
Atak, “Her gün geçtiğim Basmane’nin adının nereden geldiğini, basım tekniğini ve bu mirasın nasıl yaşatıldığını öğrenmek benim için çok kıymetliydi. Atölye çok keyifliydi. Bu mirası yeniden yaşatmanın hazzı ve keyfi içindeyim” dedi.
Atölye yeniden düzenlenecek
Basmane’nin geçmişindeki üretim kültürünün önemli unsurlarından olan basma geleneğini yeniden gündeme taşıyan atölyenin 15 kişilik kontenjanı kısa sürede tamamen doldu.
İzmir Büyükşehir Belediyesi, İzmir Miras çalışmaları kapsamında kentin somut ve somut olmayan kültürel mirasını korumanın yanı sıra bu değerlerin kentliler tarafından deneyimlenmesini ve gelecek kuşaklara aktarılmasını hedefliyor. Yoğun ilgi gören “Basmane’de Kadın Eli – İzmir Basma Geleneği Deneyim Atölyesi”nin önümüzdeki günlerde yeni katılımcılarla yeniden gerçekleştirilmesi planlanıyor.
