Eski Ramazanlar nasıldı?
Biz çocukken ailelerimiz oruç tutmamız için bizi teşvik eder ve öğüt verirlerdi. Dedem Selanik Karacaova’da mollalık yaparmış. Anne babam da namazında niyazında insanlar oldukları için Ramazan bizim evde önemsenirdi. Hatta ben de çocukken 1950’lerin başında Alaçatı Pazaryeri Camii’nde müezzinlik yapardım. O zamanlarda caminin minaresi yarımdı.
İftardan sonra neler yapardınız?
İftarı açtıktan sonra cemaat teravihe gider, ardından bazı erkekler kahvehaneye oturmaya giderlerdi. Bazen de iftar sonrası ev gezmeleri yapılırdı.
Sahura nasıl kalkılırdı, davulcu var mıydı?
Sahurda önden bir kişi bayrak taşır, arkasında davulcuyla halkı uyandırırdı. Bunlar ışık görmedikleri evlerin camlarını tıklatıp ev halkını uyandırırlardı. Davulculara şeker veya para bahşişi verilirdi. Sahur yapılıp sabah namazı kıldıktan sonra herkes işlerine giderdi.
İftara özel yöresel yemekler yapılır mıydı?
Ramazan öncesinde evde bulgur ve tarhana yapımı olurdu. Yine ev açması börekler açılır, süt ürünleri yapılır, hoşaflar hazırlanırdı. Sahurda daha çok papara tüketilirdi. Büryan da iftar sofralarının en nadide yemeklerindendi.
Bayramlarda çocuklara armağan olarak ne verilirdi?
Şeker, işli mendil; duruma göre 5-10 kuruş harçlık verilirdi.
Bayram günü adetleri, gelenekleri nelerdir?
Bayram sabahı üç pare top atışı olurdu. Ramazan’da da her gün iftar zamanı top atılırdı. Bayram öncesi herkesin evinde bir telaş olurdu. Evlerde bayram temizliği yapılırdı. Bayramlaşmalar her zaman coşkulu olurdu. Küçükler büyük bir tazimle anne babalarının veya büyüklerinin ellerini öperler; küçüklerin de gözlerinden ve yanaklarından öpülürdü. Bayramlaşmak için ırk-din ayrımı yapılmazdı. O yörede oturan gayrimüslimler de Müslümanlarla bayramlaşırlardı. Mesela; Sağlık Ocağı’nın yakınlarında oturan Marika adında Rum asıllı komşumuz vardı, onunla da bayramlaşırdık. Uzak yerlerde oturanlar birbirlerine giderken eşekle giderlerdi. Bayramda kurulan sofralar kalabalık olur; durumu olanlar koyun veya oğlak keser, taş fırına verirlerdi. Bayram yemekleri büyük tencerelerde pişirilirdi.
Bayramlarda yardımlaşma nasıldı?
Fakir fukara kollanır, akşam yemek dağıtılırdı. İhtiyaç sahiplerine para ve yiyecek/erzak yardımı yapılırdı. Kapıya gelenlere ekmek, zeytin, zeytinyağı gibi gıdalar verilirdi.
Serhat Demiral
Sıla Demirbağ
