İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay, yapay yağmur için bakanlığa başvuru yaptıklarını duyurdu. Tugay, “Buna tohumlama diyorlar, şehrin üzerine gelmiş bulutlarla yapılıyor. Yoğunlaşmasını sağlayan bir yöntem var, yağmuru yüzde 25 artırdığı söyleniyor ama Türkiye’de resmi uygulama yok. Bakanlığa başvurduk, sorumluluğu alın ve yapın dediler. Araştırıyoruz, Türkiye’de yapan firma yok, yurtdışında bulduğumuz zaman bunu da yapacağız” ifadelerini kullandı.
İlk uygulama nerede yapıldı?
Bulut tohumlama yöntemi, son dönemde İran’da yaşanan kuraklık nedeniyle yeniden gündeme geldi. Resmî haber ajansı IRNA’nın aktardığına göre, ilk uygulama Urmiye Gölü havzasında gerçekleştirildi.
Bulut tohumlama nedir?
Bulut tohumlama, uçaklar kullanılarak bulutlara gümüş iyodür veya tuz gibi özel partiküllerin püskürtülmesi ve böylece yağış oluşumunun tetiklenmesini amaçlayan bir hava durumu müdahale yöntemidir. İran, geçtiğimiz yıl bu teknolojiyi tamamen kendi imkânlarıyla uygulayabildiğini duyurmuştu.
Bulut tohumlamada kullanılan maddeler
Gümüş iyodür (AgI): Kristal yapısı sayesinde bulut içindeki su damlacıklarının donmasını sağlar.
Sodyum klorür veya potasyum klorür: Su damlacıklarını yoğunlaştırır ve yağış oluşumunu tetikler.
Kuru buz (karbondioksit, CO₂): Bulut içindeki su damlacıklarını dondurarak kar veya yağmur oluşumunu hızlandırır.
Bulut tohumlama nasıl yapılır?
Havadan uygulama:
Uçaklarla bulutların içine veya üstüne kimyasal maddeler püskürtülür.
Gümüş iyodür veya kuru buz bu yöntemle bulutlara yayılır.
Yerden uygulama:
Yerden roket veya top gibi araçlarla bulutlara kimyasal madde gönderilir.
Özellikle dağlık bölgelerde bu yöntem tercih edilir.
Sonuç:
Tohumlanan bulut içindeki su damlacıkları birleşerek daha büyük damlacıklar oluşturur.
Bu damlacıklar yeterli büyüklüğe ulaşınca yağmur veya kar olarak yeryüzüne düşer.
Bulut tohumlama Ortadoğu'daki gerilimi nasıl artırıyor?
Ortadoğu'da su kaynaklarının azalması ve iklim değişikliğinin etkileri, yapay yağış oluşturma yöntemlerini ülkeler arasında bir gerginlik konusu haline getiriyor. İranlı yetkililer, geçmiş yıllarda İsrail ve Birleşik Arap Emirlikleri'ni (BAE) bulut tohumlama yoluyla "yağmura müdahale etmekle" suçlamıştı. İranlı yetkililer, bu müdahaleler nedeniyle bulutların İran'a ulaşmadan yağış bıraktığını öne sürmüşlerdi. Bu durum, bölgede su güvenliği konusunun politik bir boyut kazandığını göstermektedir.
