Çocukların omurga ve kaslarının gelişim döneminde olması, ağır yük taşımaya karşı yetişkinlere göre daha hassas olmalarına neden oluyor.
Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Doç. Dr. Oğuzhan Çimen, kapasitesinin üzerinde okul çantası taşımanın özellikle sırt, boyun ve omuz bölgesinde çeşitli sorunlara yol açabileceğini belirtti.
Doç. Dr. Çimen, ağırlaşan çantanın çocukların dengelerini korumak için öne doğru eğilmelerine neden olabileceğini belirterek,
“Kapasitesinin üzerinde ağır okul çantası taşımak özellikle sırt, boyun ve omuz bölgesinde çeşitli sorunlara yol açabilir. Çanta ağırlaştıkça çocuk, dengesini korumak için farkında olmadan öne doğru eğilebilir. Bu durum başın ve boynun öne kaymasına, sırtın kamburlaşmasına, kas yorgunluğu ve spazmlara neden olabilir” dedi.
Çanta ağırlığı yüzde 10’u geçmemeli
Okul çantasının ağırlığının çocuğun vücut ağırlığına göre değerlendirilmesi gerektiğini söyleyen Doç. Dr. Çimen, gelişim çağındaki çocuklar için yüzde 10’un daha güvenli bir hedef olduğunu ifade etti.
Doç. Dr. Çimen, “Birçok uluslararası pediatri ve ergonomi kuruluşu okul çantasının çocuğun vücut ağırlığının yüzde 10-15’ini aşmamasını öneriyor. Ancak özellikle gelişim çağındaki çocuklar için yüzde 10, daha güvenli bir hedef olarak değerlendirilebilir. Yüzde 15 ise aşılmaması gereken üst sınıra yakın bir değer olarak kabul edilmeli” diye konuştu.
Ağır çanta duruşu etkileyebilir
Ağır okul çantalarının çocukların duruşunu ve omurganın çalışma biçimini etkileyebileceğini belirten Doç. Dr. Çimen, ailelerin çocuklarını çanta taşırken gözlemlemesi gerektiğini söyledi.
“Çantayı taktıktan sonra belirgin şekilde öne eğilerek yürüme, bir omzun diğerinden daha yukarıda görünmesi, çantayı elleriyle alttan destekleme veya ağırlığı dengelemek için kalçayı öne doğru çıkarma, çantanın çocuk için fazla ağır olduğunun işaretleri olabilir. Okul dönüşünde ortaya çıkan boyun, sırt, bel veya omuz ağrıları da dikkate alınmalı. Kollarda, ellerde veya parmaklarda uyuşma ve karıncalanma, omuzlarda kızarıklık veya derin askı izleri görülmesi halinde de çantanın vücuda fazla baskı yapıp yapmadığı değerlendirilmelidir.”
Çanta iki omuzda taşınmalı
Çantanın tek omuzda taşınmasının vücuda asimetrik yük bindirebildiğine dikkat çeken Doç. Dr. Çimen, çantanın iki omuzda ve vücuda yakın şekilde taşınması gerektiğini belirtti.
“Tek omuzda çanta taşıma alışkanlığı omurga ve kaslar üzerinde dengesiz yük oluşturabilir. Vücut dengeyi korumak için yükün olduğu omuzu yukarı kaldırıp diğer yöne doğru eğilebilir. Bu durum boyun, sırt ve omuz kaslarının sürekli çalışmasına ve zamanla ağrı ve spazmlara yol açabilir. Omurgayı korumak için yükün iki omuza eşit dağıldığı sırt çantaları tercih edilmeli” dedi.
Çanta seçiminde ergonomi önemli
Çanta seçiminde ergonomik özelliklerin dikkate alınması gerektiğini belirten Doç. Dr. Çimen, geniş ve yumuşak pedli omuz askılarının yükün omuzlara daha dengeli yayılmasına yardımcı olduğunu söyledi.
Doç. Dr. Çimen,
“Geniş ve yumuşak pedli omuz askıları yükün omuzlara daha dengeli yayılmasına yardımcı olur. Destekli sırt paneli, göğüs ve bel kemerleri ile çoklu bölme yapısı da yükün vücuda daha dengeli dağılmasını sağlayabilir. Çantanın kendi boş ağırlığının da mümkün olduğunca düşük olması önemlidir. Ağır eşyalar sırta en yakın bölmeye yerleştirilmeli, gereksiz malzemeler ise her gün çantadan çıkarılmalıdır” diye konuştu.
Uzun süren ağrılar göz ardı edilmemeli
Okul döneminde çocuklarda görülen sırt, boyun ve bel ağrılarının takip edilmesi gerektiğini ifade eden Doç. Dr. Çimen, çanta hafifletilmesine rağmen devam eden ağrıların uzman tarafından değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Doç. Dr. Çimen,
“Çanta hafifletildiği ve doğru şekilde taşınmaya başlandığı halde ağrıların iki haftadan uzun sürmesi, ağrının gece uykudan uyandırması veya kollarda belirgin güç kaybı ve his değişikliği görülmesi durumunda bir çocuk ortopedi uzmanına başvurulmalıdır” açıklamasında bulundu.
Düzenli fiziksel aktivite önemli
Düzenli fiziksel aktivitenin çocukların omurga ve kas-iskelet sistemi gelişiminde önemli olduğunu belirten Doç. Dr. Çimen, yaşa uygun aktivitelerin kas dengesinin korunmasına katkı sağlayabileceğini söyledi.
“Güçlü sırt ve karın kasları omurganın desteklenmesine yardımcı olur. Yüzme, basketbol ve çocuk pilatesi gibi yaşa uygun, omurgayı dengeli çalıştıran aktiviteler kas dengesinin korunmasına katkı sağlayabilir. Çocukların uzun süre hareketsiz kalmaması ve düzenli fiziksel aktivite yapması önemlidir” ifadelerini kullandı.
Doç. Dr. Çimen, okullar açılırken ailelerin çocuklarının omurga sağlığı için üç temel noktaya dikkat etmeleri gerektiğini belirterek, “Çanta ağırlığının mümkün olduğunca çocuğun vücut ağırlığının yüzde 10’unu aşmaması, çantanın iki omuzda doğru şekilde taşınması ve çocukların yaşlarına uygun düzenli fiziksel aktivite yapması omurga sağlığının korunması açısından önem taşıyor” dedi.
