Antarktika'da Ross Adası üzerinde bulunan Erebus Yanardağı, bilim dünyasının dikkatini çeken sıra dışı özelliğiyle öne çıkıyor. Dünyanın en güneyindeki aktif yanardağ olarak bilinen Erebus'un, atmosfere mikroskobik boyutta saf altın kristalleri saldığı tespit edildi. Araştırmalara göre yanardağ, günde yaklaşık 80 gram altın tozu yayıyor ve bu özelliğiyle dünyada benzersiz kabul ediliyor.
Sürekli aktif yapısıyla dikkat çekiyor
Ross Denizi'ndeki Ross Adası'nda, Güney Kutbu'na yaklaşık 1.350 kilometre uzaklıkta bulunan Erebus Yanardağı, Antarktika'nın zorlu koşullarına rağmen sürekli aktif yapısını koruyor. İçinde sürekli kaynayan bir lav gölü bulunan yanardağ, bölgenin en önemli jeolojik oluşumları arasında gösteriliyor.
Bilim insanları, lav gölünden yükselen gazların içerisinde mikroskobik boyutta elementel altın parçacıkları tespit etti.
Altın parçacıkları bin kilometreden fazla taşınabiliyor
Yapılan araştırmalara göre Erebus Yanardağı, her gün yaklaşık 80 gram ağırlığında altın içeren mikroskobik parçacıkları atmosfere salıyor. Bu parçacıkların 1000 kilometreyi aşan mesafelere kadar taşınabildiği ifade ediliyor.
Bu özelliği sayesinde Erebus, kristalize halde altın parçacıkları püskürttüğü bilinen tek yanardağ olarak öne çıkıyor.
Volkanik süreçte altın nasıl taşınıyor?
Bilim insanlarına göre volkanik sistemlerde altın, magma içerisinde bakır, gümüş ve diğer ağır elementlerle birlikte eriyik halde bulunabiliyor.
Ancak altının yüksek kaynama noktası nedeniyle buharlaşmak yerine, volkanik gazlardaki klor ve kükürt bileşiklerine tutunarak taşındığı değerlendiriliyor. Bu süreç, altının mikroskobik kristaller halinde atmosfere ulaşmasını sağlıyor.
Kusursuz kristaller dikkat çekiyor
Araştırmacılar, Erebus çevresinden ve 1000 kilometre uzaklıktaki atmosfer katmanlarından topladıkları örneklerde yaklaşık 60 mikrometre boyutunda, düzenli geometrik yapıya sahip altın kristalleri tespit etti.
Bu kristallerin yapısının, diğer yanardağlarda görülen düzensiz mineral kalıntılarından belirgin şekilde ayrıldığı belirtildi.
Oluşum mekanizması hâlâ çözülebilmiş değil
Altın kristallerinin nasıl bu kadar düzenli ve saf yapılar halinde oluştuğu ise henüz kesin olarak açıklanabilmiş değil.
Bir teoriye göre gazlarla taşınan altın bileşikleri atmosferde ani sıcaklık düşüşüyle kristalleşiyor. Bir başka görüş ise kristallerin lav gölü yüzeyinde yavaşça oluştuğunu ve daha sonra gaz hareketleriyle atmosfere taşındığını savunuyor.
Keşfin üzerinden onlarca yıl geçmesine rağmen Erebus Yanardağı'nın kimyasal süreçleri ve bu olağanüstü altın salınımının mekanizması hâlâ tam olarak çözülebilmiş değil. Bilim insanları, Antarktika'nın buzullar altındaki bu aktif yanardağının gezegenin en gizemli jeolojik sistemlerinden biri olmayı sürdürdüğünü vurguluyor.
