Uzmanlar özellikle sosyal medyada paylaşılan ve kişiye özel planlama içermeyen egzersizlerin, bel fıtığından menisküs yaralanmalarına kadar pek çok riski beraberinde getirdiği konusunda uyarıyor.
Memorial Bodrum Hastanesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Bölümü’nden Uz. Dr. İnci Şenses, bilinçsiz yapılan egzersizlerin kas-iskelet sistemi üzerinde oluşturduğu risklere dikkat çekti.
Yanlış plank ve squat hareketleri ciddi hasara yol açabiliyor
Fiziksel tıp ve rehabilitasyon kliniklerine başvuran hastalarda egzersiz kaynaklı yaralanmaların belirli hareketlerde yoğunlaştığı görülüyor. Yanlış teknikle uygulanan plank egzersizleri bel fıtığını tetiklerken, uygun olmayan direnç lastikleriyle yapılan çalışmalar omuz ekleminde hasara neden olabiliyor. Kontrolsüz ve hatalı formda yapılan squat hareketleri ise diz ekleminde menisküs ve bağ yaralanmalarına yol açabiliyor.
Sosyal medyadaki egzersiz videolarına dikkat
Dijital platformlarda paylaşılan egzersiz videoları, bireyin sağlık durumu değerlendirilmeden uygulandığında sakatlanma riskini artırıyor. Bu içeriklerin büyük bölümünün; yaş, fiziksel kapasite, omurga sağlığı, eklem yapısı, kilo ve geçirilmiş hastalıklar dikkate alınmadan hazırlandığı belirtiliyor. Bu nedenle her egzersiz her birey için güvenli olmayabiliyor.
Egzersiz kaynaklı sakatlanmalarda üç temel hata öne çıkıyor
Uzmanlara göre egzersize bağlı yaralanmaların temelinde üç ana hata bulunuyor. Ağrının kas, fıtık ya da kemik kaynaklı olup olmadığı belirlenmeden yapılan egzersizler, herkese aynı egzersiz anlayışıyla kişiye özel planlama yapılmaması ve yanlış hız, uygunsuz yük ile hatalı tekrar sayıları bu hataların başında geliyor.
Egzersiz öncesi klinik değerlendirme hayati önem taşıyor
Egzersizin koruyucu ve tedavi edici etkilerinden güvenli şekilde yararlanabilmek için uygulama öncesinde mutlaka klinik değerlendirme yapılması gerekiyor. Bireyin mevcut şikâyetlerinin kaynağının doğru belirlenmesi, egzersiz programının da doğru planlanmasını sağlıyor. Ağrının kas-iskelet sistemi, disk patolojisi ya da eklem yapılarıyla ilişkili olup olmadığı bu aşamada netleştiriliyor.
Planlanan egzersiz programının bireyin yaşı, fiziksel kapasitesi, kronik hastalıkları ve geçmiş travmalarıyla uyumlu olması gerektiği vurgulanıyor. Standart egzersiz protokollerinin bireysel farklılıklar göz ardı edilerek uygulanmasının sakatlanma riskini önemli ölçüde artırdığı ifade ediliyor.
Uzman kontrolü olmadan egzersiz risk oluşturuyor
Egzersizin süresi, sıklığı, yoğunluğu ve hızı klinik açıdan temel parametreler arasında yer alıyor. Yanlış yükleme, kontrolsüz tempo ve uygunsuz tekrar sayıları kas, tendon ve eklem dokularında hasara yol açabiliyor. Egzersiz sırasında ortaya çıkan ağrının fizyolojik bir adaptasyon mu yoksa patolojik bir sürecin işareti mi olduğunun ayırt edilmesi büyük önem taşıyor.
Kas-iskelet sistemi ağrılarında kulaktan dolma bilgilerle ya da sosyal medyada görülen içeriklerle hareket edilmesinin ciddi riskler barındırdığı belirtilirken; ağrı, hareket kısıtlılığı ya da performans kaybı yaşayan bireylerin mutlaka uzman değerlendirmesiyle tedavi sürecine başlaması gerektiği vurgulanıyor.
Egzersizin sağlık için etkili ve güvenli bir araç olabilmesi, doğru tanı, kişiye özel planlama ve uzman kontrolüyle mümkün oluyor.
